Het ISSOOH weer aan de slag in Zuidelijk Afrika: 23-12-2008/ 10-03-2009

tot ziens Alphen en Antwerpen,Marijke stapt in het Labyrinth


24-12-2008 tot 10-3-2009
Het ISSOOH weer aan de slag in Afrika.

Terug naar Zuidelijk Afrika.




Beste lezers,Zuidelijk Afrika heeft vorig jaar ons bijzonder geïnspireerd. Vandaar dat we besloten hebben om dit jaar terug te keren en te zien welke bijdrage wij kunnen leveren, in welke vorm dan ook, en hoe wij nog meer kunnen leren van de mensen en de natuur daar. Onze geplande terugkeer naar Chishawasha kon helaas niet doorgaan omdat de beperkte verblijfruimte daar aan enkele leraren was vergeven die een heel jaar wilden blijven werken daar. Natuurlijk een verstandige keus van de leiding maar wel erg jammer voor ons omdat wij heel graag de kinderen hadden teruggezien. Na lang overwegen hebben we ook ons plan om er even langs te gaan laten varen omdat de kosten daarvoor erg hoog zouden zijn. We zullen dus de geboorte van het kindje van Mary en Philip helaas niet ter plekke bijwonen.
Wat werk betereft hebben we nu aan Gudrun gevraagd wat we bij haar in Windhoek kunnen doen. Daarnaast zullen we op zoek gaan naar organisaties/mensen die "community based"werk doen om families en groepen mensen die "underprivileged and poor"zijn zoals dat heet, te helpen en sterker te maken. In Windhoek hopen we een afspraak te hebben met Nacobta , een stichting die toeristische activiteiten stimuleert bij meer afgelegen groepen in Namibië en hen zo helpt hun economische positie te verbeteren zonder teveel hun culturele basis te verliezen. Een wankel evenwicht altijd.
Maar goed, eerst gaan we drie weken met de kinderen op rondtocht door Namibië; met de tenten op het dak door wat meer toeristisch gebied en ook door de echte wildernis. Wij gaan proberen hen nog meer te interesseren in andere culturen en in ontwikkelingswerk.
Daarna in contact met Gudrun Kober in Windhoek en dan weer twee weken door het Noorden van Namibië reizen naar ver afgelegen bevolkingsgroepen in Damaraland, Kaokoveld en Owamboland.Daarna op zoek naar contacten in Zuidelijk Afrika en op zoek naar systemisch gebaseerd werk voor dit of volgend jaar.De laatste twee weken zijn we in Cape Town waar ook Audrey Ellenwood en John met een groep studenten zullen komen.




De dag van vertrek gaat komen; iedereen heeft zijn malaria pillen gekocht, de relaties zijn gelegd; de zwager van Gudrun heeft de tocht door sikereti afgeraden, de workshops zijn afgesproken en de verblijfplaatsen in Zuid Afrika via home exchange geregeld. Let dus op Wij vertrekken 23 december.

Voor foto's in een album zie deze links:

2009 afrika 2

en

2009 afrika KK

">




23 december:
Op weg met de taxi van Antwerpen naar Vliegveld Zaventem. Voor 50 euro brengt een ruim en nieuw busje ons alle zeven met de bagage er naar toe. Marijke regelt de terugtocht voor haar en mij op 10 maart (!!) meteen maar even. De prijs is eveneens 50 euro, voor twee personen. Het eerste goedkoop of het tweede duur? Zegt u het maar. Wij houden het op een redelijk bedrag voor het totaal.



Tussenstop in Londen. Dat betekent 4 uur wachten en genieten van Guinness , een Bitter en glaasjes wijn of cola; smaken verschillen, dat is duidelijk. Een slecht voorteken voor de komende tocht of een voorbode voor veel nieuwe inzichten?
Vliegen naar Johannesburg in de nacht blijft zwaar. De ruimte in economy class blijft beperkt, slapen dus een kunst op zich.

24 december: We landen om tien uur in Joburg. Adriaan vindt tijd om een mooie leren cowboyhoed te kopen. Om de felle zon te kunnen verdragen. Nog een uurtje rondhangen op het redelijk fraaie vliegveld en dan naar Windhoek.



Om twee uur stappen we vanuit het vliegtuigje op de hete betonnen landingsbaan. Wandelen vanaf het vliegtuig naar de hal. Wat een rust hier. Meteen ver van de westerse hectiek. Het bewijst weer dat Zuid Afrika meer westers is dan Afrikaans en dat in Namibia Afrika echt begint.
Klein probleem: van onze zeven koffers en een golfbag zijn er vijf koffers helaas niet meegekomen.




De vermoeid ogende dame achter de “bagage claim” balie noteert onze aangifte van de verloren stukken.



Alle voor Afrikanen zo natuurlijke vriendelijkheid is allang van haar afgegleden. Een zware baan, almaar ontevreden mensen te woord staan. Wij proberen zo monter mogelijk te blijven en haar wat op te vrolijken. Zij komt met goed nieuws: alle koffers staan in Joburg en ze zullen vanavond – kerstavond !- nog in ons hotel, lees campingplaats bezorgd worden. Wij kijken wat ongelovig maar zij verzekert dat het zo zal zijn .
Inmiddels hebben we onze man van Value Car Rental, ons onvolprezen autoverhuur bedrijf, al gespot. Hij draagt met verve het bord met Brok Family.



man van Value Car met bord


Mijnheer beweert Marijke en mij nog te herkennen van vorig jaar. Wij hem overigens ook , dus wie weet. We laten Marijke, Marius, Aemilia en Christopher afzetten bij Checkers om inkopen voor drie dagen eten te kopen. En veel water en wijn en blikjes voor slechtere tijden.
Adriaan Femke en ik gaan mee naar de Mandume Ndemufayo Avenue om onze twee 4x4’s op te halen met alle camping equipment.(op het dak van elke auto twee tenten en achterin de twee bakken 8 stoelen, twee tafels, twee koelkasten, twee kisten met borden en bestek en 4 gasstelletjes.). Daar blijken Sunnet en Melissa met wie ik vele vriendelijke e-mails heb uitgewisseld, vertrokken te zijn naar het buitenland om te gaan studeren. De nieuwe secretaresse die alles moet regelen is van Duitse komaf en zeer gründlich en competent. Het duurt een hele tijd omdat we ook uitgebreid uitleg krijgen van de , alweer blanke, chef autowerkplaats over de 4x4 en het opklappen van de tentjes. Het blijft opmerkelijk dat op zoveel plekken de leidende functies nog altijd door blank personeel worden vervuld: verandering kost tijd en opleiding, die essentieel is, kost nog meer tijd. En de scholing van de zwarte bevolking blijkt later ook nog altijd te mager. Maar even opmerkelijk is de enorme vriendelijkheid van het zwarte personeel dat er ons helpt.




Na twee uur komen we bij de parkeerplaats voor Checkers aan waar we Marijke en Co. met drie karren etenswaar vinden, omringd door bedelende en zich opdringende sjofele Namibische mannen die graag iets willen bijverdienen, of verdienen liever gezegd. Het is voor de “jeugdigen”van ons de eerste confrontatie met de totaal andere economische situatie en verhoudingen in Namibia. Werkeloosheid is er nog altijd extreem hoog : meer dan 35%, maar het ligt eraan hoe je dat bekijkt. Cijfers zijn multi-interpreteerbaar. Maar Gudrun, onze Namibische vriendin en kenner van alle interne zaken van het land, houdt het ook op ruim 30%.
De jongens hadden al wat broden uitgedeeld aan de armst uitziende helpers, maar uiteraard had dat niet tot tevredenheid geleid maar tot nog meer vragen om voedsel. Wij zijn als Hollanders niet echt getraind in het afwimpelen van bedelaars. Niemand kan een gevoel van verlegenheid ontlopen; het verschil tussen rijk en arm is hier te enorm en je wordt er te direct mee geconfronteerd.
We laden in en rijden even door Windhoek Centrum om te laten zien dat het echt een dorp is en niet erg fraai wat architectuur, laten we maar zeggen; en je kunt er gewoon met b120km per uur doorheen rijden meestal. Dat doen we niet.
We kamperen in “Roof of Africa”, een redelijk uitziende lodge met te huren appartementjes, een zwembadje en een bar restaurant. Tot grote verrassing van de “jeugd” is er geen kampeerplaats en slaan we de tentjes op op de parkeerplaats onder een grote boom, vlak naast de douches en toiletten voor het inwonende personeel!!


parkeerkamperen.

Zoveel primitiviteit hadden ze niet verwacht. Haha. Maar na een duik in het zwembadje


zwemmen on the roof of Afrika

en een black label



een reddende black label



is iedereen blij; zeker omdat we die avond kerstbuffet rond het zwembad hebben. De tafel staat al voor ons klaar.



de kersttafel in Windhoek



De jongens raken snel aan de praat met de, charmante, bedienende meisjes. Zij komen allemaal uit Ovambo land en hun sociale vaardigheden zijn uitstekend: ze zijn open, slim, vrolijk en attent en verre van onderdanig.
Het eten is prima: mosselen uit Swakopmund, Kudu, Beef, Lamb, veel toetjes en vruchten en heerlijke wijnen uit Zuid Afrika. Aanvankelijk was de muziek vreselijk: het bleek de keus te zijn van een oudere Duits-Namibische stamgast die volgens de bediening altijd de zaak domineerde. Hij zegt kerstmis te haten maar gaat toch akkoord met het inschuiven van een door Adriaan meegebrachte met kerstliederen. Ik weet niet wat erger was, maar de bediening en de enkele overige gasten waren zeer content.
Rond elf uur komt Gudrun nog even afzakken.



gudrun en marijke


Ze had familiediner gehad. Ze erg blij ons te zien. Veel bijkletsen. Ze zegt dat ik een tweedaagse workshop moet geven en we spreken af dat te doen op twee en drie februari. Zij krijgt de golfbag mee naar huis en we zien haar de dertiende januari weer.
Iedereen kruipt wat onwennig voor de eerste keer het dak van de auto op en zijn tentje in. Marius met Aemilia, en Adriaan en Femke in de tentjes op de blauwe Nissan en Marijke en ik en christopher (tentje voor zichzelf) op de witte .

25 december.
Zalig kerstfeest!! In de hitte. Half zes op en snel op weg naar Sesriem; 350km bijna helemaal over gravelwegen. Alleen de eerste 60 km asfalt; tot Rehoboth , na Windhoek de grootste stad van Namibia, 38.000 inwoners. Het is echter niet meer dan een groot dorp en het centrum is ronduit rommelig en lelijk.Hoofdstad van de regio van de Bastaards. Een bevolkingsgroep die voortkomt uit de gemengde huwelijken van de blanke boeren en de zwarte plaatselijke stam. De mensen zijn er inderdaad veelal lichter van huidskleur dan elders in Namibia. We zoeken de koffieshop waar Marijke en ik vorig jaar geweest zijn. Die was toen nog maar een week open en de trotse eigenaresse was vol goede moed. Helaas is de koffieshop verdwenen, er zit nu een winkel in. Ondernemen is niet eenvoudig in Rehoboth dat is duidelijk. Na Rehoboth afslaan de echte eenzaamheid in, de gravelwegen op. Die zijn overigens uitstekend te berijden als je niet te hard gaat. We crossen door de prachtige verstilde en woeste natuur, over twee passen heen. We stoppen regelmatig en speuren naar de eerste wilde dieren.
even uitkijken bij de pas voor solitaire
Het is warm maar omdat het erg droog is, is dat niet onaangenaam. Solitaire, een plek met een benzinepomp, een lodge en een camping en verder niets, is niets veranderd. Tanken dus want dat is het motto in Namibia: houd je tank zo vol mogelijk want de benzinepompen liggen vaak behoorlijk ver van elkaar af en je kunt zomaar een paar tankstations treffen zonder benzine.
Nog een anderhalf uur naar Sesriem Camp site waar we gaan slapen.
We zien enkele fraaie vogels, korhanen,

korhaan op weg naar Sesriem.

haviken en de eerste springbokken en struisvogels. Iedereen is enthusiast en wordt gegrepen door die speciale ervaring om zo in de natuur te zijn.
De Camping is behoorlijk verbeterd: er staat een fraai houten nieuw kantoor met restaurant en winkeltje en er is electriciteit en stromend water op elke ruime campingplaats. Wij krijgen een fraaie plek onder een reusachtige acacia met vrij uitzicht over de vlakte en op de duinen in de verte.
Adriaan op sesriem camping

Een duik in het zwembad verfrist; de braai wordt aangestoken door Marius, de steaks gebraden, de wijn ontkurkt. We luisteren naar de krekels, de gekko’s en naar het gehuil van jakhalzen vlakbij. De zonsondergang is fraai, de sterrenhemel wonderschoon. Wij wijzen het Zuiderkruis aan en de melkwegen Magelhaens 1 en 2 die je bij ons in Europa niet kan zien. De grootste van de twee heeft minder sterren dan de kleinste maar ligt veel dichter bij ons. Iedereen is er stil van. Namibia heeft ieders hart nu al gegrepen.

26-12-2008.
Vijf uur; in het stikdonker moeten we onze tenten inklappen, op de tast dus. Het lukt en niemand klaagt. We gaan de zonsopgang bewonderen op een van de grote zandduinen in Sossusvlei. De zon zal ze langzaam van kleur doen veranderen. Van zachtgrijs, naar blauwig, naar gelig naar oranje naar oranjerood. Wel eerst 45 km rijden over een asfaltweg. Dan bereiken we de eerste grote duin, toepasselijk duin 45 genaamd, die je mag beklimmen. Wat de jeugd dan ook meteen gaat doen.



op duin 45

Marijke en ik wandelen een stuk omhoog maar haken dan af en besluiten langs de duin te lopen. De J. klimt dapper verder en ngeniet van het schitterende uitzicht over de andere duinen. De hoogte? Ik denk een 100 meter, of meer? Je schijnt van de duin te kunnen afsurfen.
De zon doet wat hij moet doen en de kleurenschakeringen zijn prachtig.


Duinen te sossusvlei


Dan verder ongeveer nog 20 km over asfalt en het laatste stuk naar de echte Sossusvlei door heel los zand. Alleen met 4x4 te berijden en dan nog soms met veel moeite. Af en toe lopen we vast maar even teruguit en dan weer vooruit helpt. De J. beklimt ook de grote duin bij het droge meer en wij wandelen door het meer op zoek naar de bee eaters die er vorig jaar in grote getale zaten. En zij zijn trouw aan hun home gebleven. Zowel de European als de blue cheeked Bee eater vliegt vrolijk rond. We rusten onder een schaarse acacia en als de J. terug is van de klimtocht lunchen we samen met de vele woestijmuizen.
Terug door de 5km zandvlakte en weer zonder vast te zitten. Adriaan zijn auto is wel duidelijk beter geschikt dan de onze: 3,6 liter V6 en wij 2,4l. V4.
En door via weer solitaire (tanken) naar Walvisbaai/ Swakopmund. De route is eerst adembenemend mooi, woeste bergen en over de Gaub en Kuiseb passen heen. Geen 4x4 nodig. Even voorbij de Kuiseb pas zien we twee zebra’s lopen. Ze zijn kleiner dan de normale zebra, hebben een fijner streeppatroon en geen schaduwstrepen. Het zijn Berg zebra’s, een zeldzame soort. Ze staren ons aan en gaan dan in galop langs de weg voor ons uit. Af en toe verdwijnen ze achter een heuvel maar telkens weer komen ze te voorschijn, stoppen even om naar ons te kijken, de oortjes stijf overeind naast het kleine kuifje, en galopperen dan weer door. Na tien minuten begrijp ik dat ze eigenlijk willen oversteken maar niet durven vanwege ons. We houden onze vaart in en blijven een 100 meter achter ze. Na een heuvel zwenken ze naar links, richting de natuurlijk verlaten weg (we zijn al een paar uur niemand tegen gekomen) Maar tot onze schrik zien we juist nu een auto met grote snelheid in de verte aankomen. De chauffeur kan de zebra’s niet zien vanwege een heuveltje. Het ongelooflijke lijkt te gebeuren: de zebra’s zetten aan richting de weg precies als de auto er aankomt ! Wij stoppen op de weg een 25 meter achter de zebra’s. De eerste zebra schiet de weg op, we verwachten een klap en een afschuwelijk ongeluk en zien de stukken zebra al op onze auto vallen of de auto tegen ons aan vliegen, maar o wonder het dier springt op het laatste moment vooruit en de auto mist het op een haar. De tweede zebra kan nog net afwenden en schiet vlak achter de auto langs de weg over. Als hij geremd had voor de eerste zebra zou de tweede vol tegen hem opgerend zijn.
alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5319768250507986690" />
Overstekende bergzebra's: erg klein

De zebra’sgalopperen een stukje verder en stoppen dan samen en kijken verschrikt om. De auto rijdt door maar ik denk dat de chauffeur de angst van zijn leven heeft gehad.


Bergzebra's na de sprint.

We rijden verder en het landschap wordt desolater en kaler . Het is het meest afschuwelijke stuk Namibia wat we gezien hebben. We herinneren het ons nog van vorig jaar. En de hitte wordt heftiger en heftiger.En om ons heen alleen maar grijzig zand en stenen en zand.
We hebben het plan om te gaan kamperen op een afgelegen camping bij de Vogelfederberg. En ja uit de verte zien we al waarom deze berg zo heet: hij lijkt echt op een vogelveertje!! Aangekomen bij de berg blijkt de camping geen voorzieningen meer te hebben en de omgeving wel spectaculair maar niet echt mooi te zijn. Alleen maar zand en rotsen. De dames verkiezen door te rijden naar Walvisbaai of Swakopmund. Ze zijn wat bangig .Dus verder door het troosteloze landschap. Het enige mooie zijn de vele fata morgana’s die we zien. Echt hele meren met bomen die er niet blijken te zijn als je dichterbij komt. De crab met de gulden scharen ervaringen zal ik maar zeggen. Soms zien we ook een soort hoge krijtstenen muren en we discussieren over de vraag wat dat nou zijn: oude gebouwen of toch bergen of zandhopen?? Het blijken ook fata morgana’s te zijn!
De J. is uiterst verrast als ze de kust zien van Walvisbaai tot Swakopmund: de troosteloosheid van de woestijn en de aanhoudende leegte. Niets wijst op nabijheid van de zee, tot we hem zien. Uiteindelijk zien we wel enkele pogingen om het gebied te ontwikkelen: er staan een aantal nieuw gebouwde dorpjes, soort vinex locaties, eenzaam in het zand met wel zicht op zee. Wellicht dat de troosteloze aanblik dramatisch gaat veranderen : we zien een aantal borden met de aankondiging dat er een groot de-salinisatie project gaat komen. Kan er dan iets groeien of is de bodem te zout te onvruchtbaar?? We bekijken nog een camping die vlak biij zo’n nederzetting ligt maar die is en heel druk en erg lelijk. Dus Marius beveelt ons door te rijden naar Swakopmund. Ik ben bang dat het daar helemaal vol zal zijn want het is vakantietijd in Namibia en Zuid Afrika en elke Namibiër met een auto spoedt zich dan naar Swakopmund, de enige badplaats. Inderdaad zijn nu alle appartementen aan de boulevard vol. Vorig jaar waren ze allemaal leeg! Toen waren we er twee weken later. We gaan naar camping The Sea Gull, die we van vorig jaar herinneren en die recht aan zee ligt. Tot onze verbazing is er een heel mooie plek voor ons vrij! Marius graaft een kuil en legt een barbecue aan. Vlak achter ons ligt een enorme grote tent, een disco en bar.aan zee. We braaien onder een grijze hemel (altijd s’avonds in Swakopmund! S’morgens is het dan wel meestal mooi zonnig). En dan op naar de disco tent: die is zeer romantisch met stoelen op het starnd en zand op de grond en veel luie banken 60 eurocent voor een groot glas wijn of bier. Chris en Marius (Aemilia,adriaan en Femke waren moe en zijn bij de tent gebleven) tracteren ons en wij zetten ons in luie stoelen bij de branding en kijken naar de Namibische jongeren. Marius en Chris gaan daarna de stad nog in en maken contact met een paar Zuid Afrikanen en gaan dansen in een disco waar verder alleen maar gekleurde jongeren zijn en hebben veel plezier. Ook voeren ze diepgaande gesprekken over het leven in Namibié en Zuid Afrika, vertellen ze de volgende dag. Een mooie tweede kerstdag dus.

27-12-2008.
De camping blijkt heel redelijke voorzieningen te hebben, beter dan in de lonely planet wordt gesuggereerd. Ook is de prijs erg laag! Wij vertrekken weer vroeg en rijden naar Heintjeszand over de zoutweg. Daar bezoeken we de golfbaan:

De Bunkerbaan te Heintjeszand.


groene(gras)tee off’s en groene (gras) greens maar daartussen alleen maar zand/zout als fairways. Je neemt een matje van kunstgras mee waar je vanaf mag slaan. Vorig jaar was de baan dicht, nu is er een wedstrijd en het is druk.Veel oude mannen met zwarte caddy’s die de tassen en de matjes dragen.
Na Heintjeszand draaien we het land in, Oostwaarts, richting Spitzkoppe/ Usakos. De weg, de D 1918, is recht, kaarsrecht zelfs en loopt door een onafzienbare woestijn. Merkwaardig is dat je na enige tijd rijden bijna niet meer kan zien waar de weg ophoudt of het land eromheen begint.

waar is de weg?Weg??


Wat wielsporen wijzen de weg. Tegenliggers zien we niet. Nergens enig teken van leven of bebouwing. Leeg , leeg, kaal. Alsof je op een onbewoonde verre planeet rijdt. Wel weer vele Fata Morgana’s. En dan doemt daar plotseling in de verte een grote rode steenmassa op die zomaar uit het gelige landschap lijkt op te rijzen. Alsof een reus de berg daar heeft neergeworpen of He phaistos hem uit het binnenste van de aarde heeft omhooggeduwd. Als we na 100km bij deze bergen zijn aangekomen zien we hoe sprookjesachtig mooi ze zijn gemoduleerd. En het landschap eromheen en binnen in het gebergte is totaal anders: veel groen, struiken, gras, bomen van allerlei soort. De Nacobta camping waar we gaan slapen ligt vlak bij het dorp Grootspitzkop. Het is een enorm uitgestrekt gebied waar de campingplaatsen vele vele tientallen meters van elkaar af liggen op prachtige locaties. Helaas zijn er weinig voorzieningen bij de plaatsen: alleen enkele verspreide pit latrines. Alleen bij de ingang van de camping staat een restaurant en zijn er een paar douches en toiletten met waterspoeling.
Maar de natuur is adembenemend mooi hier.We mogen een plek gaan uitzoeken (er zijn maar 14 officiele plaatsen op het vele hectares grote terrein. Merkwaardig genoeg zijn alle plekken vol!! De leiding wist dat niet.

Marius graaft zich Braai


Geen probleem we vinden een schitterende plek tegen een bergwand aan en onder prachtige bomen met even ernaast een zeldzaam mooie Boterboom.

Boterboom in Spitzkoppe


Uitzicht over de beneden gelegen vallei. Marius bouwt weer een braaiplek in de grond (oppassen: het is erg droog hier!) en we genieten van een koele wijn en de ondergaande zon.


28-12-2009
Weer vroeg op om de zon te zien opkomen: de bergen veranderen van rood naar goud dit keer. We breken op en gaan wandelen door de bergen. Bij het grote “venster wat er in de bergwand even verderop zit.

Een echte " Archie" in Spitzkoppe

We bekijken wat San tekeningen op de rotsen, zien prachtige vogels, o.a. de chestnut weaver, en rijden dan via Uis naar Twijfelfontein. Prachtige tocht maar weinig wild te zien. We passeren de nu droge rivier bij Sorris Sorris en rijden alweer verkeerd. Je moet bij de kruising, die overigens niet op de kaarten staat!! Naar rechts en dan weer naar links om de D 2319 te volgen!
Uiteindelijk bereiken we Twijfelfontein. We gaan naar weer een Nacobta camping, Aba Huab camping. De voorzieningen zijn hier redelijk goed. Helaas geen electriciteit bij de plaatsen (dus kan de koelkast niet aan blijven) wel water. Adriaan en Femke kiezen de plek uit: zij kiezen een plek met de naam Lions Corner, onder een prachtige Mopane boom waar je heerlijk op kan liggen op een schuine tak.
Ja dezelfde plek die wij vorig jaar hadden uitgekozen!! Haha> Daar heb ik toen, als echte Bard, een klein poeem geschreven ter ere van de Mopane! Wij zetten tafels en stoeltjes neer om de plek te claimen en rijden dan naar de beroemde San tekeningen plek . Ditmaal hebben we een vriendelijke jinge man als gids die veel vertelt en ook op Aemilia valt waarmee hij meteen wil trouwen. Hij had al wel een vrouw en drie kinderen in Ruacana maar dat kan daar natuurlijk prima. Aemilia was vereerd maar sleog het voorstel onder dankzegging af. Ditmaal konden we wel de bron zien en er zelfs water uit drinken. De gids had weer een andere verklaring voor de naam van de Twijfelfontein: de bewoner twijfelde almaar of hij water zou vinden en of hij wel zou blijven daar. Minder leuk dan vorig jaar dus.
De San tekeningen zouden een religieuze betekenis hebben. Boeiend zijn ze wel en ook fraai. Interessant dat er ook Pinguins op staan! Die leven toch behoorlijk ver weg van Twijfelfontein, dus er moeten mensen geweest zijn die ver reisden in die tijd.
Vervolgens naar
Adriaan bespeelt het oudste orgel in Twijfelfontein.

de “orgelpijpen”waar Marius er per ongeluk enkele vanaf brak en naar de verbrande berg. Die laatste is weinig inspirerend. Alleen het feit dat die er over een aantal jaren niet meer zal zijn is boeiend. Maar dat geldt ook voor ons zelf.
Een tap biertje bij de prachtige Twijfelfontein lodge sluit de tocht af. Deze lodge is ook een Nacobta succes: een samenwerkingsverband tussen de bevolking daar en investeerders, het eerste grote geslaagde project van die vorm. Het verschaft meer dan 50 mensen werk en is geheel ecologisch verantwoord opgezet.
We braaien langs de lege rivier onder onze Mopane boom.

In april en oktober trekken de olifanten door de rivier en over de camping. Nu even niet. Zelfs geen koeien dit keer.

29-12-2008
Alweer vroeg, lees 5.30, op en via Outjo wat we overigens laten liggen, naar Etosha park. We komen om twee uur aan in het eerste kamp: Okaukuejo, of zoals het vroeger heette daar Okakwiya wat “vrouw die elk jaar een kind baart”betekent. De camping is veel minder een “dust hole”dan vermeld in de lonely planet, die het overigens heel vaak mis heeft wat Namibia betreft!! Geen prijs klopt (alles meestal 2 of 3x zo duur in werkelijkheid), en veel campings of andere dingen bestaan niet meer. De voorzieningen zijn erg goed, er is een prachtig zwembad met restaurant en een schitterende, s’avonds verlichte, waterhole. We maken deze middag nog een rondtocht naar het Olifantsbad en terug via de gemsvlakte. Ongeveer 40km. We zien enorme kuddes zebra’s (honderden beesten), gnoes.

Ontelbaar veel springbokken, kudu’s, black faced impala’s, oryxen, een witte neushoorn en vele fraaie vogels waarvan enkele “nieuwe”die we weer in ons boek aantekenen.
zebra's in Etosha park


S’avonds nog na de braai naar de waterhole waar we genieten van de spanning die dat altijd oproept maar zonder veel spectaculairs te zien.
Er is te veel water in het park schijnt.

Waterhole Okaukuejo bij avond


30-12-2008
Vijf uur op en richting het westen . Naar het zgn. “Sprookjesbos”zo geheten vanwege de bijzondere bomen die er staan met heel grillige vormen: de Moringo bomen.
Onderweg weer enorme kuddes zebra’s, gnoes enz. maar ook , hoera, vlak naast ons pad, op vier meter afstand, een leeuwen familie die lui ligt sluimeren.

leeuwen familie in Etosha

Een moeder, twee zonen en twee dochters. Ze keuren ons nauwelijks een blik waardig. Na een kwartiertje stappen ze loom op.
Het sprookjesbos valt wat tegen. Wel is duidelijk waarom het zo heet;


Moringo boom


de Moringo bomen zijn merkwaardig gedraaid en hebben grillige takken met maar enkele plukjes bladeren, als de haren op het hoofd van een warrige kabouter. Elk moment verwacht je Eucalypta die van achter een boom te voorschijn springt. We dwalen er doorheen (in de auto, want eruit is verboden en terecht; Afrika is niet voor sissies en de dieren zijn echt wild) en rijden terug. De leeuwen zijn nu wat verderop en flaneren door het hoge gras. Zij lijken in niets op de brullende monsters die vorig jaar in de Naix Pan de hele nacht rond ons tentje liepen.
We doorkruisen het park, richting kamp Halali. Weer vele zebra’s maar ook groepen giraffen en gnoes.
Wegdravende Giraffen in Etosha


En overal springbokken, je krijgt er honger van. Kamp Halali is ook weer erg fraai, met groot zwembad en goede faciliteiten. Stroom water en braai op elke kampplaats. We braaien grote uit Swakopmund meegebrachte Bratwursten en Adriaan zingt: wir haben durst durst durst und trinken bier und wein, wir haben durst durst durst das muss gesellig sein… ja de stemming zit er goed in en iedereen is wild enthusiast over alle dieren die we gezien hebben en over het schitterende landschap. De onderlinge relaties zijn goed en Femke wordt steeds maar dapperder.
Na het eten naar de waterhole die wat verder weg ligt hier. Maar wat voor een waterhole! Je moet een trap oplopen naar een soort rotspalteautje waarop banken onder een afdak zijn geplaatst maar heel natuurlijk. Beneden ligt de waterhole, romantisch schemerachtig verlicht. Als we komen aanlopen zien we achter het hek langs het pad al drie enorme olifanten staan die aan het eten zijn. Bij de waterhole staan twee grote neushoorns en een jong. Zo te zien zijn het zwarte neushoorns: de lip is smal en ze zijn wat kleiner van stuk. Overigens is de oorsprong van de naam van de Witte neushoorn interessant: die neushoorn is niet wit zoals je zou denken maar gewoon grijzig net als de zwarte neushoorn. De naam komt van “wide”, omdat hij een brede lip heeft. Dat “wide”is door mensen gehoord als White en vandaar de naam witte neushoorn.
Goed wij gaan bij de grote groep mensen zitten die al bij de waterhole is. Iedereen is stil. De olifanten komen uiteindelijk ook naar de waterhole toe en we zien dat er ook een jong olifantje bij is. Dat loopt naar de neushoorns toe. De grote moeder olifant komt er dan snel aan en gaat tegenover de moeder neushoorn staan en krult dreigend de slurf op en wappert met de oren. De neushoorn zie je denken: val ik aan of niet, maar dan kiest hij voor verstandig en stapt met jong en andere neushoorn op, Zij gaan aan de rand van de waterhole in het bosrandje staan. De olifanten gaan nu drinken en vertrekken na een kwartiertje. Dan konen de neushoorns terug. Ook een hyena komt dan langs, gaat drinken en verdwijnt weer. Impala’s komen, ze zien er heel oplettend uit; lopen naar het water maar durven niet echt te drinken. Ze ruiken onraad.
Om elf uur haken we af en gaan slapen.

Oudjaarsdag! 31-12-2008.
Marijke en ik vieren al voor de tweede keer achter elkaar oud en nieuw in Afrika! Vorig jaar in Pretoria, met een jaren zestig feest met Ricky en Heide en John en Audrey. Nu gezellig met alle kinderen. Heel bijzonder. Vroeg op weg naar het derde kamp, Namutoni. Weer ongeveer 75km door Etosha. Nu langs de grote zout pan. Dus veel savanna en weinig bos. Toch weer veel zebra’s en springbokken. En ook twee blauwe kraanvogels. Die zijn bijna uitgestorven In de zoutvlakte is geen levend wezen te zien. Bij de Doringdraai staat water in de pan. Er zijn duizenden grote en kleine flamingo’s verzameld. Prachtig. Schitterend roze als ze vliegen.



flamingo's in de Doringdraai


Kamp Namutoni is het mooiste van de drie kampen: de camping is op een mooie grasvlakte met grote bomen. De faciliteiten zijn prima. Bij elke plek water en stroom en een braai en een lamp.
Wat verderop liggen chaletjes en een heel fraai zwembad met eromheen een heel groot plankier met grote bomen erboven.






marius maakt reclame in Naumutoni


Vanaf het zwembad loopt een kort weggetje over een brug naar het oude Duitse fort uit de koloniale tijd.
Het is prachtig gerestaureerd en spierwit geschilderd. Binnen de muren ligt een binnenplaats met een aantal oude bomen en een aantal restaurantjes en winkeltjes in de gebouwen tegen de muren . Er is ook op de muur een terras vanwaar je de waterhole kan zien. Gezellig en fraai gedaan.
We zetten onze tentjes op en duiken in het zwembad. Daarna lui liggen op de grote ligstoelen rond het bad. We bespreken een tafel voor het oudejaarsfeest met diner vanavond. Dat zal rond het zwembad gehouden worden.
We kleden ons om, iedereen op zijn chique. Ik heb mijn tropensmoking weer aan, want je weet het: alles kun je vergeten als je op reis gaat maar niet je tropensmoking!
We hebben een prima tafel direct aan het zwembad en onder een grote boom. Uiteraard is het weer een uitgebreid buffet, daar zijn ze dol op in Afrika. Veel soorten vlees: kudu, lam, rund, varken, oryx en veel groenten. En natuurlijk veel toetjes want ook zoetigheid is erg in.


oud en nieuw 2009 in Namutoni



De sfeer is prima ook zonder muziek. Want dat kan niet in verband met de wilde dieren rondom het kamp. Overigens wordt er in de dorpjes en kralen overal in het land wel luid gefeest en gezongen, maar kennelijk gelden voor toeristen andere regels. haha. Klokslag twaalf ook hier het openen van de prikwijnen en toasten en omhelzen. Als het waar is dat je hele jaar in het teken staat van wat je op oudejaarsdag doet, dan wordt het dit jaar veel reizen en familiecontacten.
Het festijn gaat tot twee uur door en daarna zijn een aantal mensen nog in voor een extra borrel in de bush bar. Die ligt op de camping en in het wildgebeuren.
De J. gaat er heen, Marijke en ik gaan naar bed. Als ik in bed lig, hoor ik heel dichtbij eerst één leeuw, later twee leeuwen, luid brullen. Het doet me erg denken aan onze Naix Pan ervaring vorig jaar. Ik zeg: “goed dat we nu weten dat er een hek staat tussen ons tentje en de leeuwen!”. En ga onder luid gebrul slapen.

1-1-2009.
De volgende morgen sta ik vroeg op; de rest blijft uitslapen. Ik ga naar de waterhole waar weinig opwindends te zien is. Ik loop wat langs het hek op zoek naar wild maar dan komen er twee bewakers met grote geweren die mij zeggen niet verder te lopen omdat er zeer waarschijnlijk een leeuw vlakbij in de bosjes tussen de waterhole en de camping zit. Vannacht zijn er namelijk twee leeuwen over het hek gesprongen en hebben op de camping gelopen. Een is er vanmorgen om vijf uur teruggejaagd het hek over, de ander moet nog ergens zijn.
Ik weet nu dat ik afgelopen nacht wel vlakbij de tent een leeuw gehoord heb!! Niks veilig achter het hek! Haha.
Terug bij de tent vertelt Christopher dat hij gisteren pas om half zes naar bed kon. Hij zat in de bush bar en wilde naar de tent lopen. Maar de bewakers komen de bar binnen en zeggen dat niemand eruit mag omdat twee leeuwen op de camping dwalen. Ze zijn over het hek gesprongen. Chris vraagt hoe dat kan met die hoge electriciteitsdraad. De bewaker zegt”de stroom staat vaak niet aan, dat is te duur”! Dus hij moest wachten in de bar tot een leeuw teruggejaagd was en de andere zich verstopt had. Toen werd hij door de bewakers met geweer in aanslag naar zijn tentje gebracht!!
Marijke gaat naar de douche ruimte en hoort de grijze loerie almaar roepen”go away, go away” . “Pas maar op” zegt een zwarte werkster “als de loerie zo onrustig is , is er zeker onraad”. De leeuw natuurlijk.
Toch wat onrustig pakken we onze spullen in. We gaan richting Tsumeb om de stad te zien en er te brunchen. 90km. Op weg naar de uitgang van het park zien we ongelooflijk veel wilde dieren: vele giraffen, kudu’s, apen, impala’s, gnoe’s, olifanten, zebra’s: iedereen lijkt ons te willen uitzwaaien.
Bij de uitgang zegt de dame van de receptie dat we te weinig entree hebben betaald toen we binnen kwamen. Het blijkt te kloppen; voor Adriaan’s auto is er niet betaald. Eigenlijk moeten we nu terug naar het kamp; maar de zeer vriendelijke dame biedt ons aan dat voor ons te doen. Ze belt even op en het kan.
Na een uurtje bereiken we , over asfalt, Tsumeb. De naam zou een versmelting zijn van het San woord Tsoumsoub en het Herero woord Otjisume. Tsumeb is bekend om de vele mineralen die er gevonden worden: 184 soorten en om zijn mijnen. De stad is helaas erg uitgestorven op nieuwjaarsdag. Het restaurantje annex biergarten, Etosha Café, waar we heen wilden omdat de lonely planet er zeer enthousiast over was, is dicht. Het ziet er overigens erg vervallen en zeker niet uitnodigend uit. Alweer een lonely planet foutje. We dwalen door de stad langs een prachtig park met zeer oude bomen en vinden een leuk restaurant, Minen, met een groot buiten terras. Daar gaan we brunchen. Er is ook een oud typisch Duits café, al sinds 1907 open. Er zitten echte Duitse types binnen met grote bierpullen met een dekseltje erop, op tafel. De vele bierpullen die op planken langs de muur staan vertellen ons dat er normaal nog veel meer Afrikaanse Bavarianen hier hun Durst lessen. De Lederhosen ontbreken nog. Wel sfeervol overigens. Er is ook een fraaie binnentuin met vele bougainvilles, en een zwembad. Mijn dag is goed.
De omeletjes zijn omeletten en prima. Helaas is de Boerewors die Maas en ik nemen wat miezerig. Dat blijkt altijd zo te zijn, leren we later. Biertje erbij. Even een Europees momentje dus
Verkwikt sturen we op Tsintsabis aan. Daar moet een prima Nacobta gesteunde camping zijn, gedreven door de bushmen gemeenschap daar. Je kan er een tochtje maken met een gids die vertelt over het bushman leven. Verder kun je daarna enkele families bezoeken die nog op de traditionele bushman wijze leven. Tot slot komen ze dan s’avonds, als het donker is, nog een aantal rituele dansen voor je opvoeren. Klinkt toeristisch, is dat ook maar toch heel boeiend en transculti, denken we. En doel van de reis is toch vooral om de jeugd meer cultureel bewust te maken en ze te laten zien hoe verschillend het leven geleefd kan worden. Eigenlijk volgens hetzelfde principe wat Audrey elk jaar hanteert: met een groep studenten naar Zuid Afrika of een ander land gaan om ze ter plekke kennis te laten maken met andere culturele gewoontes en levenswijzen. Overigens gaan Marijke en ik eind februari met Audrey en een negental studenten uit Bowling Green een week mee op cursus/ toer.
Tsintsabis ligt een 65 km noord west van Tsumbe, via gravelroads. We komen er rond één uur aan. Het is erg heet en we snakken naar een fris drankje. Eerst even het dorpje in: dat is behoorlijk uitgestrekt maar wel primitief. Veel kleine nieuwere stenen huisjes, duidelijk sociale woningbouw. Maar ook een aantal kralen met ronde hutjes die van hout zijn gemaakt. Verder een paar shebenen, schooltjes en een mini supermartje.We halen een biertje en water in een shebeen.
Dan naar de camping die buiten het dorp in de bush ligt verscholen rond een nu droge rivier.
Het entree is romantisch in de bosjes verscholen. Naast het gebouwtje, van hout, ligt wat hogerop in een paar bomen gebouwd, een terras met banken.
De jonge man achter de balie is wat verlegen; zijn baas is er even niet. Maar we krijgen een prachtige plek aangewezen, helemaal in het bos verscholen. Met een eigen douche en toilet met water wat verwarmd wordt door zonnepaneeltjes. Verder een gootsteen. Alles opgetrokken van hout en bamboe en heel ecologisch verantwoord. En op onze plek ligt ook 4m hoog in een reusachtige boom een groot houten terras waar je lekker kan zitten en uitkijken over het bos. Je kan als je wil je tentje boven op het terras in de boom opzetten.
De camping heet dan ook “Treesleepers”.



Echt een uiterst comfortabele en prachtige camping! Helaas is er geen stroom op de plek zodat ons koelkastje niet aan kan blijven. We bespreken voor de volgende dag het hele activiteiten programma en zetten ons aan het borrel en braai ritueel.

2-1-2009.
Rustig opstaan, ontbijtje . Om half negen hebben we een afspraak voor de bushwandeling met onze gids,Moses. Heel toepasselijk natuurlijk. Hij is precies op tijd en leidt ons door de droge rivierbedding heen naar een speciaal pad door het bos. Hij heeft daar zelf een circuit uitgezet met een aantal rustplaatsen. Daar gaat hij vertellen over de aanwezige planten en bomen en over de bushman cultuur.
Moses is een 28 jarige intelligente en enthousiaste bushman . De camping is pas vorig jaar klaar gekomen. Hij heeft zelf met behulp van enkele jongeren uit zijn dorp de faciliteiten gebouwd. Hierbij heeft hij hulp gehad van een Nederlandse hulpverlener die een aantal jaren daar gewoond heeft.
Moses vertelt over de cultuur en nieuwste lotgevallen van zijn volk, de Hei/Om San. Zijn volk is niet lang geleden door de Namibische regering weggestuurd van hun oude woongronden omdat er het huidige Etosha wildpark is gevestigd. De mensen moesten er daarom uit. Het San volk was er erg boos over temeer omdat ze geen goed alternatief kregen. Ze wonen nu ten westen en Oosten van Etosha, zoals hier in Tsintsabis.
Volgens moses worden de San mensen nog altijd openlijk beschuldigd van collaboratie met de Zuid Afrikaanse bezetter ten tijde van de bevrijdingsoorlog door de SWAPO. Volgens Moses zijn inderdaad veel San mensen gedwongen door de Zuid Afrikanen om hen te helpen in de oorlog als spoorzoekers en gidsen. Volgens Gudrun zouden ook een aantal San mensen het vrijwillig gedaan hebben omdat het voor hen de enige kans was om een bestaan op te bouwen.
De vorige (en eerste) president van Namibia heeft in 2004 de San mensen nog openbaar “vijanden van het Namibische volk”genoemd. De San mensen worden daarom gediscrimineerd en als zwart schaap gezien.
Tijdens de wandeling toonde Moses ons hoe nuttig een San Severia is: hij maakte touw van de bladeren door erop te kloppen en daarna de dan ontstane draden te draaien op zijn been en te vlechten. De wortels bevatten veel vocht wat de bushman binnen krijgen door op de wortels te kauwen. Ook leren we :
De Eros, zure pruim, heeft rode vruchten.; de zaden moet je branden en dan de resten rond je neus smeren; dat geeft extra lucht.
De zebra Alu moet je koken; het kookwater drinken tegen plasstoornissen.of op schrammen smeren tegen infecties.
De bast van de tambodjee moet je branden tot as en dat in je haren smeren: dat ontkroest. De witte melk uit de boom is erg giftig en wordt, gemengd met andere stoffen, gebruikt als pijlgif. Het gif laat je bloed in de aderen stollen.
En we leren hoe je termieten moet vangen die eetbaar, zelfs heerlijk, zijn. Daartoe moet je niet de bouwers hebben maar de grotere termieten die uitvliegen. Dat doen ze eenmaal per jarr na een regendag. Je moet ze als ze uitvliegen vangen door een brandende takkenbos erbij te houden zodat de vleugeltjes eraf branden.
Hij toont ook nog hoe je heel ingenieus een val maakt voor pluimvee zoals parelhoenders enz.
En niet te vergeten:
Van de makalani palmtree maken ze een boog, evenals van de sweet berry. Daarvan gebruiken ze de bessen ook om te laten fermenteren in een pot en te koken en dan te destilleren. Van het wortel systeem van de makalani maken ze een poeder en daarvan pap.
Insecten eten het gif van de commiphora en veranderen zo in gifbolletjes.
De buffalo thorn heeft heerlijke vruchten maar die zijn erg moeilijk te plukken vanwege de doornen. De meisjes plukken een mand vol op de dag voor het trouwen om te laten zien dat ze goed kunnen plukken.
Zo worden we in de San gewontes en wetenswaardigheden ingevoerd terwijl we in de halfschaduw wandelen. We schieten ook met de San pijl en boog: niet simpel natuurlijk.
Tot slot laat Moses ons zien hoe je vuur maakt. Hij kleedt zich eerst even om in origineel Bosmannen tenue; Aemilia valt helemaal op hem. Hij ziet er gezond en sterk uit in zijn leren schortje en vellen.
Hij neemt het hout van de " strangler fig" zet er een hard houtje op en wrijft dat tussen zijn handen zodat een snel draaiende beweging ontstaat. Na een paar minuten wordt het heet en begint te roken. Dan schuift hij er wat droog gras bij wat snel vlam vat. Het vuur is gemaakt!!


Moses maakt vuur in Tsintsabis


Na de wandeling even rust; om half vier gaan we te voet naar het dorp; twintig minuutjes lopen; wel in de hitte.
We bezoeken eerst een Koi-San familie; deze woont in een kraal met diverse ronde hutten. Zij zijn gemaakt van dikke takken die naar elkaar toegebogen zijn en vastgemaakt met touw (San Severia?). Over de takken is plastic(!!) gelegd en daaroverheen een modderbedekking. Elk gehuwd familielid heeft een eigen hut. Die is ongeveer 4m in doorsnee. Man en vrouw en de kinderen tot 5 jaar slapen erin. Deze familie is de familie van de medicijnman: hij is de opa. Hij mheeft het Sjamaanzijn van zijn opa geleerd. Zijn vader wilde het niet leren. Hijzelf heeft zijn zoon al bijna helemaal opgeleid Die al hem spoedig opvolgen. De opa is een heel mager mannetje, van wat ouder dan 60 jar. Getekend door het zware leven. Wel heel vriendelijk, vrolijk en enthousiast. De rest van de familie zit rondom hem, ook de kinderen. Iedereen vindt het kennelijk prachtig dat we komen kijken en luisteren. Ze zijn trots op hun leven. Een paar kindjes zien er nogal snotterig uit, met pus in de neusjes.Ik vraag of ik een ballon aan de kleintjes mag geven: dat is prima. Ik begin te blazen en iedereen lacht zich dood. Alle kinderen blij en ik uitgeput. Later zien we de ballonnen allemaal keurig aan een lijntje zweven.
Vanavond zal deze familie voor ons komen dansen!


Op bezoek bij de medicijnman



We gaan dan naar een Hei/ Om San familie. Die spreken de taal van Moses. Iedereen verstaat elkaar overigens goed. De Namibiërs spreken meestal vele talen!!
Deze familie heeft een paar jaar geleden een stenen huis van de regering gekregen. Maar na een jaar hebben ze dat weer verlaten omdat leven in een kraal veel prettiger was. Het huis is nu verhuurd aan een niet San bewoner.
Overigens had de familie enige tijd geleden hun houten hutten ook weer verlaten en was naar een plek wat verderop verhuisd , waar ze dan weer nieuwe hutjes bouwen. Dit op advies van de medicijnman(ja de vorige familie) die had gezegd dat een bepaalde ziekte van een van de familieleden te maken had met kwade geesten op de woonplek. Dit houdt zo ook het nomaden karakter van hun cultuur levend.
S’avonds de dans: we worden naar een speciale plek gebracht die “heilig”is. Er brandt al een groot vuur wat de plek gloedvol verlicht. De familie is in traditionele San kledij gehuld; zes vrouwen staan achter een circel die gevormd wordt door boomstammen als een koortje opgesteld.Binnen de kring acteren de oude medicijnman en zijn zoon.


De medicijnman en zijn zoon


Zij dansen en zingen. Bij bepaalde rituelen worden enkele jonge vrouwen in de kring gehaald: het gaat om het ritueel bij vrouw worden(na de eerste menstruatie). Ook dansen ze een jachtdans en een dans die jonge mannen initieert als jager. Ook wij worden, gezeten op boomstammen rond de kring, bij een dans betrokken: de gasten dans. Het is al met al een fascinerend en ook emotioneel aangrijpend gebeuren , zo bij het flakkerende licht. We praten uitgebreid nog na en halen er ook Fanon nog bij die over de persoonlijkheid van de gekolonialiseerde mens, de Zwarten, schreef.Om middernacht gaan we slapen. We voelen ons meer en meer “Afrika”.
Afrika met een “K “is het Swahili woord overigens.In het Engels is het natuurlijk met een "c". In het Nederlands niet.
De Afro -American dichteres Gwendolyn Brooks (1917-1990) gebruikt het in haar prachtige gedicht ´To the Diaspora” om aan te geven dat het om de oude roots van de Afro- Americans gaat.
Hier voor de liefhebber het gedicht:

To the Diaspora

When you set out for Afrika
You did not know you were going.
Because
You did not know you were Afrika.
You did not know the Black continent
That had to be reached
Was you.

I could not have told you then that some sun
Would come,
Somewhere over the road,
Would come evoking the diamonds
Of you, the Black continent—
Somewhere over the road.
You would not have believed my mouth.

When I told you, meeting you somewhere close
To the heat and youth of the road,
Liking my loyalty, liking belief,
You smiled and you thanked me but very little believed me.

Here is some sun. Some.
Now off to places rough to reach.
Though dry, though drowsy, all unwillingly a-wobble,
Into the dissonant and dangerous crescendo.
Your work, that was done, to be done to be done to be done.

3-1-2009.
Rundu, helemaal in het Noorden van Namibia is onze volgende bestemming. Eerst een uur grindweg. Onderweg hoor ik een geweldige klap en de auto begint te slingeren. Een heuse klapband!!




Er is niets meer over van de band. Gelukkig kan ik het stuur recht houden. De jongens leggen er snel een nieuwe band onder (nou ja , snel, het gaf wel wat gepraat en gedoe) en dan, helaas, het asfalt op. Dat betekent meer verkeer en minder van de omgeving genieten. Rundu is een lelijke, vooral ook vieze en rommelige stad. Vrij groot: 36.000 inwoners, dus de derde stad in grootte in Namibia. Bij de ingang van Rundu staan drie grote benzinestations. Dat wordt tanken want de volgende 250 km is er geen benzine te krijgen. Er is ook een grote Checkers waar we voor 6 dagen inkopen doen. We koersen naar een op zich fraaie camping bij een lodge aan de Okavango rivier. Wel even zoeken . Er is een klein zwembadje bij dat helaas de hele tijd gevuld is met luid zingende meisjes die de eenentwintigste verjaardag van een van hen vieren. De plek die we hebben is wel heel fraai en onder prachtige bomen.




We braaien heerlijk en de jeugd praat diepzinnig. De hele nacht horen we luide muziek die uit een disco blijkt te komen aan de andere kant van de rivier, in Angola dus. De jeugd gaat daar in grote getale heen maar omdat de grens om 10 uur dicht gaat tot 6 uur ’s morgens moeten ze wel lang doorfeesten. We wandelen door de bosjes en kijken over de rivier. Weer veel mooie vogels gespot.

4-1-2009.
Op naar Popa Falls, 220km over asfalt weg. Langs de hele weg staan borden met: pas op overstekende olifanten, maar we zien ze niet lopen ditmaal.Om één uur bereiken we het Namibian Wildreserve Camp dat aan de rivier ligt naast de falls. Nu ja, falls is wel erg veel gezegd; een klein stroomversnellinkje meer. We vinden weer een schitterend plekje aan de rivier met uitzicht op deel van de stroomversnelling. We lunchen en gaan zonder Marius die wat pipsjes is, op weg naar het Mahango Game reserve 10km verderop. We gaan eerst even langs het NGepi camp omdat we daar op de terugreis twee dagen willen kamperen. Het is inderdaad een schitterende en bijzonder mooi aangelegde camping. Op weg erheen, ongeveer 5km over zandpad enz., staan allerlei borden met humorvolle aankondigingen. We bespreken er een plek.
Bij de ingang van Mahango staat een grote zwarte dame het hek te bewaken. Zij wandelt met ons mee het kantoor isn en verschaft inlichtingen en permits. Er is een route voor 4x4 only en een route voor 2WD. Omdat die langs de rivier loopt nemen we die. Volgende keer zullen we de 4x4 nemen. Het park is prachtig, heel wild met karresporen erdoorheen. We zien Giraffes, Olifanten, Impala’s, Oryxen,, zebra’s en vlak voor ons vertrek ook een kleine kudde buffels. We wandelen er ook naar een reusachtige Baobab.



Het park is totaal anders dan Etosha; veel dichter begroeid, dat is enerzijds veel spannender maar je ziet het wild wel veel moeilijker..
We zijn bang dat het hek gesloten zal zijn (6 uur) maar we halen het juist. De zwarte dame doet net de poort dicht.(dachten wij maar later blijkt dat de poort niet echt op slot gaat!). Thuis is Marius erg blij ons weer te zien. Braaien dus en als we dat doen zien we naast onze plek op een boomstronk een prachtige Giant Kingfisher zitten. Hij blijft rustig zitten loeren naar vis en wij maken foto’s.

5-1-2009.
Vroeg op en almaar rechtdoor over een echt kaarsrechte weg naar Kongola, weer 250km. Dwars door Babwata park. Regelmatig wel dorpjes met hutjes langs de weg en veel koeien, geiten en mensen op de wg af en toe. Dat zorgt er wel voor dat je niet te hard rijdt. Aan weers zijden veel begroeiing. Maar weer geen olifanten op de weg zoals beloofd. We hebben besloten naar Nambwa camping te gaan die vlak voor Kongola rechts van de weg licht, maar dan wel een half uur vanaf de weg, over wat moeilijk begaanbare wegen die je alleen met 4x4 mag berijden. We hebben de 4x4 niet vaak nodig echter.
Maar alvorens de weg op te mogen richting camping moeten we een permit halen bij een kantoortje dat 6km links van de weg ligt, ook over moeilijke karresporen. We vinden het office en daar zit een zeer vriendelijke boswachter in een houten hut met grote kaarten van het gebied om zich heen. Buiten staan een twintigtal schedels van allerlei dieren opgesteld. Daarna naar de camping: onderweg zien we al vele wilde dieren.




De camping ligt werkelijk sprokkjesachtig fraai aan de Okavango rivier. Er zijn drie plekken allen door ruim bush van elkaar gescheiden zijn zodat jeje alleen in de wildernis waant. Er is een prima faciliteiten blok van hout tussen de plekken in met vier toiletten en vier douches en een groot fwas blok.
Wij hebben een fantastische plek aan de rivier, weer onder grote bomen, met enkele opgangen voor/van Hippo’s. Oppassen dus ’s nachts.


aan de Okavango kamp Nambwa



We horen al snel het mmh mmh mmh hu hu van de Hippo’s die ons zo welkom heten zal ik maar zeggen. We lunchen en gaan dan op weg het park(lees wildernis) in. De natuur is overweldigend, heel wild en geen mens te bekennen (behalve een hollands echtpaar in een 4x4 camper dat ook op de camping staat!! Maar we verliezen hen snel uit het oog). Wisselend dicht begroeid en meer open. Weer heel anders dan Mahango. We spotten (met Adriaan, marius en christopher op de daken van de auto’s omdat het gras naast het pad zo hoog is soms) zebra’s, apen, kudu’s, olifanten en hippo’s natuurlijk.




Verder nog wat krokodillen en waterbokken. Een top ervaring zo heel verlaten in de bush!. Thuis weer braaien en borrelen. Morgen vroeg weer het park in om 6 uur.

6-1-2009.
De tocht door het park is weer heel spannend. Maar niet heel veel dieren gezien ditmaal. Om 10 uur trekken we naar een andere plek vlakbij de ingang van het Mudumo park. We gaan naar een camping bij een lodge, met een zwembadje .
Miem en Marius blijven daar rustig zitten in de zon en de rest gaat naar het Mudumo park. Daar moeten we ons melden bij een Ranger die ons uitgebreid vertelt waar dieren te vinden. We gaan Zuidwaarts richting de grens met Botswana. Het blijkt ook mogelijk te zijn om in het park te kamperen, maar er zijn daar wel geen voorzieningen en het is echt midden in de Bush, zonder afscherming of zo. De jeugd is blij dat we dat niet gedaan hebben. Ik denk dat het wel erg fraai en opwindend is, iets voor een volgende keer. We hobbelen, soms met 4x4 aan, door de bush en stoten al snel op drie olifanten: moeder, vader en kind. Ze stonden niet echt vlakbij maar toch te dichtbij volgens hen. Moeder werd bozig, flapperde met de oren, krabde in de grond, kromde de slurf en komt dan , dreigend, op ons afgestapt. Wij waren net een diepe plas doorgeploeterd en konden niet simpel achteruit; keren ging al helemaal niet. Dus toch maar achteruit rijden. Dat stelt de olifant kennelijk wel gerust want ze stopt en na wat gezwaai met de slurf, keert ze om. Wij zijn toch wel wat geschrokken, maar rijden na een vijftal minuten verder. De natuur is woest en fraai maar veel dieren zien we niet . Later wel gnoes, zebra’s en tsessebees en natuurlijk giraffen. Vlak voor donker keren we terug. Een borrel in de bar en dan een braai en vroeg slapen. Iedereen is toch vermoeid van alle indrukken.

7-1-2009.
Vandaag naar onze zuidelijkste en oostelijkste bestemming: het Mamilli park, bekend om zijn vele vogelsoorten .. De ingang van het park zou bij het dorp Sangwili liggen, een flink eind verderop.We rijden over de gravelweg naar Katima Mulilo, de zuidelijke route langs de grens met Botswana. Bij Sangwili slaan we rechtsaf deb weg af en bereiken het dorp met enige moeite. Het is een heel mooi traditioneel dorp met fraaie ronde hutten. Per familie is er een ruime kraal met hutten die omgeven is door prachtige rieten afscheiding. Er is ook een grote winkel met handnijverheidsproducten. Als we aankomen is er kennelijk een dorpsvergadering: vele mannen spoeden zich naar een grote boom waar al een grote groep samen zit. We vragen de weg naar het park en en man zegt dat we eerst door en rivier moeten en dan over een brug over de volgende rivier. Hij zegt met nadruk dat de brug nu goed begaanbaar is. De weg wordt almaar spannender en natter en de 4x4 moet aan. Dan bereiken we een rivier van ongeveer tien meter breed. Er zijn een par vrouwen de was aan het doen.Een man in blauw wit gestreept shirt zegt dat we door de rivier moeten rijden links van de brug die er niet meer is. Dan almaar rechtdoor, het moeras rechts van ons houdend tot de brug over de Okavango.
We sturen aemilia en marius door de rivier om te zien of die niet boven de knie komt(onder de uitlaat blijft). Dat kan net.



Dus vol goede moed erdoorheen wat wondergoed lukt. Het pad slingert dan door /langs het moeras. Low gear nodig. We passeren een gebouwtje wat een museumpje blijkt te zijn met oude kaarten en potten en sieraden. Het is helaas gesloten. Na een drie kwartier komen we bij de rivier. Die stroomt behoorlijk snel en is diep. Er ligt wel een soort brug over gemaakt van boomstammen die aan elkaar gebonden zijn. De breedte is ongeveer een auto breed(iets meer) en de brug ligt voor het grootste deel, onzichtbaar, onder het water. Er staat een bord bij met daarop de geruststellende mededeling dat de brug tot 3000kg kan dragen, onze auto’s wegen elk ongeveer 2500 kg dus geen probleem als we om de beurt erover rijden.




Probleem is hoe goed in het midden van de brug te blijven. Die heeft geen zijkanten en is erg glad. Dilemma . Marius, Femke en Marijke zijn tegen oversteken, Christopher lars, Adriaan en Aemilia voor. Omdat democratie niet werkt bij zo’n kleine meerderheid besluiten we het lot te hulp te roepen: we gooien kop of munt, kop oversteken, munt teruggaan. Iedereen is het daarover eens. Het wordt munt; terug dus over dezelfde (enige) weg. Jammer want de park ingang ligt inderdaad vlak achter de brug. We besluiten om dan maar door te rijden naar Katima Mulilo, op de grens van Namibia,Zambia, Angola en Botswana. 100km door mooie natuur met vele fraaie dorpen en dichte bush.
Katima Mulilo is een drukke en redelijk gezellige en verzorgde stad. Er zijn een paar prima barretjes en restaurantjes en moderne winkels. We drinken koffie bij een door een blanke zuidafrikaanse dame gedreven bar.
We nemen de kans waar om vers eten in te slaan voor drie dagen. Steaks, worsten,eieren en groente.
We rijden over de noordelijke grote asfaltweg terug naar Kongola. Onder weg begint het hard te regenen.
Op de camping is het even droog en we kunnen de tenten opzetten zonder nat te worden(bijna). Dan gaat het weer gieten en de jeugd verschuilt zich in de bar van de lodge. We eten op het overdekte terras bij het zwembad onze braai. Toch heel gezellig. Maar echt droog ben ik toch niet gebleven.





8-1-2009.
Slapen in de regen, maar ‘smorgens is alles weer droog. De warmte neemt weer toe. Vroeg op weg naar Popa Falls , nu naar de Ngepi camping. Het weggetje erheen is weer lastig maar erg mooi! Vol little bee-eaters, carmine bee eaters, lilac breasted rollers, pied kingfishers en mosque swallows op de electriciteitskabels!! Veel stilstaan dus. We komen op een groot open stuk dichtbij de cultural village en daar ligt een groot dood dier met eromheen vele mensen met kapmessen en plastic zakken. Zij zijn druk bezig het dier in stukken te hakken en mee naar huis te slepen. Het blijkt een groot nijlpaard te zijn. Dat is deze nacht gestorven na een heftig gevecht met een ander nijlpaard. Een nbuitenkansje voor de bevolking!! Het is namelijk verboden nijlpaarden te doden; het vlees schijnt wel erg heerlijk te zijn. De kop van het beest met zijn enorme tanden grijnst ons treurig toe.
We passeren de geestige wegwijzers en bereiken de camping over een brugje. De camping is bijna helemaal leeg(nee, helemaal leeg) Alles daar ademt humor en vrolijkheid. Ook is alles uiterst netjes en verzorgd. De toiletten en douches zijn stuk voor stuk kunstwerkjes even als de treehouses die aan het water liggen evenals de camping plaatsen. Die zijn overigens zeer groot en fraai , weer onder grote bomen. Het uitzicht van onze plek is fantastisch. Vlakbij is een super toilet: the throne genaamd. Je zit hoog boven de rivier en kijkt uit over rivier en oerwoud. De nijlpaarden aan je voeten knorren, de vogels vliegen je om de oren.
We gaan zwemmen in de kooi in de rivier(om de nijlpaarden en krokodillen te scheiden van de mensen).








Om vier uur gaan we naar Mahango Park. Ditmaal nemen we de 4x4 weg.. Dat stuk is minder dicht begroeid dan de 2WD weg. Toch minder dieren gespot maar wel erg wild en spannend. We zien Oryxen, impala’s, gieren, zebra’s, Maraboe’s en later nog Gnoe’s Tessebees en Dik dik’s Prachtige tocht.
Thuis zingen de nijlpaarden voor ons, zo weggelopen uit suske en wiske. Morgen nog een dag hier. Dus lekker braaien en daarna nog borrelen in de bar waar je allerlei heerlijke cocktails kan proeven, keuvelend met het personeel en de Zuid Afrikaanse eigenaars. Deze bouwen al 20 jaar aan deze camping. Voorheen woonden ze in Zuid afrika waar ze nog een huis hebben. Hij had een constructie bedrijf in Botswana. Ze denken extreem ecologisch. Zo hebben ze voor 120.000 dollar !! (Amerikaanse)zonnepanelen en batterijen (600kg!) besteld die alle stroom zullen gaan leveren voor de camping. En dat terwijl er wel electriciteit daar te krijgen is van het net.
Al het water wat gebruikt wordt komt uit de rivier en wordt geheel gezuiverd weer daarin geloosd. Prima mensen en vreselijk geestig. Een camping om altijd en voor langere tijd heen te gaan! De fraaiste waar we geweest zijn eigenlijk, al is Spitzkoppe qua natuur wellicht nog mooier. Maar geen Nacobta camping. Wel hebben de eigenaars zeer veel contact met de village en komen de gidsen en al het overige personeel daarvandaan.

9-1-2009.
Rustig opstaan; niet rijden vandaag. Adriaan heeft besloten Femke te verrassen en heeft voor vandaag en komende nacht een treehous aan het water voor hen gehuurd. Heel fraai en een mooi signaal dat zij echt op eigen benen staan. Hoera. Iedereen juicht dit romantisch initiatief toe. Maar ze willen wel met ons eten vanavond!haha. Zo hoort het ook: op eigen benen maar toch connected. De Gezinstherapeut in ons gezelschap is trots. We gaan ook met zijn allen op Mokoro tocht vroeg in de morgen; twee personen met roeier/gids per kano. We varen door de zijarmpjes en rietgebieden van de Okavango rivier, vlak bij maar niet te vlak, hippo’s die in het water liggen te luieren en ons toe knorren.


We spotten van zeer, zeer dichtbij een paartje White Backed Night Heron’s. Vogels met een “ster”in ons vogelboek.
We wandelen over een eilandje wat naar een blanke man , Simon, is genoemd, ja Simon’s Island dus. Deze held was door een luipaard besprongen daar. Hij had de tegenwoordigheid van geest om meteen in het water te duiken en kon zo het verscheurend dier afwerpen!! Jaja, Afrika is not for Sissy’s!! Onze puike gids, de zeer aardige, alles van vogels en natuur wetende en goed engels sprekende Christopher( nee niet onze) vertelde nog waarom Hippo’s tijdens het poepen met hun staart heen en weer bewegen en zo de poep verspreiden.
Na de schepping was de krokodil boos op de Hippo omdat die ook in het water leefde.Hij was bang dat die al het eten zou opeten. Maar de Hippo zei: “Ik eet alleen maar planten, kijk maar”en hij scheet in het water en sloeg de poep met zijn staartje uiteen voor de ogen (en erin waarschijnlijk) van de krokodil: “zie je, er zitten helemaal geen botjes in mijn poep!”.
Ook vertelde Christopher , die de zoon was van de Chief van het dorp, over het leven in de village, de overstromingen daar elk jaar en veel dus over vogels; wij hebben voor morgen zeer vroeg(half zes ) met hem afgesproken voor een vogelspotting tocht op een boot.
We glijden door het riet, over de rivier en weer terug na twee uur naar ons kamp.
Daarna eten, wandelen, luieren en uiteindelijk weer braaien en borrelen natuurlijk. Een top dag!

10-1-2009.
Verder terug richting Windhoek: 200km naar een camping 25 km voor Rundu.Maar eerst gaan Marijke en ik nog met Christopher(de gids) op vogeltocht early in the morning!! Vertrek om 6 uur. Op een bootje met motor de rivier afzakken en stukken wandelen op eilandjes en de oevers. We zien heel veel!Malachiet Kingfishers, vlakbij op takjes zitten en langs vliegen. Wat een kleuren. Verder veel Diederick cuckoo’s, white backed night heron’s ( alweer0 en nog veel meer. Op het water is het heerlijk stil. Na twee uur keren we gelukkig gestemd terug. De reis loopt verder vlot, wel veel regen. De camping ligt alweer aan de rivier en heet Nkwazilodge. Wij hebben een ruime plek naast vele bougainvilles. Er zijn leuke lodges te huur. De eigenaars zijn namibische blanken die de lodge in 1990 hebben gebouwd. Helaas drie jaar geen gasten ivm de burgeroorlog in Angola. Ze zijn toen in de ontwikkelingshulp gegaan en hebben nog altijd veel projecten in de buurt lopen. Scholen, en steunen van kinderen wiens ouders het schoolgeld niet kunnen betalen wat veel voorkomt in Namibia.
Er hangen vele foto’s van kinderen die je kan “sponsoren”. 3200 N$ voor een jaar schoolgeld.Heel veel als je weet dat mensen met een baan ongeveer 500N$ per maand verdienen.
In Windhoek lees ik later bij Gudrun dat de regering een uitgebreid rapport heeft geschreven en een wet heeft aangenomen in augustus 2008 over weeskinderen en kinderen van de armen . Daarin staat dat alle scholen verplicht zijn om kinderen van te arme ouders gratis onderwijs te verschaffen en dat ze die kinderen ook nog een maaltijd per dag moeten verschaffen. In het rapport staan nog veel meer zeer goede en sociale richtlijnen. Volgens Gudrun is het probleem in namibia de implementatie van de wetten. De ouders kunnen niet lezen en kennen hun rechten niet en niemand vertelt het hen. Vandaar dat haar organisatie P.E.A.C.E. mensen opleidt die de ouders kan informeren over hun rechten en hen helpen kan die op te eisen.

Na het opzetten van de tenten gaat het weer regenen. De kinderen gaan de bar in en gaan kaarten(boeren bridge) Ze maken erg veel lawaai maar vermaken zich zeer. Marijke en ik praten met de eigenares over haar projecten.
’s Avonds is het weer droog en we braaien vrolijk. Weer veel praten over allerlei transculturele zaken. In bed gaat het hard regenen. Wij zijn bang dat we morgen niet meer terug kunnen naar de grote weg.

11-1-2009.
Naar Grootfontein vandaag. De weg is nat maar nog wel berijdbaar. Tanken in Rundu en dan de snelweg op.200km; Weinig opwindend stuk. Het is zondag dus we zien veel mensen op zijn mooist gekleed naar de kerk wandelen, vele kilometers!! We gaan slapen op camping de Kraal in Grootfontein. Volgens de lonely planet bekend om zijn restaurantje met reusachtige en goede wild steaks. We vinden de camoing eenvoudig langs de weg, 6km voor Grootfontein. Maar alles lijkt uitgestorven. Ik loop rond het huis en roep “volk”op duitse wijze. Geen antwoord. Dan loer ik door een venster en zie een man half bllot op een bed liggen(twee uur ‘smiddags). Hij ziet mij staan en roept op boze toon:”Was kucken Sie mal durch mein Fenster?”. Maar hij staat toch op en opent een deur. Allervriendelijkst staat hij mij te woord als hij begrijpt dat wij gasten zijn. Uiteraard kunnen we kamperen en ook dineren!! We gaan eerst naar Grootfontein en naar de Meteoriet die daar is neergestort.
Grootfontein is een afschuwelijk gat. Niets aangenaams aan te beleven. Wel veel ronddolende kinderen die een ware bedelplaag zijn. Er zou een “Bäckerei”zijn maar die is verdwenen.
Op dus naar de Meteoriet dioe op 20 km afstand ligt. Hij ligt in een vallei die ontstaan is door de inslag van de steen 80.000 jaar geleden. Het gevaarte kan tegen enige betaling bezichtigd worden. Dat doen we. Het is een bonk metaal van 53.000 kg zwaar. De grootte valt tegen maar het is toch de grootste ter wereld.


chris op de meteoriet



We maken foto’s lopen eromheen, staan erop wandelen wat rond, zien een slang en de crimson breasted shrike en drinken een biertje. Dan keren we terug naar de camping. We zoeken een leuk plekje onder een boom en zijn weer de enige gasten. Lekker luieren in de zon en om zes uur bingo borrel bij Herr Buchholz!! Hij komt er al snel gezellig bij zitten en vertelt met graagte zijn levensverhaal. We drinken bier en wijn, hij bier uit een grote beierse bierpul met deksel. De stemming zit er al snel goed in. Gastheer Josef wordt door Aemilia en Marius uitgebreid ondervraagd. Hij heeft dan ook een uiterst avontuurlijk verleden. Geboren, voor zover begrepen, als zoon van de Duitse keizer (bastaard) en een weinig bekende moeder is hij met moeder alleen opgegroeid in de oorlogstijd in Duitsland.( hij is van 1940) Hij is eerst paardrij leraar geworden. En op 22 jarige leeftijd naar Afrika vertrokken waar hij, in wat nu Namibia is, beroepsjager werd. Hij nodigt ons meteen uit om in zijn huis te kijekn naar zijn vele trofeeën.En wat voor trofeeën. Intwee kamers hangen alle wnaden vol met reusachtige borstkop stukken van wild., Een reusachtige Kudu, een eland, een Oryx die wat verwijtend opzij kijkt, een luipaard huid. In de andere kamer een leeuwin, een springbok, een groot wrattenzwijn. Allemaal zelf geschoten. Het geeft de kamers iets vreselijk stoers en onwezelijks. Verder staan er boeken en hangen er adellijke wapenschilden. Oude leren stoelen vervolmaken het beeld.
Marius adriaan, Chris en Aemilia staan verstomd.
Na de rondleiding gaat Josef met zijn vrouw onze Eland steaks braden. Ze zijn enorm en zacht en heerlijk. Met aardappels boontje s en wijn.
Jozef vertelt dat hij ook enkele jaren in Katanga als beroepsmilitair heeft gewerkt/ gevochten. Hij was een van de naaste medewerkers van de rebellen leider daar. Nu was marius juist Blood River van Butcher aan het lezen dus hij was dubbel benieuwd. Hij krijgt nu de kans om de ins en outs van de burgeroorlog daar te horen. Jozef vertelt uitgevreid en boeiend. Aemilia vraagt hem de huisd van het lijf.
Na wat verhalen haaalt hij een grote revolver uit huis en geeft die aan Femke en Marius.


Femke met revolver in Grootfontein, de Kraal


Hij zegt die nog vaak te gebruiken om zich te beschermen tegen inbrekers.
Het eten is op en dan zet Jozef wat nostalgische Duitse schlagers op.
Marijke en ik zijn op en gaan naar bed. De jeugd blijft lekker doorzakken en zingt met Jozef en zijn vrouw menig lied. Adriaan zingt nog de Nederlandse schlager wir haben durst durst dust en heel laat zoeken zij het bed op. Een merkwaardige en gedenkwaardige avond met veel historie belicht van een heel andere kant.

12-1-2009.

‘smorgens toch vroeg op. Jozef heeft ons verteld dat hij zijn super vlees vlakbij haalt op een game farm. Ongeveer 1,5km ten noorden van hem, rechts van de weg. Wij er heen. Het is een erg afgelegen plek en we geloven eerst niet dat daar vlees te koop is. We zien tenslotte een wat dikke vrouw, blank, lopen en vragen of er vlees is. Ja natürlich, zegt ze en we volgen haar naar een grote schuur. Binnen is het niet direct een slagerij maar er staan wel vele koelkasten en vriezers. We zeggen dat Jozef ons gestuurd heeft en ze is snel heel vriendelijk. Wat willen we? We willen graag Kudu en Eland steaks . En heeft ze ook iets bijzonders? Ja ze heeft zebra bouten.
Dat laten we ons geen twee keer zeggen. Vanavond vieren we Marius zijn verjaardag en we willen een super braai. Ze haalt een enoprme zebra bil tevoorschijn van meer dan drie kilo. Heel zacht vlees zegt ze. We nemen de bil mee en vier pakken Kudu en drie pakken Eland. Kosten: niet goed om dat te vermelden. Neem van me aan dat het schaamteloos weinig was.
Dan op weg naar Okahandja, naar het nabijgelegen heetwaterbad en Kurort Grossbarman Dam. 500km!!
Onderweg passeren we Otjiwarongo, een verrasend levendige en nette stad met een paar mooie winkels en een luxe Duitse Bäckerei gedreven door namibiers van Duitse komaf. Alles is in het Duits opgeschreven en binnen zitten alleen maar blanke duits sprekende klanten. Het assortiment taarten enbrood is fantastisch De koffie is redelijk ( niet goed). We eten allemaal taart: Schwarzwalder Kirsch, Vanilla enz. Wel te zoet. We kopen nog wat groenten voor het feestmaal van vanavond.
Als we Otjiwarongo verlaten zien we zelfs een bordje: golfbaan. We besluiten dat Marijke en ik die zullen onderzoeken de volgende drie weken.
De Grosbarman Dam resort is een enorm complex , wat er bij aankomst wel wat vervallen uit ziet. We schrijven ons in voor de camping en alle baden. In het gasten boek zien we enkele omineuze zinnen als:” het is een schande dat jullie hiervoor nog geld durven vragen “ en “verwwarloosde troep!! Schande”en “Hoe is het mogelijk dat jullie dit mooie complex zo laten vervallen”. Wij houden moed en spoeden ons naar het enorme overdekte bad met de warmwaterbron. Heet water bron, liever gezegd. Het hele bad is totaal uitgestorven, zelfs geen portier of wachter. We schieten onze badpakken aan en lopen de reusachtige zaal binnen Ik denk dat het bad 25 bij 10 meter is, prachtig betegeld met een paar niveaus en betegelde banken aan de kant. Duidelijk resten van grote luister. Er hangt een bord met de water temperatuur. Die staat op 45 graden. Wij wandelen het bad in en springen verschrikt terug: we worden bijna gekookt! Heel voorzichtig schuiven we dan voetje voor voetje het hete bad in. Wel lekker als je erin bent maar zeker 55 graden.


Chris in het hete water te Grosbarman


Christopher die iets later komt rent zonder op onze waarschuwingen te letten naar het bad en neemt een reuze duik om er rood als een kreeft aan de andere kant weer uit te kmen. Gelukkig is aan het einde van het bad een ruimte waar het hete water door een muur spuit en waar douches boven zijn zodat je het hete water kan mengen met koeldouche water. Heerlijk.
Later lezen we dat het wtaer van de bron 65 graden is en zou moeten worden gekoeld tot 40 graden voor het in het bad gaat maar dat systeem werkt kennelijk niet meer.
Na de hete bad ervaring lopen we met grote ligstoelen naar hetbuitenbad wat L- vormig is en nog veel groter dan het binnen bad.






Het water is er ongeveer 32 graden. Er is niemand; alleen twee zwarte onderhoudswerkers liggen op twee banken rond het bad te slapen en worden zelfs van ons geroep niet wakker! Wij zwemmen en lachen en liggen in de zon. Na enkele uren rijden we naar de campingplaats. Die is ook enorm Er staan zeker vijf enorme gebouwen met douches, toiletten, afwasbakken, electrische fornuizen en braaien; wel 12 per gebouw.
De gebouwen zien er van buiten vervallen uit maar van binnen is nog goed te zien dat het zeer luxueus was opgezet: mooie tegels en wastafels enz.
We rijden naar het einde van het park waar een groot gebouw staat wat we dan helemaal alleen voor onszelf hebben. Er is stroom zodat de koelkasten aan kunnen blijven en de wijn en het bier koud.
We slaan onze tenten uit en sprokkelen hout voor de Braai.
Iedereen krijgt een feestmuts op en een toetertje in de hand: Marius zijn verjaardag wordt vanaf nu gevierd!! Marius vindt zelf dat het niet haalbaar is om tot na 24 uur wakker te blijven. Namibia maakt vermoeid!! Haha. We snijden de grote zebrabout in mooie plakken en maken heerlijke salades. De prikwijn wordt ontkurkt en we zingen luid lang zal Marius leven.


Marius jarig!! 26 jaar! Grosbarman, Namibia.



26 jaar is al een hele leeftijd! De duisternis is gevallen, de lampen ontstoken. De zebra is heerlijk mals, behalve een plak die Femke toevallig heeft gekregen. Haar volgende plak is wel mals gelukkig. Marius krijgt een pistool voor zijn verjaardag. Het is niet voor niets Afrika!! De kogels zijn stukjes aardappel echter om het gevaar af te wenden haha.


marius krijgt revolver




We kletsen langdurig over de prachtige drie weken die we gehad hebben en over de enorme verschillen in levenswijze hier en in Holland/ europa. Iedereen is verliefd op Namibia.
Dan naar bed. We liggen nauwelijks te slapen of we horen een gehuil wat door merg en been gaat. Eerst wat verder weg en door een dier dan dichterbij en van vele dieren. Het is een roedel jakhalzen die op jacht is naast onze tent. We horen het gekrijs van een wrattenzwijn en gehuil van de jakhalzen. Oorverdovend. Het klinkt veel angstaanjagender dan het is natuurlijk, maar de tent uit kruipen is er toch niet bij omdat de dieren over het kamp wat verder verlaten is lopen. Er stond nog één ten een eind verderop.
We vallen toch in slaap. Een mooi afscheid van de wildernis voor de jeugd!! Morgen gaan ze op weg naar Windhoek, het vliegveld en Holland!! Marijke en ik blijven dan nog twee maanden in Namibia en Zuid Afrika.

13-1-2009!!!!!!!!!!!!
Marius Jarig! 26 jaar! Zijn eerste verjaardag in Afrika!!
We rijden om 8 uur naar Windhoek waar we na een dik uur zijn. We moeten proberen een oplossing te vinden voor het verzenden van het grote houten beeld wat Femke en Adriaan in Noord Namibia hebben gekocht. Het weegt 14kg en is ongeveer een meter hoog. Maar zelfs op het hoofdpostkantoor kunnen ze ons niet helpen. Toen maar gaan winkelen in Windhoek. Opvallend hoe gezellig het eigenlijk is en ook redelijk mooi, met overdekte en open gaanderijen met veel barretjes en restaurantjes en goede winkels. We kopen gouden schoentjes voor Aemilia en zwarte voor Christopher. Ik besluit na lang dubben om het fraaie witlinnen pak voor 50 euro!! Niet te kopen. Heb er nu nog spijt van. Nog een laatste taartje eten en dan naar het vliegveld. We hebben een grote plastic koffer/zak gekocht voor het beeld en pakken dat dik in samen met de bagage van Marius (zijn koffer weegt maar 12kg dus het moet kunnen). We laten het geheel sealen en van grote “breekbaar”stickers voorzien; hoewel, dik hout, daar zaag je planken van maar breken kan het toch niet? Echt Mopane. Het afscheid valt ons allemaal zwaar!!! Het voelt ook echt zo dat nu de kindertijd voor alle kinders vorbij is. De “Oudjes “blijven alleen achter en zij gaan elk hun eigen weg in Den haag, Amsterdam, Groningen en Praag!!
Veel zwaaien maar dan verdwijnen ze toch achter de douane.


afscheid van een jeugd: Windhoek,13 januari 2009


Marijke en ik brengen de auto’s terug en huren een toyota voor twee dagen. Op naar Gudrun maar eerst even langs de golfbaan die niet ver is en naast een ander, klein, vliegveld ligt. De baan ziet er heel aardig uit en het clubhuis is een stuk chiquer dan in Lusaka. Het bijhorende hotel is zelfs heel luxe.We spreken af voor de volgende dag. Ik praat nog even met de voorzitter en vraag info op voor mijn Swing verhaaltjes. De club is al heel oud, opgericht in 1923.
Bij Gudrun spreken we af dat ik na onze tocht van twee weken door noord west Namibia een workshop van twee dagen zal geven in Windhoek. We bereiden die wat voor. Ik zal proberen de informatie uit het boek van Mc Gullogh over het werk van Fanon ( Black Soul, White Artifact) er wat in te verwerken. De ideeén van Fanon zijn inderdaad heel boeiend en reeds toen, in de jaren vijftig, zestig, legde hij de nadruk op de sociale factoren bij het ontstaan van psychische problemen/ persoonlijkheidstrekken.. Ik kan het boek, en ook de werken van Fanon zelf, iedereen aanbevelen.
We eten bij Gudrun de door ons meegenomen eland steaks en gaan naar bed.

14-1-2009.
Eerste dag zonder de jeugd. Erg onwennig en leeg. We missen ze veel meer dan gedacht. Dat zal wat worden als we echt op reis gaan door de bush, morgen. We hebben een lege nest syndroom plotseling. Maar we pakken het probleem stevig aan en gaan naar de golfbaan om half acht. Gudrun moet hard werken maar we gaan wel om 13.00 lunchen in Windhoek.
De baan is heel mooi, wel vlak maar heel lang met par vier’s die ruim boven de 400 meter zijn. Dat is trouwens de gewoonte hier in Afrika! Ook in Lusaka was de baan zo lang en vaak ook in Zuid Afrika. Ze harder en verder hier. De greens zijn goed en lastig. We spelen goed maar scoren toch matig De hitte neemt langzaam toe. Nergens hebben we het zo heet gehad als in Windhoek, wellicht in de woestijn tussen solitaire en Walvis Bay uitgezonderd. Er is geen wind in windhoek. We zien veel mooie vogels ook grote mechanische. Op twee holes moet je wachten met afslaan als er een vliegtuigje gaat opstijgen omdat je het anders uit de lucht kan slaan!
Na 15 holes geeft Marijke het op: ze is gestoofd. Ik ga dapper door . Dan naar het Crafts Center waar we met Gudrun gaan lunchen. Dat is een heel leuk gebouw met inderdaad allerlei handwerk producten uit Namibia en ook een kunsttentoonstellinkje.
We praten met gudrun over haar werk bij P.E.A.C.E., waarover later veel meer.
Na de lunch halen we grote kaarten van Noord West Namibia bij de Surveyor General. Achteraf onnodig omdat ze niets toevoegen aan de kaarten die we al hebben.
Bij Gudrun thuis zwemmen in haar zwembad, de honden aaien en lezen. Ik lees een boek, Afrika is Besmettelijk, over de ervaringen van een Nederlandse Arts zonder Grenzen in de Congo in 2006. Daar wordt je niet vrolijk van. Dan is Namibia toch heel wat geciviliseerder en aangenamer dan Congo!! En de bevolking enorm sympathiek zonder teveel onderlinge strijd en haat ( behalve dan ten aanzien van de San mensen).
Gudrun is laat thuis Even kletsen en dan slapen.

15-1-2009.
Op aandringen van Gudrun blijven we nog een dagje bij haar. We gaan mee naar haar werkplek en maken kennis met haar medewerkers. We krijgen uitleg over de projecten die lopen en we nemen een aantal verslagen van eerdere en deze projecten mee om te bestuderen. Het is per slot ook een werkreis voor het ISSOOH.
We halen daarna onze 4x4 op wat weer tijd in beslag neemt.
Die middag lezen we de rapporten Met name het project om ex-(vrijheids) soldaten die ernstig getraumatiseerd zijn te helpen is boeiend. Om politieke redenen die ik niet helemaal kan bevatten hebben velen van hen nooit erkenning gekregen voor hun daden. Dat komt in ieder geval mede omdat de SWAPO landgenoten die andere ideeën over de bevrijding hadden , in krijgsgevangenen kampen gezet heft en hen daar heeft gemarteld. Bekend is dat velen in de grond werden ingegraven en zo lange tijd moesten leven. Dit wordt nu door de regering ontkend maar de vele getuigenissen maken dat steeds lastiger.
Het is erg moeilijk om de ex soldaten te bereiken. Zij schamen zich en zijn ook erg boos over hun behandeling. Ze hebben weinig vertrouwen in wie of wat dan ook. Het zijn vooral familieleden die lijden onder hun gedragsproblemen tgv de traumatisering. Het project probeert ook om via de familie ingang te vinden en toch te komen tot groepsgesprekken voor de getraumatiseerde krijgers. Steun van de regering krijgt PEACE in ieder geval niet.
S’avonds gaan we met Gudrun naar een heel charmant restaurant van Duitse oorsprong: Der Weinberg. Vroeger was er daar een wijngaard . De kwaliteit van het eten is uitstekend, minstens één Michelin ster zou ik zeggen. De bediening is perfect.
Morgen naar Damara en Himbaland!!

16-1-2009.
Vroeg vertrokken eerst op weg naar Omaruru.We zijn daar niet eerder geweest. Het is een verrassend mooi plaatsje met enorm veel guesthouses en Ben B’s.



de wijngaard en de vele B en B's van Omaruru

Ook is er een wijngaard met een heuse wijnmakerij. De enige in Namibia. De naam is Kristal kellerei. Het was voorheen een Duitse eigenaar maar nu zijn het blanke Namibiérs wel met Duitse achtergrond. De entree is heel charmant met veel groen. Het huis is een wit boerderijachtig gebouw. We treffen een jonge vrouw aan in de bar. Zij is de nieuewe eigenares, zegt ze. Haar man was voorheen jurist maar heeft een hartaanval gehad en besloot het oiver een heel andere boeg te gaan gooien. Ze hadden helemaal geen verstand van wijn toen ze deze wingaard kochten. De oude eigenaar, die op leeftijd is, helpt hen wel en ook hebben ze veel contact met wijnmakers in Zuid Afrika. Mevrouw zegt dat ze ook veel opsteekt van het internet. De wijn die ze maken is heel aardig. De witte wijn is van 100% Colombard.
Mevrouw vertelt verder dat haar kinderen naar een Duitse school gaan en dat ze dat doet met het idee dat ze later in Duitsland kunnen gaan studeren en ook wonen. Ze hebben namelijk ook een Duits paspoort. Zij ziet in de verdere toekomst weinig kansen voor met name blanke jongeren in Namibia.
Wij proeven de witte wijn die heel redelijk is; droog met een fruitig neusje en soepele afdronk. Maar de kwaliteit haalt het toch niet bij de doorsnee Zuid afrikaanse wijnen. De prijs daarentegen is veel hoger dan die van een goede Zuid Afrikaanse wijn. Hoe ze dat gaan doen is mij een raadsel. Wij betalen voor een fles van 500cc N$ 60, dat is toch 4 euro tachtig!
We kopen toch twee flesjes: één voor ons en één voor Gudrun.
We nemen hartelijk afsscheid van de dappere onderneemster en gaan op zoek naar een eettentje voor de lunch.
We zien al snel een zeer pittoresque restaurantje annex craft center, de Sand Dragon genaamd. Het heeft ook een wat orientaalse aanblik. Veel palmen en mozaiek. De vloer binnen is fraai met kiezelstenen belegd. Een leuk idee. Het eten is alleszins redelijk en de koffie zelfs goed.



Restaurant en Curiosa winkel The Sand Dragon


Na het eten op weg naar Twijfelfontein.
Tot onze verwondering zien we in Umaruru een bord met daarop: golfbaan.


Umaruru golfbaan


We slaan onmiddellijk af en gaan erheen. Maar de "baan"is geheel verwaarloosd. Met moeite vinden we nog een bordje met daarop hole drie, 167m. Helaas heeft deze mooie poging om golf tot de umaruru mensen te brengen gefaald.


een verwaarloosde hole van Umaruru golf


Geen golfspel vandaag, dus verder naar Twijfelfontein; weer langs Uis waar we tanken als altijd. De zelfde hangjongeren proberen ons weer halfedelstenen aan te smeren. Die kun je echter overal daar zo van de grond oprapen.
We geven toch maar een financiele bijdrage aan de jongens. Werk is er daar nog altijd niet veel te krijgen.
De mijnen kennelijk nog steeds niet heropend zoals de eigenaar van het guesthouse vorig jaar beweerde.
We besluiten niet op dezelfde camping te gaan staan als met de kinderen. We missen hen werkelijk!! Het is stil zo met zijn tweetjes: empty nest syndroom even op de loer. Maar we zetten ons er snel overheen. We gaan naar de nieuwe Nacopta camping ongeveer twintig kilometer voor twijfelfontein: de Granietkoppe.
We vionden het eenvoudig want hij ligt aan de weg. Een vriendelijk meisje heet ons welkom. Er zijn 7 plaatsen en nog een aantal grote tenten die je kan huren. Zoals altijd zijn wij de enige gasten. De vakantietijd is dan ook voorbij. Duidelijk is dat je na 14 januari naar Namibia moet gaan als je echt rust en leegte wil ervaren.
Volgens het meisje is plaats 5 de mooiste van de camping. Alle plekken liggen overigens ver uit elkaar, een beetje zoals bij Spitzkoppe. Maar hier heeft elke plek zijn eigen WC met spoeling, eigen douche met warm water en afwas ruimte. Onze plek is inderdaad fabelachtig mooi. Boven op een bergtop met uitzicht naar beide kanten.



granietkop camping

De WC en douche heel verantwoord ingebouwd in de rotswanden. Vanaf de WC een ruim uitzicht over de vallei, zoals bij Ngepi over de rivier. Het meisje komt al rap alles nog eens schoon boenen; overigens was het al erg netjes. Het is alleen jammer dat er geen electriciteit is om ons koelkastje aan te sluiten. Maar wat wil je zo diep in de bush.
We gaan eerste een wandeling maken over de camping(door de vallei beneden). We zien wat vogels. Maar later op ons plekje komen de sunbirds aanvliegen . We braaien op de aanwezige braaiplek en genieten van wijn en uitzicht. De zon gaat prachtig onder. Heel romantisch en absoluut doodstil, op de vogels na. Hier geen olifanten.
De camping is dus een echte aanrader!!

17-01-2009.
Vroeg op, met de zon en weer genieten van een ontbijtje met de sunbirds om ons heen. Dan op weg naar Sesfontein via Palmweg Bij Palmweg zien we een giraffe en later ook langs de weg veel springbokken, Oryxen, een Dikdik en struisvogels. En bijna geen verkeer. We passeren wel wat traditionele villages We willen op de nacobta camping bij sesfontein gaan slapen. Die zou aan een riviertje liggen. We vinden de camping maar tot onze verrassing is er niemand. We lopen over de overigens fraai gelegen camping en zien dat alle water is afgesloten en dat de WC’s vol gegroeid zijn met groen. Het maakt een verlaten en ook verwaarloosde indruk.
Dus dan op zoek naar een camping die Gudrun ons had aangeraden: de Ogongo camping. We zien een bordje staan langs de weg en moeten dan 6km over een vreselijke hobbelweg met enorm veel stenen onze weg zoeken. Niet harder rijden dan 10km per uur. Langs de weg veel houtverkopende kinderen. Links van de “weg”loopt een grote waterbuis mee. Gaat die naar de camping toe of voert hij juist water van de camping af?? De camping ligt namelijk bij een warm waterbron. Na veel geploeter zien we de camping liggen. Bovenop een heuveltje staat het huisje van de eigenaar: een blanke Duits sprekende man. Naast het huisje ligt een bar met stoeltjes en zijn ook enkele kampeerplaatsen die wel erg in het stof en de stenen liggen. Er zijn nog geen andere gasten. Een zwarte man wuift ons toe en zegt mee te gaan naar beneden waar de mooie kampeerplaatsen zijn. We moeten dan een heel smal extreem hobbelig pad af wat zeer steil omlaag loopt en na een vijftig meter een scherpe bocht naar rechts maakt. Het gaat recht het ravijn in. Beneden zien we inderdaad een brede ravijn vol bomen en met een tiental ruime kampeerplaatsen. Maar eerst moeten we als we na veel moeite (met Marijke aan het stuur!!) beneden zijn gekomen nog door een waterpoeltje heen over enorme stenen en na het poeltje meteen een haakse bocht naar rechts weer over stenen. Het is het moeilijkste stuk weg wat we de hele reis zullen rijden!! Maar de beloning is groot: we vinden een plek vlak naast het paadje , langs een riviertje, begroeid met fraaie bomen, wat naar een meertje voert dat onder een watervalletje ligt. En het water wat valt is ongeveer 38 graden warm!! Ja de bron!! We zetten ons tentje op en duiken in het kraakheldere water. Waterschilpadden zwemmen om ons heen. Bij de waterval achterin is het poeltje behoorlijk diep. Wat een paradijsje! Later komen nog twee mensen er baden. Ditmaal zijn we niet de enige gasten.
Na het baden en zonnen en lezen weer een braai en een glaasje wijn. Boven op de berg krijgt de eigenaar bezoek van twee mannen en een vrouw die later ook afdalen , te voet over een lange trap, naar het poeltje. Tijdens het braaien boven zingen ze Duitse en Afrikaanse schlagers!! Het moet niet gekker worden. Ze zwaaien vrolijk naar ons daar beneden. Lang gaat het muziek maken overigens niet door zodat we rustig kunnen slapen. Ik heb al wel een nachtmerrie over hoe de berg weer op te komen, morgen!! Ik twijfel of het zal lukken. Maar aan de andere kant zijn er meer auto’s afgedaald denk ik. Al zijn de andere twee gasten niet met de auto naar beneden gekomen . Zij hebben die boven laten staan! Maar zij hebben dan ook geen tentje op het dak! Haha.

18-01-2009.
Om zeven uur liggen we al in ons poeltje en genieten we van het warme water. Dan ontbijtje en dan omhoog. Dat is geen sine cure. Ik rijd nu en kom maar heel moeilijk door het water heen en over de stenen. Dan het zeer steile paadje op . Vol met losliggende grote stenen zodat de auto snel kan wegglijden, zeker omdat je omhoog moet. Je kan geen vaart zetten helaas omdat vlak voor de helling begint er een zeer hoge steen “genomen”moet worden. Ik slaag erin om tot aan de scherpe bocht te klimmem met de auto. Dan moet ik over een hoge steen heen en twee wielen , rechts achter en links voor, zweven boven het pad. Dus veel omhoog kom ik niet. Even slip ik terug en dreig van het pad te raken. Gelukkig pakt dan een derde wiel en zwenk ik met veel steenslag naar achteren de bocht door. Dan gaat het verder wel. Boven wacht ons de beloning: een hele zwerm prachtige Love Birds zit in een boom te kwinkeleren en vliegt vlak voor ons uit naar een volgende boom. We stoppen en wandelen naar ze toe. Werkelijk schitterend: wel 100 vogeltjes, groen rose en geel gekleurd.
Dan weer het hele eind hobbelen naar de weg die naar Sesfontein gaat (gravelweg natuurlijk want in Himbaland is er geen enkele asfaltweg, gelukkig. Wij prefereren Gravel!
Ook geen andere auto’s natuurlijk. We bereiken Sesfontein en willen tanken. Maar helaas is de benzine daar op. Wij hebben voldoende voor de rit heen en terug naar Purros, gelukkig. Sesfontein is een dorpje met een grote school , wat officiele gebouwen en een aantal huizen. Vlakbij ook traditionele huisjes. Het ligt aan de weg naar Opuwo, de hoofdstad van Himba land..
Wij slaan echter af naar Purros. De weg erheen zou erg lastig zijn en je mag er alleen met een 4x4 over rijden. Het is 100 km ruim. Aanvankelijk valt de weg mee maar na tien kilometer wordt het steniger en lastiger. De 4x4 hoeft echter niet echt aan. Wel is het tempo laag: ongeveer 25km per uur. Na een tiental kilometers wordt de weg beter en kunnen we iets harder rijden. Het landschap is prachtig, leeg, wild. We zien veel giraffes, zebra’s, Oryxen, springbokken, struisvogels op en om de weg. Geen mensen behalve een jongetje te pard bij een dorpje halverwege Purros.
Purros zelf is een grote traditionele village met een supermarktje waar ze overigens bijna niets verkopen. Wel is er tegen de bergen aan gebouwd een zeer chique lodge en een daarbij horend vliegveldje waar een klein vliegtuigje op staat. De camping ligt verderop; eerst nog langs een ander traditioneel dorpje heen rijden en dan door een droge rivier heen. Plots een grote oase vol prachtige grote en oude Acacia’s. Daar is de camping: ook een Nacobta camping. Er zijn een tiental kampeerplaatsen allemaal ver van elkaar met optimale privacy. Bij elke kampeerplaats staat een douche wc combinatie en op de plek zelf is water en een afwas blok. Een zeer vriendelijke man wijst ons de weg. Hij is tevens de gids en vraagt of we met hem een tocht willen maken naar de woestijnolifanten die hier rondzwerven. Ze lopen overigens ook vaak gewoon over de camping. De vele grote olifantendrollen tonen dat ook aan. We kiezen een werkelijk weergaloze kampeerplek onder een reusachtige Acacia die als een grote huif over de plek heen is gegroeid. Onder tegen de boom is ons wasbak gebeuren. Overal lopen de Francolins te kakelen en een springt gewoon in onze wasbak. We hoeven alleen maar de deksel op de pan te doen en het vogeltje kan genuttigd worden. We doen dat maar niet. ’s Middags met gids Brown op zoek naar de olifanten. We crossen door een rivier en zien al snel een hele olifantenfamilie zich tegoed doen aan de bomen. We naderen redelijk dicht de dieren maar houden wel iets afstand. De woestijnolifanten zouden namelijk agressiever zijn dan de andere. Ze zijn wel wat kleiner van stuk. We volgen ze een tijdje tot ze in het woud verdwijnen. We rijden nog verder door de rivier en zien een Himbadorpje liggen. Morgen zullen we dat met Brown gaan bezoeken als we op zoek gaan ook naar de leeuwen die hier ook ergens ronddolen.
Terug naar onze superplek, braaien en wijntje drinken en genieten van de ondergaande zon even buiten de camping. Prachtig weer, en weer heel anders dan elders. Purros ligt aan een rivier die zorgt voor een oase in de Skeleton Coast woestijn.

19-01-2009.
De volgende morgen al om 7 uur op pad op zoek naar de leeuwen. Maar eerst langs een Himba kraal waar een grote familie woont. Deze Himba’s hebben gekozen voor vast verblijf en worden ingezet om de toeristen te ontvangen en te vertellen over hun leefwijze. De vrouwen zijn traditioneel gekleed zoals veel Himba’s overigens, ook in de grotere steden. Dat betekent dat ze een bloot bovenlichaam hebben en allen een klein schortje aan hebben. Ze smeren zich elke dag in met een rode klei die ze maken van geschaafde rode stenen die ze van verweg elders uit de woestijn halen. Die poeder mengen ze met rundervet en dat smeren ze op hun huid. Het geeft ze een fraaie diep rode kleur en ze glimmen wat. Ook de haren worden ermee ingesmeerd. De haren zijn overigens zeer fraai gevlochten. In het dorpje staan een vijftal hutjes, rond en van takken en klei. We praten via tolk Brown die zelf ook Himba is, met een jonge vrouw en een oude oma. Ze laten zien hoe ze het stof/vet mangsel maken. We praten ook met een paar mannen. Die gaan overdag, en soms voor langere tijd, weg met de koeien om die te weiden.
Na deze wat toeristische maar toch zeer interessante ontmoeting, gaan we op weg met de auto naar de leeuwen. We rijden de rivier in. Die is meestal droog maar af en toe verschijnt bhij boven het zand. De rivier loopt namelijk voor het grootste deel onder de grond. De begroeiing is wel rijk: veel bomen en struiken en ook hoog gras. We moeten nu de 4x4 wel aan en slingeren door de rivier en langs de rivier.Hoge bergen flankeren de vallei.Op sommige plaatsen slingert de rivier zich tusse steile rotswanden heen. Na een twee uur rijden zien we plotseling op een rotsrichel een leeuwin liggen zonnen. Even verder ligt nog een leeuwin en een leeuw en drie jonge leeuwen. ZE kijken ons verveeld aan en de leeuwinnen stappen op en slenteren langs de richel. Alles op ongeveer een dertig meter van ons af. Wij stoppen de auto in de rivier en maken foto’s. De jonge leeuwen, ik denk een jaar oud, zijn nieuwsgierig en klimmen van de rotsen af de rivier in. Op een vijftien meter van ons af gaan ze gedrieén op de grond liggen en spelen wat. Dan komen ze weer dichterbij naar de auto. Brown zegt dat we beter door kunnen rijden nu anders klimmen de leeuwen op de auto. Dat doen we dan maar. We rijden verder door de rivier en bereiken een plek met hoge heuvels en steile wanden. Bovenop de heuvel staan vier grote houten Chalets. De lodge gaat daar uitbreiden of er komt een andere lodge bij, dat weet ik niet meer. Brown fluit op zijn vingers en er verchijnen boven bij de Huizen drie mannen. Ze roepen iets en Brown roept terug. Deze mannen, vrienden van hem, bewaken de aanbouw. Zij wonen daar nu. Het moet volgend jaar klaar zijn. Maar het is een hele klus om alles daarheen te vervoeren!! Absoluut in the middle of nowhere!!
Even krijgen Marijke en ik een wat angstig gevoel: stel dat deze mannen ons zouden willen beroven, dan zou dat zomaar kunnen. Ook onze auto en alles zouden ze kunnen stelen. Niemand weet waar we zijn en andere mensen zijn er niet. En op deze plek is het helemaal totaal verlaten. Maar we herwinnen snel ons vertrouwen in de zeer vriendelijke Brown en rijden ook verder na een kwartiertje rust. Hij zegt dat we een andere weg terug gaan, niet door de rivier maar door het Skeleton Coast Park. Aldus gedaan. Het blijkt een lastige weg te zijn met veel stenen. En meer dan 60km om!! Door de woestijn. Vreselijk desolaat en verlaten. Uiteindelijk bereiken we na nog eens twee urrr Purros weer en de camping. We moeten Brown 100 N$ betalen voor zijn gids zijn, dat is 8 euro voor vijf uur met ons meerijden!! We schamen ons wel iets over het lage bedrag maar we weten ook dat het voor hem een heel hoog bedrag is gezien de verdiensten van mensen in deze regio. Gepensioneerden verdienen 400N$ per maand! En werkers krijgen ook maar een paar dollar per uur…
Thuis gaan we lekker lezen in de schaduw; het is hier behoorlijk heet . Ik denk zo’n 40 graden? Maar niet vochtig natuurlijk!
Ik lees in Black Soul White Artefact van J Mc Culloch over de theorieën van Frantz Fanon, de psychiater die over de desastreuze effecten van de colonisatie enz geschreven heeft. Zeer boeiend en leerzaam. Ik ga het verwerken in mijn workshop.
De twee dagen Purros waren fantastisch!!En de tocht erheen viel dus mee.
Morgen weer terug langs dezelfde weg omdat we de route rondom toch niet aandurven.
We rijden dan via Sesfontein naar Opuwo; totaal zo’n 350km.

20-01-2009.
De terugreis van Purros naar Sesfontein verloopt weer prima; veel wild langs de weg en enkele dorpjes. In Sesfontein is nu gelukkig wel benzine aanwezig. We tanken 110 liter. Dan naar Opuwo. Ook die weg zou lastig zijn. En ja, het heeft kennelijk hard geregend toen we in Purros waren want de weg is op sommige plaatsen drijfnat. Een auto is vastgelopen in de modder. Wij rijden er omheen en komen dan op een stuk weg met asfalt maar de weg gaat zeer steil omhoog, zo steil zelfs dat ongeveer vijftig meter voor de top van een heuvel , rijdend in de tweede versnelling met onze 6 cilinder!, we het niet halen. Ik moet terug schakelen naar de eerste versnelling maar dan slaat de motor af . Het is bijna onmogelijk om te starten en vanuit stilstand in zijn een op te trekken! Het lukt uiteindelijk wel. Hoe hier vrachtwagens omhoog komen is een raadsel. De verdere weg is weer gravel en niet meer zo steil. De 4x4 hoeft niet aan tot Opuwo. De natuur is prachtig met afwisselend landschap en veel vogels. Geen groot wild. Wel regelmatig traditionele villages. Ongeveer 25 km voor Opuwo staat een auto stil op de weg. We stoppen bij ze en een man met twee meisjes vertellen ons dat zij op weg zijn naar Opuwo om de meisjes naar school te brengen. Ze komen uit een dorpje en ze zullen het hele trimester in een pension blijven. De meisjes spreken prima Engels. Het blijkt dat de auto zonder benzine staat en eventueel ook nog stuk is. Wij hevelen ongeveer tien liter over en de man vraagt of we zijn dochters, Apologise- wat een naam!- en Jacky, willen meenemen naar Opuwo. Dat doen we. Ze zijn vijftien en zeventien jaar oud. Ze kletsen honderd uit en benadrukken hoe arm ze zijn. Ze hebben volgens hen nog geen onderdak in Opuwo maar moeten dat zoeken voor de schoolperiode. Uiteindelijk komen we in Opuwo aan: een vreselijk vieze stad, met een paar benzine stations, een supermarkt, een groot politiebureau, een ziekenhuisje en enkele scholen. Verder veel disco’s!! Overal lopen echte Himba’s: halfblote en ingesmeerde vrouwen, halfblote mannen. Maar ook “normaal” geklede mensen. We ontmoeten bij binnenkomst van de stad een politieauto die ons aanhoudt: de moeder van de meisjes blijkt erin te zitten; haar familielid is de politieman. Zij danken ons hartelijk voor de hulp en gaan op weg naar de vader en zijn auto. We stoppen bij een benzine station en daar komen tot onze verrassing enkele vrouwen en mannen naar de meisjes toe die hen goed kennen. Hoezo zoeken naar onderdak?? We geven de meisjes toch maar wat geld om onderdak te vinden. Ze zeggen geen dank je wel omdat ze volgens hun zeggen, dat niet doen. Ze zeggen dat ze ipv bedanken God zullen bidden ons te beschermen. Ook mooi.
Wij zwaaien ze gedag en gaan op zoek naar de camping in de stad die gedreven zou worden door een Fransman.
We vinden die snel want hij ligt tegenover het benzinestation. We moeten een zijstraatje ( nou ja zandpad met plassen) in en bellen bij een grote schuifdeur. Er staat op “restaurant, bar, camping”. De naam is Oreness camp. Achter de balie in de bar treffen we een jonge vrouw , zwart, die ons te woord kan staan in gebroken engels. Zij zegt dat we kunnen kamperen; we zijn nog de enige gast. Later komen er nog een echtpaar en een groep motorrijders bij. De eigenaar is inderdaad een Fransman. Hij komt ook aanwandelen en is blij even Frans te kunnen praten. Wij zetten de tent uit en het begint meteen te regenen. We zien in de camping die bestaat uit een weilandje van ongeveer 50 bij 30 meter opmerkelijk veel prachtige vogels! Het is kennelijk het enige stukje met bomen in Opuwo!. Ook is er een zwembad wat echter leeg staat en staat er een hut die je kunt huren. Verder dan het restaurantje met 4 tafeltjes.
Wij besluiten om toch in het restaurantje te gaan eten omdat het regent. De Fransman zegt dat hij kookt.
We drinken nog een glaasje bij de tent onder een afdakje en horen dan veel kabaal naast onze camping. We lopen naar het hek met heg en kijken er doorheen. Direct naast ons hek zien we enkele mannen met grote kapmessen een koe an een touw meevoeren en op de grond trekken. Dan snijden ze op het weilandje de keel van de koe door ; het bloed wordt in pannen opgevangen. Dan beginnen ze het dier te slachten. Wij vragen wat er is; ze zeggen dat er een bruiloft gevierd wordt even verderop en dat de koe wordt gebraden. Niks keuringsdienst van waren en andere rompslomp hier.
Wij gaan eten en de Fransman vertelt met enthousiasme zijn verhaal:
Hij is geboren en getogen in Montpellier en is , om niet nader genoemde redenen, in 1997 op zijn eentje met een campertje vanuit Marseille naar Noord Afrika gegaan en vandaar door Afrika afgezakt naar Namibia. Daar heeft hij een ernstig auto ongeluk gehad vlakbij Opuwo. Hij weet niet wat er precies is gebeurd. Hij is zwaar gewond naar het ziekenhuis hier gebracht en heeft een paar weken in Coma gelegen. Toen hij bij kwam heeft hij gevraagd waar zijn auto was. Hij had namelijk al zijn geld en zijn papieren onder de bestuurdersstoel genaaid, zo vertelde hij. De auto bleek totall loss te zijn en helemaal gesloopt door onverlaten. Ook de stoelen waren verdwenen. Hij had dus geen geld en geen papieren. Om onduidelijke redenen wilde zijn familie hem niet helpen en zo zat hij als illegaal in Namibië. Hij heeft toen besloten, volgens hem tegen wil en dank, om in Opuwo te blijven. Hij heeft gewerkt en uiteindelijk genoeg verdiend om deze plek te kopen. Ook is hij met een Himba vrouw getrouwd en heeft twee kinderen gekregen. Zijn vrouw runde mee het restaurant maar ze bleek telkens alle verdiensten aan haar familie weg te geven en hij is toen gescheiden. Hij had weinig goede woorden over voor de intelligentie en werklust van de plaatselijke bevolking, zoals een aantal blanken die we ontmoet hebben. Daarentegen waren andere blanken juist sterk begaan met de zwarte bevolking en vol lof over hun karaktereigenschappen, doorzettingsvermogen en vriendelijkheid. Of helemaal enthousiast dus of helemaal negatief. Een tussenweg is er kennelijk moeilijk te vinden voor de Europeanen om de mentaliteit van de bevolking hier te ervaren; maar dat terzijde. De kinderen zijn aan hem toegewezen en liepen inderdaad in en uit toen wij er waren. Een vreemd verhaal maar wel weer boeiend. Wij verwachtten een goede maaltijd, de Franse reputatie getrouw. Hij zou Kudu steaks maken. De steaks waren niet slecht , met wat te lang gekookte groenten en aardappelen. In ieder geval een heel stuk minder goed van kwaliteit dan het eten bij onze Duitse gastheer in Grootfontein!
Na het eten naar bed en vroeg weer op om naar Epupa Falls te rijden.

21-01-2009.
De weg naar Epupa Falls die door de lonely planet als zeer lastig wordt beschreven en waarvoor je een 4x4 nodig zou hebben, valt weer erg mee. Het is een normale gravelweg. Duidelijk is wel dat er heel hard aan de weg is gewerkt de laatste maanden. Vlakbij Epupa Falls zijn ze nog volop bezig met groot materieel.
Het lijkt erop dat de regering druk bezig is dit prachtige maar moeilijk bereikbare , gebied te ontsluiten. Enerzijds wel jammer natuurlijk want de rust zal dan wel afnemen.
De weg voert door mooi landschap met vele bomen en vogels. Over hogere en nog hogere heuvels, maar nergens lastig te berijden.
De aankomst bij de Kunene river is prachtig: je rijdt over een heuvel en ziet de rivier beneden als een glinsterend pad langs glijden. Een pad dat op één plek wordt overneveld!! Dat is de waterval blijkt later. Liever gezegd één deel van de immense watervallen die hier naar beneden komen.
Wij rijden naar de rivier en zowaar is de camping direct aan het water gelegen. Met veel prachtige palm en andere bomen en hoog bamboe. De camping is over ongeveer tweehonderd meter langs de rivier uitgesterkt. De plaatsen zijn ruim en goed van elkaar afgescheiden door bomen. Er staan riten/ houten bouwsels waarin douche en toilet zich bevinden; ongeveer één per kampeerplek! Warm water wordt gemaakt via een stookketel achter elke douche waar hout in wordt gebrand elke avond en morgen.
Wij kiezen een prachtige plek vlak bij de alternatieve uitgang van de camping recht tegenover de plek waar de rivier naar beneden valt. Vanaf ons plaatsje zie je dus de enorme waterdamp wolk hangen en hoor je het gedonder van de waterval. Heel romantisch voor de twee dagen dat we blijven maar niet om bij te wonen. Teveel lawaai! Haha.
We zetten ons tentje op en de tafel en stoeltjes aan de waterkant onder een reuzen palm waar later vele lovebirds in blijken te wonen. Je begrijpt dat de liefde tussen Marijke en mij almaar groeit! We spreken een wandeltocht af met een gids en wandelen langs de rivier stroomopwaarts. We zien niet veel vogels of dieren. Alleen een papegaai, maar de natuur is prachtig. We wandelen ook langs het traditonal village wat vlak achter de camping ligt. Het ziet er nogal verwaarloosd uit al staan er enkele fraaiere hutjes met zelfs enkele tuintjes met bloemen. Er zijn twee supermarktjes waar ze alleen maïsmeel en blik verkopen, en bier natuurlijk. Er zijn ook twee shebeen’s , één met een pooltafel waar druk op wordt gespeeld.
Weer thuis houden we een braai en genieten van de rivier en vogels. S’Avonds als het al donker is komt er een grote BMW met daarin twee jonge zwarte juppies. Zij willen ook een plek hebben en zetten hun tentje tot onze verrassing dicht bij onze auto. We besluiten hulpvaardig te zijn en ik zet mijn auto lampen aan, gericht op de plek van de gasten zodat ze licht genoeg hebben om hun , nieuwe, tentje op te zetten. Zij danken vriendelijk maar verkiezen het om geen praatje te maken.
De volgende morgen vroeg vertrekken ze weer.
Wij slapen prima ondanks het lawaai van de waterval.

22-01-2009.Vroeg op en met de gids op weg , nu stroomafwaarts. We klimmen een stuk omhoog , de heuvel op die langs de rivier ligt. Als we een paar honderd meter hebben gelopen, kunnen we eindelijk zien hoe de waterval eruit ziet die voor onze tent ligt. Het blijkt dat de rivier daar in een enorm diepe kloof stort, ongeveer 80 meter diep!!( er is ook een boekje dat zegt dat de diepte 37meter is, maar dat lijkt mij wat weinig gezien de zeer diepe kloof die we kunnen zien). Vandaar al die waterdamp, net zoals bij Victoria Falls. Als we nog verder weg gaan en ook hogerop, zien we alle watervallen die bij deze Epupa Falls horen: het zijn er wel een dertigtal, en ze vallen over een grote breedte naar benedenuit een paar zijarmen van de rivier. Het is schitterend; de Victoria Falls zijn groots vanwege de grote breedte per waterval maar dit is op een of andere manier mooier om te zien.
We wandelen verder langs de rivier, op ongeveer vijftig meter hoogte. Verderop maakt de rivier een bocht van 90 graden naar rechts; daar is een breed strand te zien van het aangeslibde zand. Een dertig meter ervoor is een kleine rapid. Het hele stuk lijkt ideaal om een dorp of camping of lodge op te bouwen en ik denk dat dat , enerzijds helaas, ook wel snel zal gebeuren nu de weg hierheen zo verbeterd is. Aan de overkant ligt natuurlijk Angola. Er zou daar een kleine village zijn maar die is niet te zien. Er zijn geen wegen vanuit het binnenland van Angola hierheen. De Kunene rivier loopt verder recht door naar de Atlantische Oceaan. Vreemd genoeg is er ook geen dorp of haven bij de monding van de rivier. Ik heb vergeten te vragen wat er de redenen van zijn.
Na de wandeling weer gestudeerd in Black Soul, White Artefact.
Later op de middag weer gewandeld, de heuvel op meer zuidwaarts. Naar de Sundown Hill, zoals er op een bordje gekalkt staat. Het is een klimmetje zeker in deze hitte. Maar het uitzicht is prachtig. Duidelijk is de bevolking van plan hier een soort camping te maken: er zijn enkele plekken aangegeven met keien . Geen water of toiletten echter, dus weinig concurrentie voor de huidige camping en de lodge die daar naast ligt en die ook enkele kampeerplekken heeft.
Na de wandeling even naar het barretje op de camping: we kopen er een flesje witte wijn, zowaar! We praten met het Angolese barmeisje. Het blijkt dat de blanke campingeigenaar ook nog een lodge en camping heeft in Mariënfluss, verderop stroomafwaarts. Die plek is volgens hem het best per vliegtuigje te bereiken, maar per auto kan het ook; wel een 4x4 natuurlijk.
Dan nog even het dorpje in , de twee supermarktjes bekijken en zien of ze eieren te koop hebben(overal lopen kippen rond in het dorpje) en de shebeen’s. Geen van beide supermarktjes verkoopt eieren! In de shebeen met pooltafel ontstaat juist een ruzie tussen twee , dronken, plaatselijke jonge mannen. Ze slaan aan het vechten en wij stappen maar weer eens op. Nog even een praatje met de eigenaar en eigenaresse van het huisje met mooiste tuintje; ze hebben ook elektriciteit om een TV en mobiel te kunnen draaien, via een paar zonnepaneeltjes. Je ziet die kleine zonnepaneeltjes met elektriciteit opwekking op veel plaatsen in de winkels te koop. En voor redelijke prijzen al is dat voor een Namibiër wel duur natuurlijk.
Thuis een heerlijk wijntje bij de waterval en de lovebirds . We maken een smakelijke stew en gaan vroeg weer naar bed.

23-01-2009.
Naar Swartbooisdrift en de Kunene Lodge waar we weer twee dagen zullen blijven.
De route nar Swartbooisdrift is eveneens goed begaan baar. We zien veel mooie vogels onderweg, onder andere de reusachtige Black Chested Snake Eagle, twee keer en een keer heel dichtbij. Verder wemelt het van de rollers: European Roller, Lilac breasted Roller, Shafted tailed roller. Moeilijk uit elkaar te houden soms. De staarten moeten de uitkomst bieden. We passeren vlak voor we bij de Kunene river komen(weer) en naar de lodge gaan het Dorstrekkers monument. Er zijn ook een aantal graven ( het laatste van 2004) bij het monument van mensen met Hollandse namen die afstammelingen zijn van de trekkers. De dorstrekkers zijn een groep Zuid Afrikaanse boeren die eerst naar Angola waren getrokken om de spanningen aldaar te ontlopen na de boerenoorlog . Alles achterlatend natuurlijk. In Angola werden ze wel toegelaten maar kregen na een twintigtal jaren toch conflicten met de katholieke bestuurders daar(portugezen) en moesten weer wegtrekken, terug richting Zuid Afrika. Het monument, wat hun tocht in 1928 herdenkt en hun heldhaftig volhouden, is toch indrukwekkend. Er worden nog altijd festiviteiten bij georganiseerd door afstammelingen. Het laatste feest was in 2008, zagen we op een extra gedenksteen daarvan. Wij stonden even stil bij het enorme doorzettingsvermogen van deze mensen en de zware beproevingen die ze hebben doorstaan. Southern Africa is not for Sissies.
De Kunene Lodge is prachtig en ligt aan de rivier. Het restaurant heeft een groot terras boven het water. De lodge bestaat uit een tiental huisjes die je kunt huren en uit een camping met ongeveer vijftien schitterende plekken onder reusachtige acacia’s, Mopane bomen, Bananenbomen en palmen en vele andere bomen en struiken.
De kampeerplekken liggen mijns inziens veel mooier dan de huisjes. De eigenaars hebben dit project ongeveer drie jaar geleden gekocht. Het zijn Engelsen maar beiden hebben al vele jaren in Kenya en Mozambique gewoond. De vrouw ook in Antwerpen, vlakbij het Rubenshuis. De man, Peter, is erg aardig en doet Marijke denken aan een broer van een vriendin uit Engeland. Hij is het echter niet. Wij vertellen dat we graag vogels kijken en hij vraagt of we voor de Cynderella Wax Bills komen. Wij zeggen dat we die niet kennen maar ze natuurlijk graag willen spotten. Het blijkt dat deze vogeltjes maar op een heel klein stukje aarde te zien zijn: ja, hier dus. Er zou volgens Peter nog nooit een echt goede foto door een professional van gemaakt zijn. Dit jaar nog was er een zeer bekende zuid-Afrikaanse vogel fotograaf een week langs geweest om ze te fotograferen. Ze hadden ze wel gezien maar telkens als de man er een foto van wilde maken die professioneel genoeg was, vlogen ze weg. Peter vertelde ook dat hij degene was die het enige nest ooit van deze waxbill had gevonden. Hij had het meegenomen en liet het ons nu zien. Een relatief groot nest van hooi wat Peter gefixeerd had met haarlak of zoiets.
We spreken af dat we morgen met Peter en een (stief?)zoon op zoek gaan naar de vogeltjes.We moeten dan een tocht door een nu bijna droog staande toevoer rivier van de Kunene maken.
We zetten ons tentje neer op een prachtige plek onder grote bomen aan de rivier. Om ons heen vliegen allerlei prachtige vogels.
Als we lekker zitten te lezen , zien we boven in een grote struikachtige boom aan het water een enorm dier boven in de top zitten. Met onze verrekijker kunnen we zien dat het een reusachtige Varaan is, zeker twee meter of meer lang. Hij zit doodstil en wacht kennelijk tot een vogeltje in de buurt landt. Het blijkt een Monitor te zijn die hier veel voorkomt. Hij eet voornamelijk slangen vertelt Peter later en is dus gunstig om te hebben op de camping.
Wij eten s’avonds in het restaurant, onder het baldakijn want het regent een beetje.
Ik had in de receptie een boek zien liggen van Talavera die een onderzoek had gedaan naar de sexuele gewoonten van de OvaHimba en de OvaHerrero (OvaHimba betekent de Himba’s als groep). Ik heb het geleend en gelezen deze dagen. Zie verder.
Tijdens het eten kwam de eigenaresse er gezellig bij zitten: zij vertelde dat zij Talavera goed kende; hij had hier gelogeerd. Hij geeft nu workshops over Aids preventie en Aids voorlichting waarbij hij veel toneel en dans gebruikt. Indrukwekkend en effectief volgens mevrouw. Talavera is van oorsprong Frans. Hij was endocrinoloog en veearts voor hij zich ging bezig houden met Aids bestrijding in Namibia.
Mevrouw vertelde ook nog over een afschuwelijke ervaring die zij samen met man en dochter vorig jaar in Zambia heeft gehad. Ik herinnerde me dat ik het verhaal vorig jaar in de krant in Zambia had gelezen!
Zij was samen met dochter en man op bezoek bij collega lodge houders in Zambia, aan de Zambesi,toen ze werden overvallen door een aantal gemaskerde en zwaar bewapende mannen. De eigenaars van de lodge en zij en nog twee gasten werden beroofd, met de dood bedreigd en uiteindelijk meegevoerd het bos in . Daar dreigden de mannen hen eerst te vermoorden mar ze deden dat toch niet en bonden hen vast aan bomen en gingen er vandoor. Mevrouw vertelde dat het aan haar dochter te danken was dat ze toch los konden komen. Zij had haar altijd gezegd: als je wordt vastgebonden moet je je spieren zo veel mogelijk opspannen. Dan is er later ruimte als je ze weer helemaal ontspant. Dochter had dat gedaan en inderdaad lukte het haar door de speling van het touw, om haar arm los te wringen en zich te bevrijden. Een afschuwelijk verhaal dus, wat weer aantoont dat Afrika gevaarlijk kan zijn. Niet zozeer de dieren maar de mensen. Hoewel wij, gelukkig, alleen maar zeer positieve ervaringen hebben gehad met de mensen die we ontmoet hebben deze twee keer drie maanden in Afrika!
Ook nu weer, hier op ons terras bij de Kunene Lodge!
De steak was heerlijk en de wijn super: een Chinon Blanc van Spier bij Stellenbosch.

24-01-2009.
Om half elf zouden we gaan zoeken naar de famous Cinderella Waxbill. Maar het wordt een uurtje later omdat Peter en zijn vrouw een bijeenkomst hebben met een (blanke) verzekeringsman. Zij willen namelijk een pensioen regeling treffen voor hun zwarte personeel.
Uiteindelijk vertrekken we met de auto, Marijke en ik in de laadbak, naar de zijrivier van de kunene.
Het is een mooi tochtje en we zien een hele zwerm chestnutbreasted weavers. We rijden de bijna droge rivier een eind in Dan moeten we lopen. En klimmen over een flink hoge richel in de rivier. Vorig jaar, vertelt Peter, liep hij hier ook in de droge tijd toen hij ineens een merkwaardig zwaar gerommel hoorde hogerop. Hij wist gelukkig dat het voorkomt dat er plotseling van veel verderop een springvloed opkomt in de rivier. Hij ging snel naar de zijkant en klom zo hoog mogelijk; een paar minuten later donderde er inderdaad een vloedgolf van zeker anderhalve meter hoog onder hem door!! Als hij niet omhoog geklommen was, was hij meegesleurd en zo goed als zeker verdronken. Ook nu oppassen dus, want het heeft elders flink geregend! Maar de rivier is bijna helemaal droog, nu. Wel staan er her en der plassen in. Peter wijst ons op bepaalde bossages die alleen hier groeien en waarin de Cinderella waxbill woont. Waarom is niet bekend. We wandelen een eind verder; niets te zien. Overigens wel veel Vervet aapjes die langs de bosjes en in de bomen springen. Ze eten de eitjes uit de vogelnestjes en zijn dus een ramp voor de waxbill stand.
Volgens Peter, maakt de cinderella een zacht zoemend geluid. Ook houdt hij zich meestal op in de nabijheid van de fire finch en de blue waxbill. Dus als je die spot, heb je kans de Cinderella’s ook te zien. Na een paar uur wandelen en rustig zitten wachten, besluiten we terug bte gaan. Pech gehad. Maar op de terugweg hoort peter het gezoem. En ja, daar zien we een paar Fire Finches en een blue waxbill zitten . Ze drinken uit een plasje in de rivier, onder een struik. We gaan zitten vlakbij de vogeltjes en … ja!! Daar komt een klein vogeltje aanvliegen: prachtig grijs met dieprode flanken, tot aan de schouder toe en een zwarte staart ( niet rood zoals per abuis in ons vogelboek staat! Beaamt Peter); een duidelijk zwarte oogstreep. Hij gaat op een takje zitten boven de finches. Dan komt ook een vrouwtje erbij zitten; vlakbij ons!! Wij zijn zo enthousiast dat we vergeten een foto te maken!! Dom!! De vogeltjes zitten zo wel een tien minuten naast ons!! Dan vliegen ze weg. Prachtig!!
Thuis Lees ik in Talavera’s boek en daarna gaan we met Peter op zoek naar de eveneens zeldzame Palmtrush die op de camping woont. We wandelen rond en zien enkele Malachiet Kingfishers zitten. We gaan het tuintje van het personeel in en daar in een hoge Palmboom zien we een nest van de Palmtrush, aangekleefd tegen een palmblad. Er zitten drie jonge vogeltjes in en de moeder en later de vader komt hen eten geven!! Een super moment! Prachtige roestbruine vogels met lange roestbruine staart. Het eerste Palmtrush nest is pas in 1953 gevonden!! We hebben ook nog naar de Verreaux eagle Owl gezocht, de grootste uil van Afrika, die ook op de camping voor zou komen. Maar niet gevonden.
S’Avonds weer romantisch , nu aan het water, gegeten in het restaurant. De Chinon Blanc van Spier was op, maar de Chardonnay was ook prima; maar niet zo fris als de Chinon(2007).

25-01-2009.
Vroeg op. We worden gewekt door een merkwaardig geluid vlakbij. Het klinkt als geknor van een varken: Huh,Huh. Ik kruip snel uit de tent. Wellicht is het de monitor Lizard die dat geluid maakt. Ik zoek bij de rivier maar vindt hem niet. En almaar dat Huh Huh. Dan kijk ik naar boven en ja, daar op een grote tak recht boven onze plek zit een enorme vogel: De Verreaux Eagle Owl!!! Hij heeft inderdaad roze wenkbrauwen en kijkt ons nieuwsgierig aan. Hij draait zijn kop helemaal rond en gaat door met roepen. We hebben alle tijd om een foto te maken en om hem goed te bestuderen!! Hij is bijna een meter groot! We halen er wat andere gasten bij die verderop staan. Zij hebben deze uil ook nog nooit gezien. Na een twintig minuten heeft hij het wel gehad en vliegt majestueus naar de andere kant van de rivier. Angola in.
We ontbijten rustig en nemen afscheid van de gastheer en zijn vrouw. Het boek van Talavera heb ik uit. We laten een ander boek, afrika is besmettelijk, achter voor liefhebbers ( dat is de gewoonte in deze lodges; zo kan iedereen wat lezen).

Voor de geïnteresseerde lezer hier een samenvatting van de onderzoeksgegevens die Talavera in zijn boek beschrijft. Het is zeer interessant vanuit family therapy en Anthropology standpunt gezien en werpt een helder licht op de problematiek van het voorkomen en aanpakken van Aids in deze gemeenschappen. Het geeft echter ook goede richtlijnen voor een betere aanpak van die problemen. Uiteraard voor eventuele inbreng vanuit het ISSOOH met zijn systeem gerichte oriëntatie ook belangrijk. Eigenlijk geeft Talavera aan dat geen enkele anpaak die zich niet richt op het sociale systeem van de groep waarin b.v. Aids zich ontwikkelt (maar ook andere ziektes en problematieken) zinloos is.
Oor wie het verslag van Talavera zelf wil lezen hier de titel van zijn boek (ruim 100blz.):
Challenging the Namibian perception of sexuality. OvaHimba and OvaHerrero culturo sexual models. Ph Talavera, 2002, Windhoek.

Talavera deed onderzoek naar de sexuele tradities bij de Ova Himba en Ova Herrero.

Hij beschrijft eerst hoe de opbouw is van de Himba gemeenschappen, clans. Elke clan , een groot familieverband, heeft zijn eigen tradities en met name taboes.
Een kind dat geboren wordt uit Himba ouders van verschillende clans heeft een verbinding met de clan van de moeder, de Matriclan of eauda; deze lijn geeft de verervingsrechten aan en de controle van het bezit.
Maar ook op andere wijze met de clan van de vader, de Patriclan. Een meisje dat trouwt met iemand van een andere Patriclan verhuist naar de woongemeenschap van de clan van de vader, de Oruzo. De authoriteit in de familie berust bij het hoofd van deze clan evenals de religieuze ceremonies en de taboes.
Bij het huwelijk neemt het meisje de oruzo aan van de man middels een rituele inwijding; zij verandert dan ook haar taboes conform die van de clan van haar man (bijvoorbeeld de ene clan eet geen varken de andere wel enz enz.
Voor vererving en bezitregeling blijft zij wel aan haar moeders clan verbonden.

Als een man en vrouw getrouwd zijn en kinderen krijgen, wat de hoogste prioriteit heeft bij de Himba’s!, dan zullen man en vrouw elk hun eigen hut bewonen in de clan gemeenschap (kraal). De kinderen tot en met 4 jaar wonen en slapen bij de moeder in de hut. Daar slapen zij ook (de hut is ongeveer 4 meter in het rond) als de vader/man sexueel contact heeft met zijn vrouw, wat altijd in de hut van de vrouw plaats vindt. Kinderen worden dus vanaf de geboorte regelmatig deelgenoot van het sexuele spel en contact van de moeder en haar partner(s). Jongens en meisjes worden op dezelfde wijze behandeld, eigenlijk allebei als “meisjes” tot aan de circumcisie van het jongetje. Kinderen krijgen tot op 2 de jaar borstvoeding.
De kinderen in de hut zijn voor de moeder vaak een excuus om geen sex te kunnen hebben (kinderen worden gebruikt om ongewenste sexuele contacten te vermijden). In de clan wonen meerdere vrouwen , ongetrouwde dochters en vrouwen van broers en ooms en (groot)ouders van de man. De kinderen worden dan ook door meerdere vrouwen opgevoed. Kinderen zien hun tantes dan ook als moeders. Zeer belangrijk is de grootmoeder. Verder hebben veel mannen ook meerdere vrouwen omdat polygamie een zeer veel voorkomend gebeuren is in de Himba cultuur.
Alleenstaande moeders geven vaak hun kind na de borstvoeding aan een zus of aan hun schoonmoeder of moeder. Dat kind woont dan tot 4 jaar in haar hut. Soms echter gaan deze kinderen naar de clan van de broer van moeder.

Jongetjes worden besneden ; meestal rond het eerste jaar maar soms ook veel later. Tot aan de besnijdenis worden jongetjes als meisjes behandeld. Na de besnijdenis , de oukura, krijgt het jongetje een boog en mag hij een lapje over de billen dragen en melk drinken.
Als er een identieke tweeling wordt geboren wordt een kind als jongetje en het andere als meisje opgevoed. Tot aan de geslachtsrijpheid, dan krijgt elk de eigen gender.

Vanaf 4 jaar wonen de kinderen in de kinderhut tot geslachtsrijpheid. Een belangrijk feit is het Ouruwo spel. Dit is een spel dat de kinderen veel met elkaar spelen. In dit spel spelen de kinderen van 4 tot 8 de rol van geiten, die van 8 tot 12 de rol van vee(koeien) en die van 13 en 14 of ouder de rol van ouders. Onderdeel van het spel is altijd ook het sexuele spel van de geiten de koeien en ook van de ouders die na het verzorgen van de geiten en het vee ook sex met elkaar hebben, evenals in het leven van de volwassenen. Tijdens dit spel vindt er ook sexuele penetratie plaats ook bij de geiten en koeien.Dus kinderen hebben al zeer jong een vorm van sexueel contact waarbij Hiv virus en andere ziekten eventueel, kan worden overgedragen. Dit contact wordt door de volwassenen niet als sexueel gezien omdat bij hen sexueel contact alleen bestaat als er ook ejaculatie is in de vagina van de vrouw. Zonder ejaculatie is het geen sex. Het is dan ook heel lastig om duidelijk te maken in het kader van AIDS preventie dat het Ouruwo spel gevaren kan inhouden.

Verdere sexuele tradities:
Als een meisje in de puberteit komt en haar eerste menstruatie heeft, gaat ze met vriendinnen enige dagen in een kamp. Daar vinden rituelen plaats. Na enkele dagen gaat ze naar het Holy Fire en vinden er initiatie ritueel plaats en wordt een koe geslacht en gefeest. Het meisje stopt met de Ouruwo en is vanaf nu klaar voor vriendjes en huwelijk.
Bij de OvadHemba, de Himba groep in Angola is het meisje pas klaar voor sexueel contact als ze lichamelijk geslachtsrijp is volgens de ouderen.
Vanaf dit moment kan elke man sexueel contact met haar hebben. Een ongetrouwde vrouw kan sexueel contact niet weigeren noch bij een ongetrouwde noch bij een getrouwde man. Het is daarom ook zaak om snel een goede man voor haar te vinden waarmee ze kan huwen. De ouders regelen dat veelal. Een man zoekt een vrouw om mee te trouwen , niet omdat hij haar aantrekkelijk vindt maar omdat ze goed is voor huishouden en vee en omdat ze veel zonen kan baren. Meisjes trouwen dan ook op zeer jonge leeftijd en het is belangrijk om dan ook zo snel mogelijk een kind te baren.
Mannen kunnen sex hebben met alle vrouwen die ze willen. Regel is dat een vrouw die getrouwd is wel een ongetrouwde man mag weigeren maar nooit een getrouwde man. Vandaar dat getrouwde mannen dus nooit beschuldigd kunnen worden van verkrachting. Ongetrouwde mannen alleen als ze een getrouwde vrouw tot sex dwingen en haar zwanger maken. Dit geeft problemen met de Namibische wetten tegen verkrachting.
Deze nieuwe wetten streven naar mutual consent bij sexueel contact en willen een grotere empowerment realiseren voor vrouwen. Dit is in strijd met de culturele waarden van de OvaHimba. Het blijkt uit het onderzoek dat gender gelijkheid niet gewenst is door vrouwen in de rurale gebieden van de Ova Himba. Zij vinden dat vrouwen empowerment de familie destabiliseert en er voor zorgt dat vrouwen hun huishoudelijke taken gaan verzaken. Ook zou het leiden daarom tot meer geweld in de families.
De sociale hiërarchie is dus wat betreft met name sexueel contact en de zeggenschap erover: 1. Getrouwde mannen 2. Getrouwde vrouwen 3. Ongetrouwde mannen 4. Ongetrouwde vrouwen.

Mannen hebben ook het recht om meerdere vrouwen te trouwen, mits ze die kunnen onderhouden. Bij het zoeken naar een tweede of derde of vierde vrouw helpen de eerdere vrouwen mee. Er wordt namelijk een extra vrouw gehuwd om de taken van het huishouden en met het vee te verlichten. Niet vanwege wens tot sexueel contact. Dat kunnen mannen toch hebben indien ze dat wensen. Overigens hebben ook de vrouwen veelal meerdere minnaars. Hoewel het hen officieel verboden is als ze getrouwd zijn met een andere man sex te hebben, is de realiteit heel anders en ook geaccepteerd door iedereen. Mannen zijn immers vaak lang weg met het vee om het te weiden en vrouwen hebben dan veel tijd om ook andere mannen bij zich in de hut te vragen. Als de echtgenoot terugkomt van zijn tocht zal hij ook niet direct naar zijn vrouw gaan. Hij gaat eerst bij familie of vrienden slapen zodat zijn vrouw kan weten dat hij terug is. Zij kan dan haar minnaar wegzenden en doen alsof ze trouw is geweest. Ook de gemeenschap zal altijd zeggen dat zij trouw is geweest. Uiteraard heeft ook de man op zijn tocht met andere vrouwen geslapen.
Al deze multipele sexuele contacten dragen natuurlijk het gevaar in zich van een snelle besmetting van een groep als iemand HIV positief is.
Maar in de Himba cultuur is de man hoger in status als hij meer vrouwen heeft gehad en zeker als hij meerdere vrouwen heeft. Met name ook bij de vrouwen.
Een feit wat voorheen nog meer bijdroeg aan verspreiding van ziekten is de Okujepista. Dit is nu echter aan het verdwijnen. Dit betekent dat een man zijn vrouw kan geven aan een vriend of bezoeker om sex mee te hebben. De vrouw mag dit nooit weigeren want het is een eer.

Als de man sterft zal een broer van de man de zorg voor zijn vrouw(en) en kinderen op zich nemen. Doet een broer dat niet dan zal zijn bezit geërfd worden door de neefjes van zijn vrouw, conform het matrilineaire verervings stelsel. De vrouw zal dan bij haar ouders clan gaan wonen.

Tot voor enkele jaren had de Himba bevolking ondanks de vele onderlinge sexuele contacten een erg laag HIV besmettingspercentage. Dat hing samen met de gesloten gemeenschap Dit is helaas aan het veranderen omdat jongens en meisjes tegenwoordig naar middelbare school gaan in de grotere steden, met name Opuwo. Daar wonen ze gedurende de trimesters in een pension. Zij hebben sexuele contacten daar en met name de meisjes hebben meer en meer de neiging om een “sugar daddy”te zoeken. Dat is een oudere rijkere man die veelal elders woont, vaak zelfs in Windhoek, en die sex met haar heeft tegen vergoeding (mobieltje, radio enz.) . Dit wordt niet als prostitutie beleefd maar als een vorm van protectie en bijverdienste. Mannen uit de andere grote steden komen zelfs speciaal naar Opuwo hiervoor omdat ze daar meisjes kunnen vinden die niet HIV positief zijn. Echter als zo’n man elders besmet raakt, infecteert hij ook het Himba meisje met alle gevolgen van dien.
De laatste jaren is het HIV positief percentage van de Himba’s dan ook snel gestegen.
Het veranderen van hun sexuele gewoontes zal enorm lastig zijn omdat die zo verankerd zijn in hun bestaan. Het is echter onafwendbaar nodig i.v.m. de AIDS dreiging.

Enige andere sociale tradities van de OvaHimba:

De Himba gemeenschappen worden bestuurd door een Comittee. Hierin zit de Osoromana, hoofdman, en de traditionele raadgevers,Orata en de ouderen.
Alles is zo geregeld dat een bepaald huishouden niet van anderen verschilt. Alleen verschil in rijkdom is toegestaan. Expressie van individuele persoonlijke attitudes is verboden. De gemeenschap” prefers mask to the mirror and appaerance to its own reflection”schrijft Talavera.
De patrilocality is gebaseerd op de behoefte te leven in een Okuruwo, dat betekent zeer oud huis. The Holy Fire is het actuele contact punt tussen de wereld van de levenden en van de doden.
Het oudst levende lid van de patrilineage is de Omuini Wokuruwo; hij vervult alle functies betreffende the holy fire. De laatst gestorven houder ervan geeft er de naam aan. De huidige houder van het vuur is zo ononderbroken verbonden met Mukuru (God). Een dode man blijft levend met plichten tot twee generaties zonen eropvolgend
Hij zal pas naar Mukuru gaan als er een derde generatie geboren is. Dit betekent dat het niet hebben van zonen de verbinding met de voorouders verbreekt. Zijn geest zal dan niet naar Mukuru gaan. Het verklaart waarom het hebben van veel zonen extreem belangrijk is voor de Himba mannen. Vrouwen en kinderen gaan na hun dood onmiddellijk naar Mukuru.
Interessant is dat de band van een jongen met zijn vader eigenlijk nauwelijks belangrijk is. Het is de vader van vader die hem grootbrengt en alles leert. Die band is enorm sterk

In schema:

Generatie 1: betovergrootvader : overleden; hoogste Persoon “aanwezig”; hij gaat naar Mukuru als generatie drie sterft. Hij heeft sterke band met generatie drie.

Generatie 2 Overgrootvader Overleden maar nog “aanwezig” Hij gaat naar Mukuru als generatie vier sterft . Hij heeft sterke band met generatie 4.

Generatie 3 grootvader Oudst levend; heeft sterke band met generatie 5.

Generatie 4 zoon/ vader levend

Generatie 5 (klein)zoon


Wat betreft homosexualiteit: er is een woord in Himba dat daar op wijst: Outundukavavena, mannen aangetrokken door mannen; ook Oukazerere, man die handelt als een vrouw. Maar omdat het een zonde is als zaad niet in een vrouw wordt geloosd, is dergelijke relatie niet gewaardeerd. Ook wordt de sexuele relatie niet als sexueel gezien daarom.
Zo ook is het een “zonde”als je een condoom gebruikt omdat dan het zaad niet in de vrouw gebracht wordt; evenzo bij masturbatie.
Dit alles maakt AIDS preventie lastig , dat is duidelijk. Een goede voorlichting met het aanbrengen van een verschil tussen voortplanting gerichte sex en sex voor plezier is nodig. Bij het laatste kan dan een condoom gebruikt worden. Het zal niet lukken om de polygame tradities te doorbreken en vele onderlinge sexuele contacten. Daarvoor hangen zowel mannen als vrouwen veel te veel aan die tradities.

Tot zover iets uit Talavera’s werk.


25-01-2009.
Vroeg op en naar Hippo Pools. Dat ligt maar 50km verderop aan de Kunene River, bij Ruacana. De weg zou erg moeilijk zijn maar we hebben alweer geen 4x4 nodig. Wel is de weg schitterend, langs het water vaak of door heuvels met bosjes en bomen. We zien veel vogels onder andere de zeldzame Hartlaubs Francolin. We passeren vele kleine nederzettingen met zoals altijd half blote kindertjes die steevast roepen ”give me give me” “Sweetie, Sweetie, money, money”en hun hand ophouden. Het is toch wel triest te ervaren dat iedereen, jong en oud, almaar bedelt als hij een blanke ziet. In de “The Namibian”van 23-1-09 schrijft Alexactus T.Kaure hier ook met zorg over: “A whole generation of Africans has been and is being socialised into a beggar mentality”Hij pleit voor minder, liefst geen, Donor geld voor Afrika zodat de leiders hun gedrag wel moeten veranderen.
Maar wij blijven, wellicht onverstandig, toch rolletjes koekjes en zeep geven aan die schattige kindertjes. Ze zijn ook zo sprankelend en mooi.
Na de prachtige tocht waar we ook nog een camping die kennelijk van Nederlanders is en die aan de rivier ligt passeren, komen we aan bij Hippo pools camping die een heel eind onder de hoofdweg naar Ruacana ligt aan de rivier.
De Dame van de receptie zegt dat we een plek mogen uitzoeken op de verder lege camping. We vinden een enorm mooie plak aan de rivier, precies bij een bocht van Zuid naar West zodat we vanuit onze stoelen recht naar de zonsondergang in de rivier kunnen kijken! En de rivier aan twee kanten recht voor ons hebben. We staan onder grote Acacia’s. Opvallend is dat de braaiplaats aan de rivier voor een deel is weggespoeld. De rivier ligt ongeveer 6 meter in de diepte. Vreemd genoeg is er op de camping die op een kilometer afstand van de reusachtige waterkrachtcentrale ligt, geen elektriciteit! Dat kan alleen in Afrika. In de verte zie je overal leidingen door de lucht zweven.
Ook zien we overal grote gele borden staan met daarop de waarschuwing dat je bij het afgaan van de Sirene(??!!) onmiddellijk de camping moet verlaten omdat het water dan in zeer korte tijd tot boven de camping kan stijgen. Nu even niet denken wij de rivier daar in de diepte rustig stromende ziende.
Het zou gebeuren als de stuwdam open gaat of het stuwmeer overloopt. Op een kilometer afstand ligt namelijk de reusachtige stuwdam van Ruacana. Vroeger was daar een enorme waterval, groter dan Victoria Falls, maar die is opgedroogd omdat de dam gebouwd is en er een enorm stuwmeer is gevormd in Angola gedeeltelijk. Het water wordt nu ondergronds afgevoerd naar de turbines.
We gaan deze dam even bezoeken en zien inderdaad een enorm hoge rotswand van wel een paar honderd meter of meer breed naar beneden komen; 85 meter diep en steil. Maar geen water omdat de grote dam alles tegen houdt op een armetierig stroompje na wat uit een spleetje in de schuif stroomt. We kunnen ons voorstellen hoe fraai de watervallen moeten zijn geweest! Beneden loopt de Kunene Rivier verder naar onze camping toe.
Ruacana is een vreemd dorp met veel asfalt wegen erin en eromheen alsof men een enorme uitbreiding verwacht. Er staat een chique lodge en veel redelijk mooie huizen waar het personeel van de Dam woont. Er zijn twee supermarkten die beiden zo goed als leeg zijn. Bij het benzinestation is ook een winkel die weer wel van alles verkoopt: ook T-bone steaks en lam en ander heerlijk vlees; wel diepgevroren. We kopen een paar reusachtige T- bone steaks en willen tanken. Maar de pomp heeft helaas geen benzine! Het dorp maakt verder een volkomen uitgestorven indruk.
We gaan terug naar de camping(15km) en en zetten ons tentje op en de stoeltjes en tafel langs de rivier op ons hoge braai terras. Wat een uitzicht! De Acacia boven de Braai zit echt vol met Madagascar bee eaters die af en aan vliegen.
Ook deze camping is een Nacobta camping.
Wij wandelen een uurtje boven langs de rivier zonder veel dieren of vogels te zien. Daarna wijntje en braaien. De zon gaat op magnifieke wijze onder in de rivier. We worden er stil van. We zouden hier twee dagen blijven maar we kunnen de wandel trails die in onze birdfinder staan niet vinden en de receptioniste weet van niks, helaas. Daar zouden ook Cinderella’s en ander wondermooie vogels zitten. We besluiten toch de volgende dag weg te gaan, hoewel we voor twee nachten betaald hebben ( 50 N$ per nacht, dus niet de hoofdprijs).
We gaan tevreden slapen.
Plotseling wordt ik wakker, ongeveer om één uur in de nacht, door een doordringend geluid. Ik begrijp meteen dat dit dus de sirene moet zijn! Marijke slaap t er zowaar doorheen eerst. Ik maak haar wakker en dan schrikt ook zij heftig. We hebben dit keer de stoeltjes en tafel buiten laten staan omdat het zo rustig was en mooi weer.
We laden alles snel in het stikdonker in en klappen de tent dicht. In tien minuten zijn we klaar en rijden we… waarheen?? Er is niemand van het personeel aanwezig . We rijden naar de uitgang boven bij de weg . Daar ontmoeten we gelukkig twee mannen die ook op de camping staan, aan het water aan de andere kant. Zij wonen in Namibië en zijn net terug van een tocht door Angola. Zij blijken bij het waterwerk van Namibië te werken. Ze zijn zeer verrast dat de sirenen is afgegaan en begrijpen niet waarom. In Angola heeft het niet veel geregend dus het stuwmeer is niet vol. Ze adviseren ons om toch op de camping te blijven Zij doen dat ook en zullen elke twee uur het niveau van de rivier checken en ons roepen als er een stijging van belang optreedt. Inmiddels is het beginnen te regenen, onweren en waaien!! Wij zetten onze auto naast het hok van de receptie en klappen de tent weer uit. We kruipen in bed en liggen lang wakker, luisterend naar de stortregen, het onweer. Uiteindelijk vallen we toch in slaap. S’morgens is alles weer rustig; de zon schijnt en de rivier staat nog ruim onder de camping. Wel is hij een paar meter gestegen. Het was dus vals alarm!! Niemand die ons er iets over kan zeggen want het personeel is er niet. Wij besluiten nu definitief te vertrekken en rijden om 8 uur weg. Nog niemand te bekennen.

26-01-2009.
Weer op weg; nu na lange tijd weer op asfalt. Jammer. De weg is behoorlijk druk. We rijden naar Oshakati, de hoofdstad van Ovambo land door het drukst bevolkte deel van Namibië. Dat is te zien. Overal nederzettingen en dorpjes en overal landbouw. Tenminste waar het land niet onder water staat.. Want langs de weg lijkt een deel van het land een groot meer waarin dan wel grote bomen met hun voeten in het water staan. Er zijn soms wel afwateringskanalen gemaakt en ondiepe meertjes gegraven om een deel van de dorpjes droog te houden wat maar nauwelijks is gelukt.. Oshakati is verbazingwekkend: één langgerekte straat, kilometers lang, met schamele huizen, heel veel garages, nog meer shebeens en barretjes. Ook een paar nieuwe winkel centra en een middelgrote overdekte markt We bezoeken die. Het is een allegaartje van stalletjes , veel met etenswaar. Zelfs veel oliebolachtige dingen die ik een eet. Inderdaad: een oliebol. Verder veel kruiden en gegrilde insecten. Ik eet natuurlijk een gegrilde rups die vooral naar kool smaakt. Niet om in mijn kookboek op te nemen. Alle dames achter de stalletjes moedigen ons aan om iets te proeven, gratis. Wij zijn overduidelijk de enige blanken hier in de omgeving. We kopen niets en gaan op zoek naar restaurant Rocha’s waar je volgens de lonely Planet prima vis kan eten. Het is een Portugees/ Angolees restaurant.
Uiteraard ligt het ook aan de lange straat. Het ziet er redelijk leuk uit met een groot buitenterras maar omdat het alweer regent gaan we binnen zitten. Het is eenvoudig maar oprecht; plavuizen vloer, houten tafels en stoelen. We zijn er om half één en er zitten al een paar mensen te eten. We bestellen allebei gegrilde zeetong(!) bij het zeer charmante meisje dat duidelijk veel Portugees bloed in de aderen heeft vloeien. Als we er zitten loopt langzaam het hele restaurant vol! Voor driekwart met blanken maar die zitten aan tafel met zwarte mensen en halfbloeden. Iedereen kent elkaar en de sfeer is geanimeerd. Aan een tafel spreekt een blanke vrouw Afrikaans tegen een zwarte man die antwoord geeft in het Ovamba’s . Zo worden nieuwe talen gevormd.
De tong is groot en heerlijk. Opvallend is dat iedereen aan tafel ook zit te mobielen en het is kennelijk in om een oordopje in te hebben en om te laten zien dat je de laatste mobiel hebt.
Kortom toch en heel prettige lunch.
We rijden verder en passeren een andere grote stad, Ondangwa. Tot onze verbazing staan daar een groot aantal zeer moderne kantoorpanden en winkels en veel grote fabrieken. Alsof men verwacht dat de “big bussiness” hier elk moment kan toeslaan. Kennelijk is er vanaf hier een weg Angola in. Het vrachtverkeer is hier ook vele malen frequenter dan rond Windhoek of Walvisbaai.
Wij koersen, soms in de regen, aan op het Nationaal Monument Olukonda waar we willen kamperen. Het is ook een Nacobta camping die ligt bij een oude Finse missiepost met een kerk. De kerk is mooi opgeknapt en ook de missiepost uit 1180 is gerestaureerd en bevat nu een museumpje. Ook is er een traditionele Ovambo Homestead gebouwd die te bezichtigen is.
Bij aankomst zitten een aantal dames en Heren genoeglijk te kletsen. Wij kunnen een plekje zoeken op de uiteraard lege camping. Er staan ook een paar tenten die je kan huren en een traditionele hut waar je in kan slapen. Dat maar even niet. We zetten ons tentje op en ja daar begint het weer te gieten. Dus we zetten onze stoeltjes onder de veranda van de missiepost en gaan eerst het Museum bekijken wat het leven van de Finse dominee en zijn familie toont. We verbazen ons over enerzijds de moed en het doorzettingsvermogen van de Finse dominee anderzijds over de ongelofelijke arrogantie van zijn doelstelling: alsof hij beter weet wat goed en heilig is dan de mensen hier. Geloof blijft een wonderlijk en vooral ook gevaarlijk vermogen van mensen. Het roept op tot vooral intolerantie door almaar tolerantie en Gods liefde te prediken. Wat een paradox. De werkers verlaten om vijf uur het terrein. Wij gaan borrelen onder de veranda en bezoeken de homestead in alle rust. Hert is een kraal met aparte hutten voor man, vrouw, kinderen, vee, keuken, voorraad en gasten. Eten slaan we maar over. Het regent te hard.

27-1-2009.
We staan vroeg op en besluiten om naar Namutani te rijden, terug Etosha in en om daar twee nachten te blijven.
Tot onze vreugde hoeven we niet helemaal rondom te rijden maar kunnen we al snel afslaan binnen door meteen Etosha in via een ingang in het Noord- Oosten van het park.Het is ongelooflijk hoeveel dieren we al snel zien en hoe nat het park is. We zien enorme kuddes zebra’s , veel giraffes, duizenden springbokken, wildebeest en impala’s. In Namutoni kiezen we dezelfde plek als met de kindern. We missen ze natuurlijk. Het is er behoorlijk druk. We maken nog been tocht rond Fisher’s Pan waar we veel watervogels zien o.a. the Spoonbill met blauwe snavel en roodomrand oog. Dan Braaien en naar de waterhole waar helaas weinig te zien is. Maar we horen wel weer vlakbij de leeuwen brullen!!
Braaien en naar bed.

28-01-2009.
Vroeg op en een tocht maken. We zien weer veel giraffes en ook olifanten; verder weer zebra’s, gnoes, springbokken, impala’s. Ook veel vogels ’s Middags zwemmen in het verder lege zwembad. S’avonds weer een tocht naar de flamingo plek: geen flamingo’s dit keer! Wel veel water.
Op de camping treft het mij als ik naar de WC ga, dat dezelfde WC die met oud en nieuw almaar doorliep en waar ik wat van gezegd heb omdat het zoveel water verspilt, nog steeds doorloopt! En er was vorige keer een team van drie man komen kijken dat er een half uur of meer aan gewerkt had. Zonder resultaat. Ik besluit het zelf te bekijken: duidelijk was al snel wat het probleem was. Ik kon het eenvoudig verhelpen en het doorlopen stopte. Een half uur later kwam de schoonmaakster naar me toe bij de tent. Zij bedankte mij voor het maken van de WC! Ze had er ook al vele malen over geklaagd maar niemand scheen het te kunnen maken. Dat is ook echt Afrika.
s’avonds braaien we en ik gebruik een vloeistof om het vuur aan te maken die tevens insecten verdrijft. Een personeelslid wat achter ons in een huis woont komt naar me toe en vraagt wat ik erop druppel. Ik leg het uit. Hij beweerde het nog nooit gezien te hebben. Weer echt Afrika. Na de braai gaan we slapen en de leeuwen brullen luid vlakbij ons. Alweer Afrika.

29-01-2009.
Vroeg op en naar Otjiwarongo via Tsumeb. Op het stuk naar de uitgang zien we ongelooflijk veel dieren, alsof ze ons willen gedag zeggen. Giraffes, zebra’s, wildebeesten, dikdik, olifanten, kudu’s, springbokken, Impala’s, bavianen, vervet aapjes, het kan niet op. Bij de uitgang zien we dezelfde dame die ons vorige keer geholpen heeft toen we te weinig hadden betaald. Ze herkent ons! En vraagt of ze mee mag rijden naar Tsumeb. Dat mag ze Ze is vrij en gaat twee dagen naar haar kinderen toe Haar man komt dan ook van zijn werk elders. Ze komt oorspronkelijk uit Opuwo en is Himba. Maar westers gekleed. Ze is in Windhoek op school geweest.
Onderweg zien we een vrouw staan langs de weg die een grote witte paddestoel omhoog houdt. Zij verkoopt Omajova’s!! die alleen op termieten heuvels groeien en alleen in deze tijd van het jaar. Onze liftster wil er graag een kopen. We stoppen en zij bedingt een erg lage prijs voor drie kanjers van Omajova’s. 10N$.
In tsumeb wat we nu van de andere kant benaderen, zijn we verbaasd over de inderdaad mooie lanen met grote oude bomen en over de vele mooie huizen. Het Etosha Café is open maar ziet er shabby uit. Het staat ook te koop Dus weer een foutje van de Lonely Planet.. We zetten onze liftster af en rijden door naar Otjiwarongo.
Daar willen we slapen . Eerst taart eten bij Carstensen’s waar we vragen naar de camping en waar vlees te kopen. Dat kan bij de Spar of bij een slager aan de andere kant van de hoofdweg in de straat waar ook Carstensens ligt De camping in de stad is niet mooi en we vragen bij het “c’est ci bon”hotel de weg naar de andere campings. Die liggen buiten de stad richting golfbaan. We zien ook nog dat de B & B het Falkennest niet leuk is en dat de slager vooral Oryx verkoopt. Helaas hadden we al (heerlijk) lam gekocht bij de Spar.
We komen langs het bordje Golf en gaan die bezoeken. Die blijkt echter totaal verlaten en in treurige staat te verkeren. Er zijn nog wel tee offs te bespeuren met reclame erbij en ook greens, beiden van gestampte aarde met olie. “greys”dus. De fairways waren met heel hoog gras begroeid zodat je er zeker nooit een bal kan vinden.Het clubhuis staat er wel maar is leeg en verwaarloosd. Golf is niet populair hier dat is duidelijk. We maken foto’s voor de Swing als buitenland redacteur. Even verderop vinden we de Wesrand camping. Dat vindt Marijke ook niks en we besluiten terug te rijden en richting Okahandja te gaan. We hopen onderweg een camping te vinden.
Onderweg staat er nog een man met enkele reusachtige Omajova’s. Wij aarzelen niet en kopen er twee van enorm formaat voor het avondeten.
Na 70 km zien we een bordje “Weswelerburg Camping”. We slaan af naar rechts en vinden de camping die bij een grote farm ligt. Entree op eigen risico. We gaan erin en bij het fraaie landhuis liggen drie prachtige plekken op een sappig grasveld onder hoge bomen. Pluimvee scharrelt gezellig rond; een pauw komt bij ons kijken. Een blanke dame komt eraan en wijst ons een gebouwtje met twee douches en wc ’s die kraak, kraak helder zijn. Er ligt een gastenboekje in een kist waarin dat door vorige gasten ook al is genoteerd. Mevrouw zegt dat we kunnen wandelen naar het meer verderop op hun landgoed wat vele hectaren groot is. Zij hebben koeien, pluimvee en geiten , ook paarden. Verder ook game als kudu en impala en springbok. We zetten ons tentje uit en maken mooie wandeling door de hitte en zien dikdik’s, warthog’s en veel vogels waaronder een speciale specht.. Helaas wordt ik bij het meertje waar we ook een eland zien, door een valse grote wesp gestoken. Ik slik thuis polaramine en smeer met zalf. Maar de volgende dag heb ik toch een heel dikke arm die ook rood is en pijnlijk. Toch overgevoelig weer?
We braaien ons lam en onze Omajova!! Wat een genot. De Omajova is nog smakelijker en zachter dan een Cèpe.
Heerlijk slapen en morgen naar Windhoek. Geen leeuwengebrul deze nacht.

30-01-2009.
Alles goed inruimen en ordenen en op weg naar Windhoek. We kopen nog een keer twee grote Omajova’s langs de weg en rijden naar Avis en dan naar Car Value om de 4x4 in te leveren.
Gudrun was onze afspraak vergeten van één uur maar komt na telefoneren ons om twee uur toch ophalen. Op het autoterrein zien we een roodkopvink en een paar Red bishops!.
Met gudrun naar huis en relaxen De mensen van onze home exchange in Sodwana hebben gemaild en halen ons van het busstation in Johannesburg op en we kunnen bij hen slapen. Dat is werkelijk erg aardig.
‘s Ávonds heerlijk Omajova met roomsaus en pasta gegeten. Veel met Gudrun gesproken over het leven in Namibia en over de politiek daar.

31-01-2009.
Kwart voor zes op en wandelen met Gudrun bij de Avis Dam met haar drie honden. Ik achterin haar kleine auto met de honden die almaar keffen en draaien .haha. We lopen over de heuvels en langs het water. Er zijn veel hondenliefhebbers die dit parcours lopen. Na het wandelen inkopen doen en workshop voorbereiden bij het zwembad van Gudrun. Gudrun heeft vanavond een afspraak zodat we de tijd hebben. Ik moet ook nog schrijven voor het Es Goë gedenkboek: 25jaar al!

1-2-2009.
Vroeg op en weer wandelen bij de Dam. Dan weer schrijven en workshop voorbereiden.’s Middags gaan we golfen op de Windhoekse Golf. Er was deze morgen het Namibische jeugd kampioenschap verspeeld dus de pin posities waren erg lastig. Dus veel drie putts. Na een birdie op 7 ging het beter.
Morgen de workshop eerste dag.

2-2-2009.
Workshop gegeven voor aantal medewerkers van PEACE en voor een aantal psychotherapeuten, meest vrijgevestigd, in Windhoek. Eerste dag genogrammen, illugrammen en culturogrammen maken. Zelf begonnen met het maken van een genogram met een deelneemster, Ayesha. Daarna iedereen twee bij twee genogram maken van elkaar. Opvallend hoe complex de genogrammen van iedereen waren.Van de blanken omdat de ouders van her en der kwamen en van de zwarte deelneemsters omdat de vaders meerdere vrouwen hadden en ook de moeders meedere keren getrouwd waren. Ook veel voorkomend: het weggegeven zijn aan een tante enz. of wonen bij grootouders. De culturele verschillen kwamen op deze manier goed aan bod. Eind van de dag overstap naar rol in familie, school werk. Zo zoeken naar stereotype rollen van de therapeut in het therapeutisch systeem verbonden met de stereotype rollen in gezin, school werk.
Na de workshop thuis napraten met Gudrun die tevreden was.

3-2-2009.
Vervolg workshop; 8 uur starten tot één uur en dan van twee tot vijf. Het is toch prettiger om met zijn tweeén een workshop te geven Gelukkig helpt Marijke met een en ander.
Alle deelnemers hadden hun mooiste kleren aangedaan(allemaal vrouwen! Mannen zijn geen therapeut hier). Er waren vragen over violence in de familie en hoe daar systemisch mee om te gaan.
Na de vragen overgegaan tot rollenspelen naar aanleiding van problematische situaties die deelnemers inbrachten. Hierbij op zoek naar stereotype rollen en hoe die te doorbreken. Uiteindelijk waren er zes mensen die wilden inbrengen maar we hadden maar tijd voor drie uitgebreide rollenspelen die zeer levendig verliepen met deelname van eenieder. Aantal leerzame zaken kwamen aan de orde en iedereen was enthousiast en gaf aan meer dan voldoende te hebben geleerd. Gudrun blij met deze succesvolle operatie.
Na de workshop de stad in en uit eten bij La Marmite, een restaurant met traditionele Afrikaanse gerechten. Ik at Mopane rupsen, daarna curry van Oryx op zijn Angolees.

4-2-2009.
Gudrun naar haar werk gebracht en haar auto geleend.
Wij hebben een afspraak met de directeur van Nacobta; we vinden het kantoor moeilijk hoewel we het adres hebben. Het blijkt dat het nummer, tweeduizend en nog wat, naast nummer zeventig of zoiets ligt en helemaal aan het einde van de straat is. We worden binnen gelaten in een groot kantoor. De directeur is er nog niet maar komt na een half uurtje aanrijden. We vertellen dat we vele Nacobta campings hebben gezien en doen ons verhaal over de diverse campings. Hij vertelt uitgebreid over de doelstellingen van Nacobta : zonder winstoogmerk de diverse plaatselijke bevolkingsgroepen helpen om een ecologisch en cultureel verantwoord toeristisch aanbod op kleine schaal te creëren. Het is daarbij de bedoeling om een min of meervaste standaard kwaliteit aan voorzieningen op te zetten: veel ruimte op de campings, met douche en toilet per plek of per paar plekken en evt met elektriciteit.Daarbij wordt dan een cultureel programma aangeboden en zijn er locale gidsen om de natuur te verkennen. Dat alles voor een zeer schappelijke prijs. Naar onze mening zijn ze er op de meeste Nacobta campings al goed in geslaagd om dit te realiseren. We vertellen wel over het gesloten zijn van de camping bij Sesfontein en het sirenen incident bij Hippo pools. Wij vragen hem of hij in principe bereid zou zijn een verhaal te houden over de stichting in Brazilië als dat congres daar door gaat. Hij is daar zeer geïnteresseerd in en vindt het idee prachtig. Wij zeggen hem dat we hem via Gudrun zullen contacten als er een mogelijkheid is. Een prima initiatief Nacobta.
Wij zijn daarna naar Habitat gegaan, een ecologisch research en scholings centrum. Heel boeiend en de blanke gids/ leider van het centrum was enorm enthousiast en wist erg veel. Vooral een zonneoven was boeiend iets om zelf te maken. Ook veel andere goede ideeën opgedaan voor onze workshopruimte in Frankrijk.
Dan naar huis en alles inpakken. Een hele klus weer. Om 4.30 uur naar de bus die ons via Upington waar we moeten overstappen, naar Johannesburg zal brengen. In 24 uur is ons beloofd. Een kleine 2000 km.
We gaan naar de “bushalte”in het centrum van Windhoek. Er is echter geen busstation omdat alles wordt verbouwd. De bus lijkt op tijd en het is een zeer luxe capeliner. Helaas is die niet voor ons. Hij gaat naar Cape Town. Onze Cape liner blijkt een ouwe rotbus te zijn zonder airco en met wrakkige stoelen. Wel raakt hij helemaal vol Achter de bus een aanhangwagen voor de bagage. Iedereen mag twee koffers meenemen met max gewicht van 20kg per persoon. Omdat mijn golfbag ook meetelt moeten we iets bijbetalen voor 15kg overgewicht. Maar dat valt erg mee: 5N$ per kg. Voor een Namibiër wel een heel bedrag overigens.
We zitten in het bovenste dek helemaal bij de voorruit Prima uitzicht. Naast ons twee blanke meisjes die in Zuid Afrika studeren en daar nu heen gaan na de vakantie. Een studeert pharmacie de ander voor onderwijzeres.Achter ons zit een aardig zwart meisje wat ook in Z Afrika studeert , in Joburg. Ze studeert agrarische economie. En recht achter ons zit een zwarte man van een jaar of veertig die in Joburg theologie studeert.
Waarom we niet de veel kortere weg via Botswana nemen weet ik niet. Nu rijden we via zuidpunt van Namibia naar Upington en dan naar Joburg. Wellicht omdat we onderweg drie keer stoppen in Namibia en daar mensen moeten meenemen.
We vertrekken een half uur te laat om 19.00 uur. De eerste stop is al na 60km in Rehoboth, ons welbekend. We stoppen bij het tankstation langs de weg. Daar blijkt de bus niet meer te willen starten. In plaats van een monteur uit rehoboth, de tweede grootste stad, te laten kijken wordt naar Windhoek gebeld en moet er vanf daar een monteur komen!! Een uur wachten dus. De monteur komt in een bakkie met twee vriendinnen opdagen en kan inderdaad de oude bus weer aan de praat krijgen, maar de verdere reis tot Upington mag de motor niet meer worden afgezet!
Vandaar over een werkelijk kaarsrechte weg , kilometers lang naar Mariental, een redelijk groot dorp met veel elektriciteit en lampen. Dan naar Keetmanshoop waar Gudrun vroeger op school ging. Ook daar keurige huizen in deze middle of nowhere en veel lampen.

5-2-2009.
We zitten af en toe wel te slapen en zo niet genieten we van de prachtige sterrenhemel. Het is verder overal aarde donker. Uiteindelijk wordt het weer licht: de zon komt prachtig op. Het wordt heet in de nauwelijks gekoelde bus. We bereiken Grünau en dan de grens Dat levert geen problemen op en we kunnen naar Upington. Daar wacht ons een wel chique bus! Een echte onvervalste luxe capeliner zoals het hoort. Met te goede airco zodat het koud wordt in de bus.haha. Upington is een grote en keurige stad die zeer welvarend lijkt. Er zijn ook wijngaarden en akkerbouw. Het ligt aan de Oranjerivier.
Van Upington naar Vrijburg. Helaas moeten we daar een tijd stoppen omdat we langs de politie moeten die de chauffeur toestemming moet geven door te rijden met de bus. Wat was er aan de hand: er was een grote steen tegen de voorruit geslagen en de ruit was helemaal gespleten met een grote ster erin. Uiteindelijk mochten we toch door.
We gaan via Klerksdorp en Potchefstroom waar een grote universiteit staat . Daar stappen onze twee blanke studentes uit.
Om negen uur komen we uiteindelijk in een donker Joburg aan in het Park Station, midden in de stad recht onder Hillbrow. Kennelijk het gevaarlijkste stuk van de stad. De bus rijdt het station binnen door hoge hekken met vuistdikke tralies. Het lijkt wel een grote gevangenis. Wij hadden contact gehad met onze zeer hartelijke home exchangers Lynne en Leon en zij hadden ons gezegd dat zij zelf ook niet met de auto naar Hgillbrow durfden te rijden als het donker was. Zij hadden beloofd een betrouwbare taxi te sturen die ons dan vanuit het station naar hun huis zou brengen in Noord Joburg. We moeten beloven niet het station te verlaten. Bij de bus staat inderdaad een vriendelijke zwarte taxichauffeuse met een bord ”lars en Marijke”. Dat is prima! We brengen onze bagage naar haar ruime nieuwe mercedes en koersen in volle vaart door het centrum naar het Noorden. Het duurt meer dan een half uur om bij Lynne te komen. Ze wonen in Fourways. We draaien sundownclose in door een slagboom. Daar wonen 16 families. Lynne en Leon wachten ons al op en begroeten ons hartelijk.Ze wonen in een heel comfortabel huis met zwembadje en drie badkamers. Wij krijgen een mooie slaapkamer met douche en extra badkamer. We kletsen uitgebreid maar om elf uur zijn we toch moe na de lange reis.
.
6-2-2009.
We moeten weer vroeg op want we moeten onze huurauto gaan halen. Dat is niet vlakbij zoals de juffrouw marijke had verzekerd maar helemaal in Standton, nu het zakencentrum en het chique centrum van Joburg.
Eerst een prima ontbijt gekregen van Lynn en gezellig gepraat. Ze weet dat ik psychiater ben en zegt dat ze graag iets zou willen organiseren hier om een verhaal of workshop te houden. Zij kent vele mensen uit het vak. Ze werkt namelijk voor een reclame bureau met vooral klanten uit de farmaceutische hoek. Leon is accountant en nheeft een eigen bedrijf. Wij vertellen over onze reis naar Zambia en naar Namibié. Het klikt meteen prima tussen ons vieren.
Leon is zo aardig om ons er helemaal heen te rijden en weer terug. Hij moet daarvoor wat afspraken afzeggen, maar hij doet het met veel plezier voor ons. We krijgen een Toyota Corolla mee en volgen Leon terug naar huis. Het is redelijk druk maar toch niet de files die we verwacht hadden.
We krijgen dan de sleutels mee voor het huis in Sodwana Bay en een rhinogold kaart voor de parken en geld voor de werkster daar. We nemen hartelijk afscheid en vertrekken om elf uur. We hopen om 6 uur in Sodwana te zijn. Volgens Leon is het ongeveer 7 uur rijden.
Marijke crosst vol overgave dwars door Joburg heen richting Durban.en uiteindelijk afslag Piet Retief.
De weg is eerst heel goed en vierbaans maar na enige tijd wordt het twee baans. We zien wel dat er aan verlenging van de vierbaansweg wordt gewerkt.
We moeten door een heleboel dorpen, onder andere Amsterdam en Leiden, wat erg ophoudt. Tenslotte stoppen we in Ermelo, een mooi stadje met een keurig winkelcentrum. We kopen er heerlijke pasteitjes en tanken er.
Het is ons nu al duidelijk: Sodwana Bay zit er vandaag niet meer in!!En ja, op weg naar Piet Retief is de weg overal opgebroken . We denken te overnachten in Piet Retief; doen daar prima inkopen maar het is pas half vier , dus verder maar weer door het prachtige landschap daar; Zululand, vol bergen, meren, akkers, bomen vee. We kopen de heerlijkste bananen langs de weg als we weer eens voor een wegopbreking moeten wachten. En overal die reusachtige kolenwagens! Het is hier echt mijngebied!! Uiteindelijk stoppen we in wereldstad Pongola. Daar zou een fraaie en betaalbare countrylodge zijn volgens de Lonely Planet. En ditmaal hebben ze gelijk. De lodge is erg mooi, midden in het dorp. Met een prachtige binnentuin vol grote bomen en bloemen en met een zwembad. We krijgen een prima kamer en eten in het romantische restaurant, uitstekend en met prima wijn en zeer charmante bediening..
Op de kamer zie ik nog het staartje van Everton Liverpool 1-0 voor de FA cup en dan slapen.

7-2-2009.
Vroeg weer op en dan naar Sodwana Bay. Nog een 250km. Nog altijd prachtig golvend landschap met farms die in soort tropische oases staan.
Bij het dorp Hluhluwe (spreek uit tsjoetsjoewee) moeten we afdraaien naar Sodwana. Het is een levendig dorpje met groot benzinestation en winkels. Het internet café is dicht vandaag. Het is vandaag en morgen de laatste registratie dag voor de verkiezingen. We rijden naar Mbazwana, een echt rommelig afrikaans dorp met een winkelcentrumpje en een tankstation en een markt. Dan door over een asfaltweg naar Sodwana Bay. Maar we zien een bordje staan met daarop: golf driving range en besluiten er langs te rijden. Helaas nogal lastig zonder onze vertrouwde 4x4!! De range is dicht ; weer terug hobbelen en dan verder naar de lodge. Die vinden we links van de weg: kan niet missen. Vlakbij een bar en een koffieshop(met koffie). En verderop nog een café tje en een internet plek. We moeten door een indrukwekkende poort waar een zeer vriendelijk wachter ons ontvangt. Hij heeft wat weinig tanden in de mond maar des te meer goed humeur. We zeggen dat we in een huis logeren en kunnen binnen. We rijden over een pad met veel diepe sleuven (om het water af te voeren) en hobbels. Eerst langs de lodge, die niet erg chique is, dan langs allerlei huisjes die bij de lodge horen en tenslotte komen we boven aan terecht bij een gebied met grotere huizen. Daar vinden we ons huis: een grote geheel van hout gebouwde villa die op hoge houten palen staat. Met vier slaapkamers en badkamers en een grote open keuken en living en een reusachtig terras. Thuly, de hulp, is er al. We geven haar haar loon van Lynn en zij zegt elke dag te komen werken voor drie uur. Toe maar. Het huis blinkt natuurlijk. Wij kiezen een kamer aan het terras en gaan dan naar het strand. Met de auto moet dat want het ligt ongeveer 5km verderop.
Even langs ons zwembad lopen wat onderaan een plankenpad ligt, dan even naar de lodge die een duikschool heeft.
De weg naar het strand is niet best; veel gaten maar toch goed berijdbaar. We parkeren de auto bij een opgang over de duinen. Twee ijverige parkeerwachtertjes snellen toe. Wij wandelen over de duin en zien het prachtige strand van de Indische Oceaan. Enorme golven rollen aan. We gaan toch zwemmen, om de beurt. Het kost heel wat moeite om door de branding heen te komen. Het water is heerlijk, ongeveer 30 graden. Marijke snorkelt wat maar ziet niet veel toch is hier een groot koraalrif vanaf de kust tot 3 mijl in zee, en verder nog.
We wandelen nog langs het strand en keren terug Bij de uitgang van het Park(toegang met goldcard mogelijk) kopen we een ananas op een stokje, zoals een grote zuurstok. Maar dan heerlijk sappig en zoet. Heerlijk. Voor 70 cent de twee(10 rand).
Een jongetje vraagt bof hij mee mag rijden naar sodwana. Dat is goed; hij vermenigvuldigt zich onmiddellijk tot vier.. We zetten de jongens af bij een liquor store waar wij biertjes koepen. We geven ook de jongelui er elk eentje. Zij blij.
Thuis eten, borrelen en naar bed. Lange dag!

8-2-2009.
Vroeg naar Umkhuze park. Dat zou een vogelparadijs zijn, ten zuiden van Sodwana Bay; richting Hluhluwe.
Over de fraaie asfaltweg terug dus tot de afslag bij Muzi marsh. Dan nog een half uur over een zeer slechte weg vol potholes. Veel mensen op de weg en koeien en geiten. Veel dorpjes langs de weg met ronde hutten die fraai geschilderd zijn in vrolijke kleuren. En weer enorm veel barretjes overal. Ze drinken wat af hier!. Bij de ingang van het hek blijkt dat we via een nieuwe gate, Ophansi Gate, binnen kunnen. Hoeven nu niet helemaal om te rijden. We draaien al snel naar het zuiden naar een groot meer. Het park is erg verzorgd met asfalt en gravelwegen.Prachtige dichte begroeiing met veel paraplu acacia’s. ook veel Fever trees. De boeren dachten dat ze koorts kregen van die bomen, maar het was natuurlijk de malaria. We zien impala’s, giraffes, vevet apen, maar geen neushoorns hoewel het park daarom bekend is. We stoppen bij het meer op een schitterende picnic/kampeerplaats. Het meer zit vol met nijlpaarden en pelikanen. De pink backed en Yellow billed pelican. We rijden verder naar andere speciale dier spotting plaatsen. Veel vogels. Dan naar het hoofdkamp met een snackbar. Er zouden luipaarden gezien zijn bij de andere gate aan de westkant. Wij er heen. Inderdaad zien we zeer vlak naast de weg een drietal jonge cheetahs liggen die een zojuist gevangen impala aan het opeten zijn. Ze ten rustig door hoewel wij op nog geen drie meter staan. Soms blazen ze wat als een poes. Een cheetah blijkt mank te lopen met zijn linker achterpoot. We denken dat de moeder dood is en ze nu zelf moeten jagen hoewel ze nog iets te jong lijken.
Wee rijden naar de gate en vertellen het verhaal De gate wachter , een jongen van 23, heeft nog nooit een cheetah gezien en vraagt of hij even mee mag kijken. Dat doen we. Hij is enthousiast. De beesten liggen nog te luieren op dezelfde plek.
We brengen hem terug en rijden naar het hoofdkamp. Daar vertel ik aan de hoofd ranger dat een cheetah mank is. Ze gaan proberen hem te vangen en te helpen, anders is hij ten dode opgeschreven.
We maken nog een wandeling en gaan dan zwemmen in het zwembad daar. Heerlijk.
Dan weer naar huis en eten.

9-2-2009
Vroeg op want Marijke wil snel naar de duikschool om een tocht op zee af te spreken om te snorkelen. Duiken hebben we toch maar laten schieten. Dom wellicht maar je kan niet alles doen.
We zijn er om half acht: we kunnen om 8 uur vanaf het strand mee vertrekken met een vijftal duikers en een andere snorkelaar.
We spoeden ons naar het strand en treffen daar de mensen aan met veel staf. Twee nederlandse juppies die gaan duiken en een engelse dame die snorkelt. Dan haar man en nog twee Duitse mensen. We krijgen uitgebreid les hoe we ons moeten vasthouden als de boot door de branding gaat vliegen. Dat blijkt geen makkie te zijn. De branding is reusachtig wild en de rubberboot redelijk maar niet erg groot. Alweer is Afrika niet voor Sissies.
De boot wordt door een tractor in het water geduwd. Dan mogen de dames erin . De mannen moeten verder duwen tot ze tot halverwege de borst in het water staan. Dan moeten ook die erin springen. Het lukt me met moeite. Dan koers naar volle zee, maar niet rechtstreeks. We moeten een cirkelvormig patroon varen om voldoende snelheid te krijgen en door de branding te komen. De boot moet tussen twee golven door schieten. Als dat mislukt worden we omgeslagen. Het lukt. Na twee mijl varen op zee stoppen we. Eerst de duikers overboord, dan de snorkelaars. Marijke snorkelt meteen een eind eg. Ik heb er moeite mee en besluit al snel om weer in de boot te klauteren en lekker in de zon te gaan zitten, wat kletsen met de stuurman die voortdurend de boot moet terugvaren naar de snorkelaars en ook moet opletten of er geen duiker opduikt. Hij heeft vier kinderen van 23,17,12 en 6 en is nog nooit buiten Zuid Afrika geweest. Hij is een fanaat duiker zelf en geeft ook lessen.
Vanuit de boot zie ik scholen helblauwe en gele vissen voorbij zwemmen. Ook enkele grote zwarte. Marijke moet hard zwemmen tegen de stroom in om de uitgeworpen boei niet uit het oog te verliezen. Als ze na een uur
Weer in de boot stapt heeft ze wel genoten maar niet veel meer gezien dan ik. Dat valt tegen. Wel veel kleine gelly fishes. Ook de duikers komen terug en we varen naar de kust We zien nog een paar grote dolfijnen vlakbij de boot zwemmen. We moeten met veel vaart terug varen om de boot ver op het strand te krijgen. Dat gaat hard met 200PK. Weer terug in de lodge gaan we naar de receptie en spreken een tocht met een gids af naar de Mushi Marshes. Hij heet Jabulani en zal om twee uur bij de poort staan. Dat klopt precies.
Weer helemaal naar Muzi. We rijden rond het meer en zien een aantal nieuwe vogels, o.a. de yellow breasted Canary en de yellowthroated Longclaw. Om vijf uur zijn we weer in Mbazwana waar we proberen te internetten. Dat lukt niet. Volgens onze gids moeten we goed oppassen in het dorp omdat er veel illegale Mozambiekanen zijn die gevaarlijk kunnen zijn. Hij is erg ontevreden over de slappe aanpak van de illegale immigratie in Zuid Afrika. Maar dat is aan het veranderen zegt hij, gisteren heeft de politie in Joburg nog zeven overvallers van een geld transport doodgeschoten. Dat wordt de nieuwe aanpak; geen pardon meer en schieten om dood te schieten. De gids gaat op COPE stemmen, de afscheidingspartij van het ANC, zegt hij want het ANC heef te weinig gedaan met name aan de misdaad bestrijding en voor de veiligheid van de burgers. Hij vertelt ook nog dat er gisteren bij Muzi een man door een Hippo is omgebracht.
Wij kopen op het marktje nog wat heerlijke bananen en wandelen even rond. Geen gevaarlijke mensen gezien, wel vriendelijke. Marijke koopt nog een hemelsblauwe parasol bij een Chinese winkel. Nog even een fles Amarula likeur gekocht ook. Thuis even zwemmen in ons zwembad en dan eten en naar bed. Morgen moeten we om zeven uur bij het strand zijn om met Jabulani een wandeling door het bos te maken.

10-01-2009.
Half zes worden we gewekt door het infantiele getrompetter van de Trumpetter Hornbills. Ze zitten vlak voor onze neus in een grote boom. Even later vliegen ook twee Crowned Hornbills voorbij. Ontbijten en dan naar Jabulani. Hij is er weer op tijd en we gaan naar de prachtige trail vlakbij het strand. Meteen al spot Jabulani een yellow rumped tinkerbird voor ons.. Hij is meer donkergroen dan zwart op de rug maar dat is het licht. Hij roept doo-doo-doo. Het pad voert werkelijk door heel dicht bos. De bomen vormen een tunnel om ons heen.We horen veel vogels maar het is lastig ze te zien. Wel horen én zien we de Livingstone Lourie: lijkt op de Knyssna Loerie, maar iets hogere kuif. Ook prachtig rood en blauw als hij vliegt.. We moeten oppassen voor de vele spinnen die over het pad hangen. De gele orbi-spin bouwt reusachtige webben, gelukkig wel een twee meter boven de grond.Ze zijn behoorlijk giftig. Verder veel Kite spiders die ook heel giftig zijn.Lange kleurrijke spinnen. We klimmen eerst en dalen dan af naar een meer. Overal ligt zeer verse hippo poep, maar we zien ze niet. Het wordt heter en heter. De tocht duurt twee en een half uur en is best zwaar. We zien de black en de green monkey orange boom. En ook veel Samango en Vervet apen.
Na de tocht gaan we naar het Mi Casa café. Een gezellig barretje annex restaurantje waar je ook kan internetten. Er is redelijke capucinno en prima smoothies. De bar jongen vraagt honderd uit over Nederland. Hij zegt dat het hier vanaf oktober tot half januari en van april tot juni ongelooflijk druk is. Nu zijn we de enigen.
Thuis even rusten en dan wandelen rond het meer voor ons huis. Daartoe halen we een sleutel om het hek te openen. We kunnen over een lang plankier tot aan het meer komen maar eromheen lopen gaat niet omdat alles onder water staat. Er is veel regen gevallen. We wandelen dus wat hogerop door echt heel dicht oerwoud. We zien nog twee fisheagles met drie jongen en de white eared barbet. Ook weer de livingstone lourie.
Na de wandeling zwemmen in ons zwembad wat weer helemaal voor ons is. We spotten een grey sunbird en de sombre bullbull zingt vrolijk in de boom. Paradijs. Dan rest ons nog de zware taak van borrelen en eten op ons terras met zicht op de Fish Eagles.

11-02-2009.
De hele nacht gietregen en ook de hele dag!! Iedereen hier blij; wij niet. Daarom maar thuis gebleven en mijn poëzie album voor de Es Goë afgemaakt en per internet verzonden.
Omdat het toch droog wordt even naar het strand bij eb. We wandelen nu over de koraalriffen en zien koraal van alle kleuren: rrod, geel, blauw, grijs,, oranje, beige. Overal kleine plasjes water met visjes.
Na de wandeling gaat Marijke naar de … Pedicure. Een Engelse vrouw die haar veel vertelt over het leven hier.
Helaas zien we op de weg naar huis ook een zwaar auto ongeluk. Twee auto’s totall loss en drie doden, waaronder een klein kindje..
En dat op een rustig en recht weggetje. Te hard rijden was de reden hoorden we. Afschuwelijk.

12-02-2009.
Naar het Noorden, bij de grens van Mozambique ligt het park waar we vandaag heen rijden: Ndumo. Er zou daar groot wild zitten en vooral veel vogels. Eerst 45km over prima weg dan 50k over hopeloos slechte gravel/asfaltwegen vol potholes en met veel plassen. We doen daar 90 minuten over. Het regent weer de hele dag maar echt last hebben we er niet van. We rijden langs veel dorpjes en nemen nog een oude man mee die naar de kerk gaat.
De parkwachter is uiterst vriendelijk; we blijken de eerste gasten te zijn; overigens zien we de hele dag geen andere auto’s. In het centrum staan een paar mooie rondavels die je kunt huren. Ook die zijn leeg. Het park is middelgroot, heel dicht begroeid met zeer diverse bomen en struiken. Je rijdt echt door een soort oerwoud, over gravel en zandwegen. We zien heel veel Impala’s, Samago apen, giraffes en wilde beesten. Verder een rode duiker en wharthogs. En erg veel Nyala’s die erg mooi zijn met hun witte strepen en gele poten. We hadden die elders nog niet gezien.En eindelijk zien we ook de crested guinea fowl en een golden breasted Bunting. Ook scarlet breasted sunbirds en veel Hoepoe’s. We wandelen naar enkele spotting plaatsen door het woud. Dat kan hier hoewel er ook leeuwen en ander groot wild zou zitten. We zien wel verse neushoorn poep maar geen neushoorn.
Om vier uur rijden we weer terug naar huis . We eten de vrucht van de green monkey orange tree; heerlijk, citroenachtig en een beetje passievrucht achtig van smaak.En de vrucht van de Merula: soort lychee smaak.
De tochten door de dieren parken zijn bijna voorbij; morgen nog naar St. Lucia park en dan zuidwaarts naar Stanger en uiteindelijk helemaal langs de kust naar Cape Town. Al met al bijna 2000 km.
We slapen de laatste nacht in ons fraaie houten huis en bedanken Lynne en Leon hartelijk en laten een fles wijn achter.

13-02-2009.
Al een maand zonder de kinderen op stap!! Een zonnige dag. De Hornbills trompetteren weer luid. Via Hluhluwe naar St. Lucia. Onderweg wil Marijke een ananas laten schoonmaken zoals bij het strand maar de dames begrijpen het niet en hebben ook geen mes.
Wij gaan eerst naar False Bay ( niet dat bij Kaapstad) wat aan een grote lagune ligt. Prachtige natuur met schitterende kampeerplaatsen aan de Lagune. We wandelen een deel van een trail , half langs het water , Half in de bosrand. Geen dieren gezien maar de natuur is mooi.
Dan naar St Lucia zelf, een heel levendig plaatsje met het park vlakbij.We stoppen op een parkeerplaats achter de duinen en eten koude pastasalade en spareribs van gisteravond. Er zitten veel madagscar bee eaters in de bomen en ook een red crested barbet.

Het park waar we nu moeten betalen omdat we de gold card in Sodwana moesten laten, is weer anders dan de andere parken. Afwisselend dichte begroeiing en heuvels en weidse vlakten met gras en struikjes. We rijden twee ur rond over een paar mooie trails en zien veel dieren. Boven op een hoge helling kijken we uoit over de vlaktes verderop en zien daar tientallen buffels lopen. Verder veel dichterbij zien we Hippo’s, waterbok, bushbok, Nyala’ s, zebra’ s, een common duiker , gnoe’ s, en zowaar ook een zwarte neushoorn familie: vader moeder en een jong. Een prachtige afsluiting van onze vele wildsafari’s!!!
Om drie uur vertrekken we uit St Lucia naar Stanger, 150km verderop aan de kust. Eerst tweebaans maar vanaf Empangeni een grote vierbaans weg. We besluiten 20km voor Stanger de weg af te gaan en rijden naar Zinkwazi Beach om te kijken of daar een slaapplek is te vinden. Het wordt niet in de lonely planet vernoemd. Toch blijkt het een heel mooi plaatsje te zijn geheel (bijna) bewoond door blanken; prachtige huizen op een heuvelachtige strook langs de Indische Oceaan. Zowaar is er ook een mooie Lodge, de Lagoonlodge. Maar die blijkt helemaal vol te zijn. Zij verwijzen ons echter naar een bed and breakfast in het dorp, in de Palmdrive. Het is een leuk huis op een heuvel top in een ruime fraaie wijk. Er is plaats en de eigenaars zijn vreselijk vriendelijk. We krijgen thee en ze vertellen over zichzelf.
Ze zijn Engelsen maar komen oorspronkelijk uit Zimbabwe. Daar hebben ze lange tijd een safari lodge gehad met olifanten die ze tam hadden gemaakt en waarop je safari tochten door het oerwoud kon maken. Pete en Jill vertellen enthousiast over hun ervaringen daar en hoe verknocht ze waren aan hun olifanten.Ze hadden een vrouwtjes olifant die de leiding had over drie jongere mannetjes.
In 1992 zijn ze uit Zimbabwe weg gemoeten onder druk van Mugabe. Ze zijn toen naar Zuid Afrika gegaan en hebben vanuit daar de safari’s gedaan. In 1995 zijn ze weer terug gegaan maar in 2001 zijn ze weer , nu overhaast, mjoeten vertrekken van Mugabe. Ze hebben toen al hun bezittingen moeten achterlaten en die zijn aan vriendjes van Mugabe gegeven. Omdat ze wel nog wat geld hadden staan in Zuid Afrika hebben ze dit huis kunnen financieren waar ze nu een B en B hebben met drie kamers. Ook doen ze safari’s in het Hluhluwe park. Verder zijn ze druk bezig met hulpprojecten het belangrijkste is een bomen project. Ze hebben veel kleine acacia plantjes verzameld en de bedoeling is om bij elk huisje in de township hier vlakbij een acacia te planten Er zijn er inmiddels al 400 geplant. Het project wordt gesteund, moreel dan, door de regering en ze laten vol trots kranten artikelen zien over het project. In de tuin staan inderdaad honderden potjes met kleine boompjes.
Na al deze verhalen gaan we op hun aanraden naar een klein barretje direct aan de Indische Oceaan. Het is een echt sportvissers barretyje met veel vistrofee”en en netten en dergelijke. De eigenaars zijn blank en hij ziet eruit als een zeebonk met baard en Staartje. De inrichting is sober maar er is een schitterend teraasje aan de zee/boven de zee. De golven rollen wild aan en links begint de Lagoon. We drinken een wijntje en vinden dit een plek om te kopen en te ontwikkelen!! Wat een locatie!!
Na de borrel aan zee gaan we naar de Lodge even verderop om te eten. Het is er inderdaad heel vol. Er is een enorme binnentuin met grote bomen en bruggetjes over waterpartijen. Marijke eet een prawn curry en ik een superverse Dorade. Prima.
Dan slapen bij onze Zimbabwianen.

14-02-2009.
Vroeg op en ontbijten op het terras. Het is een heerlijke zonnige dag. Warm maar niet te warm door de Indische Oceaan die vlakbij ligt. Er is nog een Duitse gast, een chiropracter, die al een maand alleen op stap is. Zijn vrouw werkt in Hamburg en komt later. Hij is een fanatiek golfer en trekt van baan naar baan.
We hebben afgesproken om te golfen op Prince Grant om negen uur, maar na een tocht door de suikerrietvelden komen we al om 8 uur aan. De vrouwelijke caddymaster is zeer vriendelijk en zegt dat we het beste meteen kunnen vertrekken, voor een vierbal Japanners uit.
Dat doen we. De baan is werkelijk schitterend , aan zee met veel uitzicht op de zee. Er staan wel huizen langs de baan maar die staan hoger op de heuvels en storen helemaal niet. De fairways en greens zijn fabelachtig goed. De baan is prachtig geaccentueerd met hoog gelegen tee offs en greens.Marijke begon prima, ik de eerste twee holes iets minder maar daarna speelde ik prima. We rijden met onze golfcard door oerwoudachtige paadjes. We zien niemand voor ons behalve een vierbal op hole vijf die ons meteen doorlaat.en de Japanners achter ons blijven ver uit zicht. De greens zijn wel erg lastig. Met valse hellinkjes. We spelen allebei net in de buffer. Een super golf dag.
Daarna lunchen op het prachtige terras van het eveneens prachtige clubhuis waar allerlei apen op en in klimmen.
We vertrekken om een uur naar Hibberdene, ten Zuiden van Durban.
De weg is almaar vierbaans en voert langs de oceaan. Durban rijden we met 100km per uur door en er is weinig verkeer. Om vier uur komen we in Hibberdene aan. Dat is een heel ander plaatsje dan we hadden gedacht en begrepen uit de Lonely planet. Het is erg vervallen en morsig, wel prachtig aan de Oceaan gelegen. Het hotelletje, the beach hotel, is lastig te vinden maar na vragen in een kroeg vol dronken blanken vinden we het. Het ligt inderdaad pal op het strand maar is vervallen. We rijden een hek door en bij de recepteie zien we een gezette dame die samen met een andere dame zit thee te drinken. Voor haar staat een half afgeschilderd schilderij waar ze mee bezig is. Overal tubetjes verf. Zij wijst ons onze kamer die met twee enorme ramen uitkijkt op de woelige zee. De kamer is groot en heel hoog. Wel netjes maar duidelijk wat verwaarloosd. We pakken uit en gaan een strand wandeling maken. Aan het strand staan veel wat verwaarloosde huizenblokken. Op het strand staan veel mannen en vrouwen te vissen. Allemaal duidelijk van Indische komaf. Kennelijk is heel Hiberdene een kleurlingen stad met daartussen een aan tal blanken van wat lagere sociale stand. Zwarte mensen zien we niet. Weer in het hotel zien we dat overal aan de muren schilderijen van mevrouw hangen. Niet echt slecht. De eetzaal is enorm maar er zijn verder geen gasten. Aan het hotel vast zit een kroegje wat ook van hen is. Wij drinken daar een drankje, gedeeltelijk buiten op het terrasje aan zee. Binnen kijken een twintigtal sjofele blanke mannen en vrouwen naar een rugbywedstrijd tusse twee Zuid Afrikaanse top teams. Ik kijk mee. Prachtige wedstrijd.
We eten wat restjes op onze kamer omdat in het hele dorp geen redelijk eettentje te vinden is.
Merkwaardig: dertig kilometer voor Hiberdene nog allemaal zeer luxe badplaatsen en hier dit verval.
Wel iets voor projectontwikkelaars want de locatie is prachtig.
We slapen prima.

15-02-09.
Geen ontbijt; De eigenaar van het hotel is net op als wij willen vertrekken. Hij komt in onderbroek en smoezelig T shirt zijn huisje uit en wij betalen voor de drankjes in het kroegje. Niet duur. De lucht is grijs Marijke rijdt en mist zowaar de enige afslag die er is richting Kokstad. Zonder het te weten rijden we zo dertig kilometer de verkeerde kant op en zijn daarom zo gelukkig Margate en Southbroom toch te zien. Heel wat aardiger dan Hiberdene. In Southbroom keren we om en vinden heel eenvoudig de afslag naar Kokstad; uurtje vertraging maar we zijn op reis dus dat maakt nets uit. We gaan nu de bergen in naar Harding; daar ga ik rijden. Prachtig landschap met hoge bergen en diepe dalen; overal verspreid huisjes, we rijden in de dicht bevolkte Transkei, het gebied waar Mandela en Mbeki vandaan komen.We stijgen almaar en komen zelfs in de wolken terecht! Geen 20meter zicht. Kokstad laten we rechts liggen en we koersen naar Mtatha wat een grote stad moet zijn. Dat klopt, maar wel een van de meest vieze en lelijke steden die we hebben gezien. Overal ligt rotzooi zomaar weggegooid verder veel modder en het wemelt van de mensen, allemaal zwarte bevolking. Aan de westkant een paar nieuwere maar ook lelijke gebouwen. Het is weer erg schokkend te zien hoe de bevolking hier zijn directe leefomgeving bevuilt en verwaarloost. Iedereen gooit alles neer waar hij of zij staat, zonder enige gêne daarover. En niemand die er ooit iets van zegt. Dat went maar niet. We rijden verder door de bergen; het regent nu dat het giet. En het is moeilijk om zicht te houden. In deze stromende regen bereiken we het plaatsje Dutywa. Daar is het extreem druk. Overal politiewagens met zwaailichten aan en op een enorm veld zien we wel 50.000 mensen of meer staan. Een sportevenement? Politieke bijeenkomst? Wij rijden stapvoets door de menigte. Later horen we op de TV dat daar een heel grote verkiezingsbijeenkomst was van het ANC, met Mandela zelf erbij en Zuma en alle andere kopstukken!! En ook twee koningen van stammen in de buurt. In Dutywa is overigens Mbeki geboren. Mandela was er om Zuma te steunen en het ANC tegen de nieuwe COPE van Mbeki. Het ANC is bang de tweederde meerderheid te verliezen wat zou betekenen dat ze geen grondwetswijzingen meer kunnen doen zonder steun van een andere partij.
De grootste oppositie partij is overigens de Democratische Alliantie van mevrouw Zille en van Allan Winde, die wij uit Knyssna kennen.
Na een dus lange en natte en drukke rit bereiken we uiteindelijk om 4 uur Oost Londen en crossen meteen naar de golfbaan waar we morgen zullen spelen. Oost Londen is een verademing na Mtatha! Schoon en met veel mooie huizen. De bevolking is ook overwegend zwart maar er zijn ook nogal wat blanken.Echter ook het “zwarte”gedeelte van de stad is redelijk opgeruimd. Goed bestuur kan dus veel betekenen voor het leefmilieu. Oost londen is bekend als de sportstad van Zuid Afrika. Gisteren was er een surfmarathon met 2500! Deelnemers uit de hele wereld en vorig weekeinde ook de grand prix junioren voor motoren. Drie weken geleden was er het Open Afrikaanse Kampioenschap golf op de baan waar wij gaan spelen. De baan ligt richting surfers gebied in Nahoon. Het is dit maal geen Golf Estate maar gewoon een club zoals Toxandria in nederland. Dus ook geen huizen rond de baan. Het clubhuis is groot maar niet erg gezellig. Overal hangen wel foto’s van de winnaars van de Zuid Afrikaanse opens die er verspeeld zij: Ernie Else (3x winnaar), Gary Player, Retief goossens enz. Heel prominent hangen twee groete foto’s boven de trap , geflankeerd door de foto’s van de winnaars van het open. Het zijn de foto’s van de clubkampioene en clubkampioen van 2008 van deze club!!
We gaan nu op zoek naar een slaapplek niet te ver van de baan omdat we morgen al om 7.30 uur afslaan.
Dat is geen probleem want in de mooie wijk bij de baan vinden we vele B and B’s. We kiezen er een uit met de naam Arum Chine. Gedreven door een blank echtpaar, zij Engelse hij Zuid Afrikaan van origine. Het bestaat 3 jaar en heeft 7 kamers en een zwembad. Hij drijft verder een makelaarsbedrijf. Wij wisselen gegevens uit ook over onze B en B in Antwerpen.
Dan de stad in en borrelen bij de Bucaneers een café aan het strand. Opvallend is hoe weinig café s en restaurantjes er aan de enorm lange boulevaard van Oost Londen liggen. Behalve de bucaneers nog één complexje met twee restaurants. Later horen wij van de B en b eigenaars dat de burgemeester verboden heeft om uitspanningen langs de boulevard en het strand te bouwen. Jammer want de sfeer is nu doods en de hele Esplanada langs de zee is leeg. Er staan wel grote hotels maar die staan ver van het strand en er tussen ligt de autoweg die enorm breed is. Lelijk allemaal en een gemiste kans lijkt me.
Wij gaan eten in het enige restaurant aan de zee, La Terazza. Het ligt boven het water en je ziet de zee aan komen golven vanaf je tafeltje tot onder de plek waar je zit. Lijkt erg op Tug in Swakopmund. Ernaast is een bassin met een piertje en met zeehonden..
Hert restaurant is ook op een of andere manier niet gezellig. Er staat een jukebox waar de bedienende dame een munt ingooit als we binnen zijn. Ze draait voor ons Italiaanse muziek.. We bestellen een visplateau met tiger Shrimps, calamari, specialiteit van de zaak, en butterfish. Alleen de gefrituurde butterfish is heerlijk. De rest teveel gebakken en te vet. Maar wel erg romantisch zo boven op het water van de indische Oceaan.
Na het eten naar bed, morgen weer vroeg op.


16-02-09.
Maandag vandaag. Je zou de dagen vergeten hier.
We zijn al om 7 uur op de baan. De lucht is donker en de wolken zien er dreigend uit. De caddy master zegt dat we kunnen afslaan als we willen. We zijn de eerste spelers vandaag. Om tien over zeven sla ik de eerste bal naar de prachtige omhooglopende fairway van de eerste hole, richting enkele Impala’s die op de fairway aan het vechten zijn om een vrouwtje wat er ongeïnteresseerd bij staat te kijken. Mijn bal valt ver op de fairway tussen een groepje Ibissen die net zoals bij on s op Toxandria de kraaien, op zoek zijn naar larven onder het gras. Later zal de golfpro met wie we een lang gesprekhebbenons vertellen dat het voor destaf een signaalis om debaan te besproeien met gif tegen die larven. Hij kan niet geloven dat het in Molenschot verboden is om allerlei ongedierte met gif te verdrijven. Hoe kan je dan een baan in conditie houden?? En de greens? Wij vertellen dat onze greens ook hopeloos slecht zijn en dat de tee off hier in East Londen beter is dan onze greens.
Wij maken een foto van de Impala’s die niet weglopen als wij naar ze toe lopen..
De holes hier zijn werkelijk fantastisch. Veel glooing en schitterende bomen overal. De greens zijn razendsnel maar doen precies wat je verwacht. Een echte kampioensbaan en het ontbreken van huizen langs de fairways is weer eens heerlijk. En we zijn de enige spelers. Zeker later want helaas begint het op hole drie al te miezeren en op hole zes te stortregenen. Het baanpersoneel, altijd bezig met verbeteren van de greens enz. gaat schuilen onder een grote boom samen met ons.
Na negen holes moeten we ons verkleden, zo nat zijn we. De tweede negen holes is het droger. Ik scoor toch 35 stbf punten. Marijke minder , gebroken door de regen. Maar toch een top golf ervaring.
Na de golf een douche om weer op te warmen en dan naar Grahamstown, 150km verder noord west waarts.
De regen stopt en we arriveren in Grahamstown samen met de zon. Het is een levendig en echt fraai oud Engels plaatsje. Het is een grote Universiteitsstad, the university of Rhodes. Er staan nog goed onderhouden oud Engelse huizen van rond 1850 met balkons op de begane grond met bewerkte ijzeren pilaren en hekjes die de beschutting tegen de zon dragen. Ons hotel is een oude pleisterplaats voor mensen die met de koetsen kwamen. Ook de stallen voor de paarden zijn nu omgebouwd tot leuke kamers. Wij slapen aan de binnen tuin in een van de kamers in de (stallen) galerij. We maken een wandeling naar het centrum en door het hele dorp. Er zijn veel café tjes vol met druk pratende studenten, zwart en blank door elkaar.Verder veel B en B'’. Een aantal mooie kerken en een museum met een oud Observatory waar we morgen heen gaan. Er is ook een aardig nieuw winkelcentrum aan de andere kant van het centrum. Na een paar uur voelen we ons al vertrouwd in Grahamstown en ook alsof we een 100 jaar zijn teruggestapt in de tijd.
Om 6 uur zijn we weer terug en drinken we een wijntje in het pub-achtige barretje van het Hotel. Daarna eten we een prima diner in het restaurant.

17-02-2009.
Op tijd op en naar het Observatory museum. Het is een klein museum in een mooi oud Engels huis in het centrum. Een vriendelijke zwarte man staat ons enthousiast te woord en geeft ons ook een gids mee die ons eerst naar het Observatorium boven in het huis zal brengen en dat ons zal demonstreren. Het is een grote koepel boven in het dak met een camera obscura systeem waarmee je de hele stad en zijn omgeving haarfijn kan afbeelden /projecteren op grote schaal. Het is prachtig, je ziet de mensen op straat alsof ze levensgroot voor je staan. Het maakte de eigenaar het mogelijk om zijn familie en derden van verre al dichtbij te kunnen waarnemen. Het beeld kan 360 graden draaien. De gids vertelt welke gebouwen we allemaal kunnen zien.
Na deze boeiende ervaring bezoeken we het museum wat de geschiedenis van Grahamstown en zijn belangrijkste bewoners weergeeft.
Dan op weg naar Knyssna, 500km over een prima weg door schitterende natuur, soms door de bergen soms langs de kust.
We passeren zonder oponthoud Port Elisabeth, Jeffreys Bay, Stormriver. In Knyssna gaan we eerst naar Simola Golf Estate om een tee off voor morgen om 8 uur te regelen.. Dan proberen we taart te kopen voor de Winde familie bij Gabriella. Maar zij is gesloten. We kopen eten bij Woolworth die hier in Zuid Afrika een prima food afdeling heeft. Om vijf uur zijn we bij David en Inx Winde. Zij wachten al op ons. Een gezellig weerzien op hun prachtig gelegen terras. Ons huisje is al helemaal klaar! Er is wel zojuist een bosbrand van flink kaliber ontstaan ongeveer een kilometer ten zuiden van hun huis. We zien de vlammen hoog oplaaien en het vuur optrekken langs de bergwand naar de top waar een paar huizen staan. De brand weer is met groot materiaal uitgerukt, o.a. met een helicopter die water uit de baai haalt en op het vuur stort. De brand weer kan namelijk hele stukken berg niet bereiken..
Om 20.00 uur stopt de heli ; het vuur is onder controle al brandt het nog de hele nacht door. De volgende morgen is het echter zo goed als uit.
De Winde’s hebben pasta voor ons gemaakt en David vertelt weer vele verhalen onder het genot van een wijntje.

18-02-09.
Wij zijn al om 7 uur op de baan. Er is nog niemand in het kantoor maar een caddy zegt dat we een karretje kunnen nemen en vertrekken en later betalen. Dat doen we zodat we als eerste ( bijna) afslaan en geen mensen voor ons hebben. Er valt een enkele druppel maar al snel wordt het mooi weer. De baan is prachtig maar erg moeilijk. Veel veel bunkers en de greens razendsnel en geaccentueerd. Marijke begint goed ik redelijk. Na 9 holes besluiten we de ( verplichte ) lunch uit te stellen en passeren we de enige flight voor ons (een driebal). De uitzichten op de rivier zijn spectaculair. Na 3 uur en 15 minuten zijn we klaar. Ik haalde 34 stbfpt Marijke 23.
Dan de lunch genomen op het leuke teraasje bij de negende hole. We hadden gewoon weg kunnen gaan want toen ik ging betalen vertelde de Caddy master dat ze ons als niet gekomen hadden genoteerd. Maar dat is natuurlijk niet beschaafd.
Dan naar Knyssna en naar het stuk grond van John en Audrey. Dat is erg begroeid geraakt maar nog altijd erg fraai. Naast hen is een huis gebouwd. Thuis vogels kijken: twee Knyssna Louries, amathyst sunbird, cape sugarbird en olive thrush. Allemaal vlak voor onze neus in de tuin van de Winde’s.Wij hebben beloofd te kokn voor de Winde’s: mozzarella tomaat basilicum, en een combi van Kudu fileten struisvogel steak. Taart van Gabriella na. We drinken een bijna zwarte Cabernet Sauvignon. Weer veel praten over de politieke en sociale toestand in Zuid Afrika. Overal staan ij hopen op een overwinning zelfs in de west cape voor de DA.
David spreekt nogmaals zijn verwondering en ook verdriet uit over de manier waarop de zwarte bevolking met zijn woonomgeving omgaat. Alle rommel gewoon op straat gooien enz. Er is wel een campagne om dit te verminderen maar zonder veel resultaat. Ze ervaren kennelijk hun land nog steeds niet als zijnde van henzelf. Een gevolg van de lange onderdrukking wellicht. Ook het gebrek aan initiatief bij de meeste zwarte mensen stoort Winde. Zoon Allen probeert hier wel met alle macht verandering in te brengen maar ook dat gaat moeizaam. Verder klaagt David over de vreselijke corruptie van de regeringsmensen en de vreemde uitspraken van de ANC leiders. Zuma, die dit jaar voor de zesde keer is getrouwd en daarnaast nog vele sexuele relaties heeft, heeft in september voor de TV gezegd dat hij niet bang is aids te krijgen omdat hij zich na de sex altijd doucht. Dat heeft de anti aids campagne geen goed gedaan. Denial en niet toekomst gericht denken is toch nog sterk aanwezig.

19-02-2009; donderdag.
Op weg naar Paarl, 450km. Weer een prima weg door schitterend landschap; eerst langs de zee dan de bergen in. De streek wordt helaas wel steeds minder “Afrikaans”en meer en meer Westers/ blank. Veel luxe wat natuurlijk voor alle inwoners wel een verbetering is. Ook veel minder rommel en viezigheid.
Paarl is een langgerekte stad met veel prachtige oude “Nederlandse”huizen. Weer veel overdekte terrassen met ijzer smeedwerk. Paarl ligt in een breed dal tussen hoge bergen: de Drakensbergen en Simonsberg. Veel huizen zijn fraai tegen de heuvels opgebouwd en hebben een schitterend uitzicht. Overal ook wijngaarden tegen de heuvels op met grote Estates zoals Laborie, Rheeboksvlei, Landkroon, Seidelberg.
Wij gaan naar de tourist info en zoeken een B en B. We wilden eerst op een wijngaard slapen maar de meeste kamers daar zijn of in huizen die te groot zijn voor twee of zijn te duur.. We besluiten te gaan slapen in de B en b Ambiance Suites. Hoog tegen de heuvel op maar dicht bij het centrum.Uitzicht op de ernaast gelegen wijngaard en met een zwembad. Ook uitzicht op de grote bergen aan de andere kant van de vallei. De eigenaar is een vriendelijke oudere man met een jongere vrouw. Hij toont ons vol enthousiasme de kamer met terras en uitzicht. We gaan in de zon zitten en zwemmen. Al snel komt een southern lesser double collard sunbird ons gezelschap houden samen met de cape robin chat.
Dan de stad in, inkopen doen en op weg naar Laborie estate waar we eerst nog een wandeling maken en het Anglo-Boer oorlogsmonument bezoeken met vele foto’s van de gevallenen .Het monument is schitterend en indrukwekkend. Apart staande ijzeren beelden en plaquettes met tafrelen.. Ik vraag me af waarom de Nederlandse regering zich in het geheel niets gelegen heeft laten liggen aan de schandelijke oorlogsdaden van de Engelsen die zich ook beestachtig hebben gedragen in deze door hen begonnen oorlog. Maar later realiseer ik mij dat deze oorlog plaatsvond toen Nederland bezet was door de fransen en napoleon. Duidelijk is toch weer dat de vrede met Frankrijk en Engeland nog maar van korte duur is!! Maar ook dat Nederland vreselijk verzwakt is na de 18 de eeuw.
We drinken een wijntje op het terras van de estate en gaan dan binnen eten in een kleine maar zeer smaakvolle eetzaal. Er zijn nog twee tafels bezet, een door een Nederlandse man uit Voorburg, die vlakbij Adriaan woont en die zijn nicht in Zuid afrika bezoekt. We maken foto’s van elkaar.
Het eten is prima en fraai opgediend op borden maar wel wat zwaar te verteren.

20-02-2009.
Vandaag vroeg op: golfen op Bosch en Meer, de oudtse golfclub van Paarl. We hebben gekozen voor deze baan omdat de andere baan te druk is. Die is wel chiquer en ook nog mooier want daar is dit jaar de South African Open gespeeld, met Tiger Woods, Ernie Els etc. Maar dat is iets voor een volgende keer. Het zou de 6 de mooie baan zijn van Zuid Afrika. Maar we gaan zelf tien dagen naar de Tweede mooiste baan: Arabella.
Dus naar Bosch en Meer, eenbaan binnen in een wooncomplex. Het is erg druk ook daar maar we worden aangesproken door de Caddy master . Als we zeggen dat we hebben ingeschreven over een uurtje, zegt hij dat we nu al kunnen afslaan. We moeten dan later betalen. Hij kan wel een betere prijs regelen. We krijgen onze cart en slaan af. De baan is vrij lastig omdat de fairways nogal smal zijn. Met name de eerste negen holes zijn nog wel redelijk gemakkelijk maar de tweede negen zijnecht moeilijk met een aantal prachtige en ruime holes. Veel up and down en mooie waterpartijen. Plezierig om te spelen maar minder fraai dan Price, east Londen en Simola.
De caddy master wacht ons op bij de tiende hole en we krijgen de golfcart gratis. Zeer vriendelijk.
Marijke is eindelijk weer in vorm en scoort op deze lastige en voor ons weer nieuwe baan, 33 stfpt. Niet genoeg om te winnen want ik scoor er 36. Ik verdien dus een fraai shirt van de Club.
We drinken wat en gaan dan wijnproeven voor het restaurant van Bieke en Marcel in Antwerpen. We hebben beloofd op zoek te aan naar goede en goed geprijsde witte en rode wijn in Zuid Afrika die ze kunnen gaan verkopen als huiswijn of als speciale wijnen. We gaan eerst naar Rhebokkloof. De ontvangst is niet groots. De man die ons de wijnen laat proeven is niet goed geïnformeerd en ook niet erg geïnteresseerd. Het is wel een heel mooi Estate en we besluiten er die avond te gaan dineren. De geproefde wijnen zijn ook matig.
Daarna rijden we buitenom naar Landskroon een oud Estate dat al meer dan driehonderd jaar door de familie Villiers wordt bewoond. Zij maken wijnen die nogal eens prijzen winnen. De ontvangst op het zeer charmante kasteeltje is zeer vriendelijk. Een blank meisje helpt ons en verontschuldigt zich omdat zij niet de vaste verkoop kracht is en dus niet zoveel weet als de ander. Maar ze laat ons prima wijnen proeven en komt met allerlei relevante gegevens op papier aanzetten We proeven de Chinon Blanc die erg goed is en de Off dry blanc. Verder een licht rosé gekleurde witte wijn van 100% pinotage. Dan ook nog een blended rode wijn: Paul Hugo, genoemd naar een zoon van de familie. Ook deze is zacht en gemakkelijk drinkbaar. Lijkt ons een prima huiswijn evenals de off dry en de chinon blanc. We krijgen de info over de verkoper in België, maar we kunnen de wijnen ook vanaf daar afnemen en moeten dan de vervoerskosten natuurlijk betalen en de taxen Marijke koopt nog een fraai zwart golfshirt van Landskroon. . We zullen het resultaat van onze zoektocht aan Bieke voorleggen.
Na terugkomst in België hebben we dat ook gedaan en de uitermate vriendelijke en goed geïnformeerde en enthousiaste verkoper van deze wijnen in België, heeft ons alles in Café Baba laten proeven. Bieke heeft inderdaad de Paul Hugo en de Chinon Blanc gekozen als huiswijnen. Ook de off dry zit in hun pakket. Ga ze dus proeven in Café Baba op de hoek van de Baron d’Hanislaan in Antwerpen!!

Hierna gaan we het Taalmonument bezoeken wat vlakbij ligt. Dit is schitterend gelegen boven op een berg vlak onder de “Paarl”bergtop. Het monument bestaat uit een aantal grote betonnen pilaren die hoog de hemel insteken. Het is een symbolische weergave van de zeven talen die in het Afrikaans verweven zijn: o.a.Duits, Xosha, Swahili, Frans en natuurlijk Nederlands. Zelf heb ik toch het idee dat het voor het grootste gedeelte uit het oud Nederlands is voortgekomen gezien het gemak waarmee je als Nederlander de krant en boeken kan lezen in het Afrikaans. Ik zie er geen spat Frans in.
Op 10 oktober 1975 werd het Afrikaanse Taalmonument in Paarl plechtig aan het publiek voorgesteld. Nu 32 jaar later komen nog steeds mensen een kijkje nemen naar dit bouwwerk dat symbool staat voor de Afrikaanse taal en niet is weg te denken uit het dagdagelijkse beeld van Paarl. Maandelijks zijn dat er gemiddeld 4.000 bezoekers, de inwoners van Paarl niet meegerekend.

Het idee achter het Afrikaanse Taalmonument, een taalmuseum en een taalbeursfonds dateert reeds van 1942 door de oprichting van het Afrikaanse Taalcomité. Datzelfde comité is meteen begonnen met het inzamelen van geld om de ideëen financieel te ondersteunen.

In 1965 werd een wedstrijd uitgeschreven voor het beste ontwerp waaraan 12 architecten deelnamen. De opdracht, het uitbeelden van de culturele en staatskundige opbloei van het Afrikaans. De uitlijning moest strak zijn en van ver zichtbaar. Uiteindelijk kreeg architect Jan van Wijk de opdracht. Wanneer je bij het Taalmonument, vlak bij Paarlberg staat merk je meteen op dat het monument in lijn is met de omgeving. Zo zijn er als het ware mini-Taalmnumentjes te vinden in de tuin van graniet en fynbos. Het ontwerp is uiteindelijk geinspireerd op het werk van twee beroemde Zuid Afrikaanse schrijvers. In 1914 heeft CJ Langenhoven het groeipotentiaal van de Afrikaanse taal vergeleken met een parabool. Deze veronderstelling liet echter niet uitschijnen dat de Afrikaanse taal groeide maar mee evolueerde met de bevolkingsgroei. Schrijver NP van Wyk beschreef in zijn boek “Vernuwing in die Prosa” Afrikaans als een brug tussen talen van West Europa en Afrika. Hij gaf tevens erkenning aan de belangrijke invloed van de Maleisische taal en cultuur op het Afrikaans.

Het taalmonument vertegenwoordigt dus de groei en evolutie van het Afrikaans en geeft erkenning aan de uiteenlopende wortels die verspreid liggen over 3 continenten.

Symboliek van het Taalmonument:

1. Links onderaan het monument (als u de trap opgaat) staan 3 zuilen die de West Europese invloed reprecenteren. De hoogste van de drie zuilen is 13.5 meter hoog.

2. Eens boven op het plateau zie je drie kleine halfronde boulders die de invloed van de Afrikaanse taal en cultuur weerspiegelen

3. Daar waar de curven van West Europa en Afrika samenvloeien wordt een brug gevormd wat de basis is voor de snelstijgende boog die het Afrikaans uitbeeld

4. De trappenzaal en muur langs de zaal staan synoniem voor de Maleisische invloed.

5. De hoofdzuil stelt de Afrikaanse taal op zich voor en de snelheid waarmee deze groeit. De uitgang van de zuil eindigt op een opening en symboliseert hiermee de groei van de taal De lengte is 57 meter en ernaast staat ook nog de republiekszuil van 26 meter.

6. Onderaan in de zuil loopt een bron waaruit water naar boven spruit. Deze bron symboliseert de energie en zuiverheid van de Afrikaanse taal

Alle beton dat gebruikt is werd gemixed met granietsteen en werd vooraf in speciaal ontworpen bekistingen vervaardigd. De granietsteen is afkomstig uit de omgeving. Zand werd gebruikt om het betonnen mengsel zachter te doen kleuren en het monument één te maken met de natuurlijke omgeving. Om er zeker van te zijn dat de 57 meter hoge Afrikaanse zuil sterke winden kon weerstaan werd deze eerst hierop getest in een windtunnel in Stellenbosch. De test was succesvol en de zuil kon winden doorstaan van meer dan 160km/u.

De bouw van het monument heeft 2 jaar in beslag genomen. Het Taalmonument kan dagelijks bezocht worden behalve op Kerst- en Paasdag. Toegang kost 10 rand. Bezoekers kunnen niet alleen genieten van het monument maar ook van schitterende vergezichten over Paarlberg, de Bergrivier Vallei en het Banghoek gebergte waaronder Simonsberg. Bij helder weer kan je van hieruit ook de Tafelberg zien liggen (55km verwijderd).

Het Afrikaans is één van de elf officiële talen van Zuid-Afrika en werd officieel erkend in 1925. Echter kan men stellen dat Afrikaans veel langer bestaat. Sinds de komst van de Nederlanders in de Kaap (1652) werd de taal vanuit het Nederlands beetje bij beetje opgebouwd en pas officieel verving het het Nederlands in 1925. Hoewel het de grootste taal is van Namibië, is het Engels daar de officiële taal. In Zuid-Afrika spreken ongeveer 6.5 miljoen inwoners Afrikaans. Het Afrikaanse Taalmonument is het enige monument in de wereld dat gewijd is aan een taal.

Terwijl we over het geheel verlaten complex wandelen over een stenen trap omhoog in het parkje erbij, stap ik bijna op een wel drie of veir meter grote slang. Hij sist en kruipt tenslotte langzaam onder een grote steen een hol in. Het bleek een grote Cobra, en niet die driver!, te zijn; giftig!! De tweede keer dat mij dat overkomt: de eerste keer in Mexico. Maar toen was de wegschuifelende slang niet giftig. Slangen liggen ’s avonds graag op de warme stenen van trappen enz. Opassen dus!
Na de tocht even opfrissen en eten bij Rhebokskloof. We borrelen weer buiten en eten binnen. Er is nog een gezelschap van zes jonge dames aanwezig. Een van hen gaat morgen trouwen. Ik geef haar mijn kaarthje en een bon voor drie gratis gesprekken als dat nodig mocht blijken in de toekomst. Ze komt uit Afrika maar woont in Nieuw Zeeland. Ze is blij en we maken foto’s voor hen.
Het eten is prima en de gérant zeer goed en behulpzaam. Hij weet alles van de wijnen van het Estate en vertelt er uitgebreid over.. Wij vertellen dat we teleurgesteld waren in de kwaliteit van de geproefde wijnen. Hij trekt zich dat bijna persoonlijk aan en komt met een rode wijn uit 2005, cabernet sauvignon om te proeven. Deze wijn is heerlijk. Zacht, vol, veel rode vruchten, een mooie neus en stevige afdronk. Wij kopen er twee om mee te nemen, één voor Jeremy in Arabella.
Ik eet een trio carpaccio van Wharthog, krokodil en springbok, Marijke een Gravad Lax. Prima . Daarna beiden een trio van Impala, Kudu en Springbok. Werkelijk heel zacht en goed gebakken; mooi rood van binnen en toch warm. Fraai opgemaakt op het bord.
We drinken er een rode blend bij die zacht is en goed bij het eten past.
Tot slot een toetje met nog warme cjocolade taart, merula ijs en sausje van zwarte vruchten. Het ijs is speciaal.
De kok komt nog even langs . Hij is opgeleid in Israel en Engeland.
Een fantastische avond.

21-02-2009. Zaterdag.
We staan vroeg op omdat we naar het Paarl mountain reserve willen gaan waar ook een Botanische tuin is met veel vogels. Daarna willen we naar de Birds Sanctuary die in het waterzuiveringscomplex van Paarl ligt.
Het miezeert als we vertrekken. De botanische tuin is schitterend; heel wild en tegen de berghelling aan. Overal kleine stroompjes en watervalletjes en veel vogels.Snel klaart het weer ook op en we zien de double collard sunbird maar ook de felgekleurde orange breasted sunbird.En enorm veel cape sugar birds. We genieten! En wandelen zeker twee uur. Dan naar het waterzuiveringsgebied. Een rare plek; er wordt veel gebouwd aan de installaties. Maar bij binnenkomst stuiten we meteen op een romantisch meertje met veel riet en struiken. Daar zien we de purple moorhen, de black crowned heron,veel eenden en ook een groot soort otters die vooral buiten het water wonen. Verder nog allerlei eenden en meeuwen. De birdfinder had alweer gelijk. Wat een boek!
Vervolgens naar Fransch hoek over een fraaie weg. We passeren de golf Estate van Paarl. In Fransch hoek zoeken we het huisje waar we in 2003 hebben gelogeerd en zoeaar rijden we er “op de tast”zomaar naar toe. De eigenaresse van de B en b herkent ons zowaar!! Ze vindt het heel jammer dat ze zelf vol zit, maar belt een buurman waar we wel terecht kunnen in een huisje op de heuvels bove Fransch hoek met uitzicht op de wijngaarden op de andere hellingen. We openen een flesje Chenin Blanc van Landskroon en zijn zeer tevreden.
Vanavond eten in de stad. Helaas blijkt het restaurant van La Couronne vol te zijn. Ook het nu bekendste en beste restaurant van Fransch hoek, Le Quartier Français , met een Nederlandse vrouwelijke chef, Jose Janse, is vol en zelfs tot eind maart vol. Dit restaurant staat in de restaurant gids van 2007 waarin de beste restaurants van de wereld zijn geklassificeerd, op de 38 ste plaats; ons Oud Sluis staat op 18 en El Bully op 1. De librije wordt niet genoemd. Dus zeker drie sterren niveau. Jammer.
Dan blijven nog over volgens de lonely planet en onze gastheer: Reuben of Topsy.
Wij kiezen voor Topsy, een restaurant iets achteraf de hoofdstraat. Het serveert eleke dag nieuwe dagschotels en geeft een authentiek Afrikaans eten.
Het restaurant oogt een beetje alternatief en bio.Met een grote open keuken waarin je de kok kan zien ploeteren.
Er is één zwarte matrone die bedient en die wat nors overkomt eerst.Later is ze toch heel vriendelijk. In de keuken staat een jeugdige roodharige vrouw, de Chef. Veel keus is er niet. 5 starters, 4 hoofdgerechten en vier toetjes.. Ik begin met een specialiteit van het huis en de streek: Pickeled Fish.Deze is prima, inderdaad iets anders dan normaal. Marijke eet alleen hoofdgerecht: bluefin tonijn, mooi kort gebakken en zacht.en ik eet een Warthog schouder. Dat eet je ook niet elke dag. Marijke drinkt een glas Chardonnaye en ik een rode blend. Als we eten komt er een oudere dame in een rolstoel binnen rijden. Zij begroet de andere gasten uitbundig en rijdt de keuken in.Ze is gekleed in een wild gebloemde broek en blouse.Het blijkt de eigenaresse te zijn die binnenkort geopereerd gaat worden en een nieuwe knie zal krijegn. Ze komt bij ons langs en vraagt hoe het is; slecht antwoord ik kordaat. Ze schrikt. Waarom? Omdat het pas goed wordt als u gezellig komt kletsen en vertellen over dit restaurant. Dat laat ze zich geen twee keer zeggen en ze praat zeker een half uur honderd uit.
Ze heeft dit restaurant samen met haar man 30 jaar geleden geopend. Hij is 25 jaar geleden door een medische fout overleden(antibiotica allergie!) en zij heeft het restaurant voortgezet. Mevrouw is nu 75 jaar en heeft kookopleidingen gevolgd in Frankrijk, Australié en hier in Zuid Afrika. Zij heeft later zelf opleiding gegeven en vele stagiaires gehad in de keuken. De huidige kok is een oud stagiaire. Zij is bekend geworden om haar Afrikaanse kookkunst en kent veel grote chefs. Zij kent ook Jose Janse en laat ons het tijdschrift zien met wereldranglijst. Zij zal haar bellen en vragen of we er toch een dezer dagen terecht kunnen. Ze vertelt ook nog dat zij dit weekeinde naar haar huis in Kaapstad gaat om daar op de 26 ste voor een gezelschap van 50 man te koken (met hulp natuurlijk). Zij moet het menu maken. Daar komt een zeer select chef- gezelschap met onder andere ook Adriá van El Bully, die zij goed kent. Wij vertellen dan ons El bully verhaal. Zij vindt het onwaarschijnlijk leuk. Ze zal hem vragen of hij zich dat nog herinnert; dat wij als enige gasten in El Bully hebben gegeten omdat het nog dicht was. Een zeer geanimeerd gesprek dus met een bijzondere vrouw.
We eten nog een toetje met huisgemaakt ijs en gaan naar onze cottage.

22-02-2009.
Niet te vroeg op Internetten bij Hotel Protea in de stad. Dan wijnproeven en lunchen bij Dieu Donné. Dat ligt bop de heuvel boven het centrum van Franschhoek met een enorm terras met onwaarschijnlijk mooi uitzicht over de bergen e
n wijngaarden en het stadje. We proeven de wijnen en alweer is de bediening daarbij zwak. Een weinig geïnspireerde zwarte dame die ook weinig kennis heeft schenkt wat verveeld de glaasjes in. De wijnen zijn niet groots. Alleen de noble late harvest is goed.
Het restaurant is echter weergaloos. En helemaal vol. Wij hebben op het terras geboekt. De zwarte dame die ons nu bedient is uiterst vriendelijk en charmant. De luxe is wel wat overdreven. En geen zwarte gasten, helaas.
Deze hele wijnstreek is lijkt het wel vooral bewoond door blanke mensen. Al zal veel van het personeel op de wijngaarden wel zwart zijn. De zwarte mensen die je hier ziet zien er wel veel en veel rijker en ontwikkelder uit dan elders in Zuid Afrika.
Wij noteren weer braaf welke lunch hapjes er zijn (voor Bieke en haar restaurant).
Ik neem een trio van garnalen, oester in een loempia-tje en salade van squid.. Bijzonder mooi. Marijke neemt een grote squid salade. Dat is wel erg veel.Ik eet nog een potje met krokodil-curry. Ook prima.De krokodil smaakt dan minder vissig. Marijke eet pork belly!!: een heerlijke combi van buikspek vlees en doorbakken buikspek. En toch niet zwaar!Een specialiteit hier. Dan heerlijke espresso.
We fotograferen de speciale parasols op het grote terras die aan elkaar geritst kunnen worden, voor Bieke en Marcel.
Een feest lunch!!
Dan over de zeer steile passen naar Arabella.We passeren Elgin, waar ze de beste Zuid Afrikaanse witte wijn van 2007 maken volgens de gidsen. Een Sauvignon blanc/ Semillon combi(80/20%) van het Estate Oak Valley.
We willen proeven maar het is gesloten. De portier zegt desgevraagd dat het open is van maandag tot en met vrijdag van 9 tot 14.00 uur. Even verderop zien we een groot reclamebord waarop staat dat het open is vanmaandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 17.00 uur en zaterdag van 8.30 tot 15.00 uur…. Geef mij zo’ n portier!!! Haha.
Wij verbazen ons er niet meer echt over. Laatst vroegen we een bediende bij een benzine pomp in een stadje of er ergens internet was. Nee dat is er niet, zei hij, vriendelijk. Naast het benzinestation zagen we toen bij toeval een groot bord met: internet caf’e hier!!! En toch lijkt het geen onvriendelijkheid want de man was verder zeer hartelijk en ik had hem ook een goede fooi gegeven. Wat het wel is???Hetzelfde hebben we ook vele malen gehad bij het naar de weg vragen. “ ik zou het niet weten” terwijl de persoon daar waarschijnlijk al zijn hele leven woont. Helaas leidt dat ertoe dat je altijd op zoek moet naar een blanke of “ gekleurde” medemens om om info te vragen. Wellicht heeft de zwarte bevolking echt zo weinig interesse in de directe omgeving als die niet echt van hem/haarzelf is??
Arabella is eenvoudig te vinden. We rijden wel eerst nog door een gebied waar bosbranden woeden. Afschuwelijk. Een heel dal was vol rook.
Arabella ligt richting Kleinmond. Het is een erg Amerikaans aandoend Estate met fraaie huizen rond een superfraaie golfbaan. Het lijkt zeer op de Crosby in Rancho Santa Fe waar Irene en Gough wonen.
De golfbaan is wel zeer ecologisch verantwoord opgezet, evenals het hele Estate.
Het ligt langs een grote lagune die op zee uitkomt.
We rijden eerst naar het Hotel. Dat is mooi gebouwd met veel hout en glas en een zestal etages hoog met schitterend uitzicht op de golf. Een aantal restaurants erin en een groot congrescentrum. Verder een flink aantal kamers en een zeer groot en fraai aangelegd zwenmbad met watervalpartij erin.

De golfbaan zou de tweede mooiste van Zuid Afrika zijn en op de wereldranglijst bij de eerste honderd staan op de vijfde plaats!! Ik zal het eerst moeten zien, al spelende, om het te geloven. Hij ligt wel schitterend aan het water en met veel glooiing ook. Wel staan er huizen langs de fairways, maar die zijn zo gebouwd dat ze eigenlijk niet opvallen.
Het huis van Jeremy waar we gaan logeren via Home Exchange, ligt aan hole nummer 13. Het is prachtig, met twee slaapkamers en twee badkamers beneden en een boven. En met eigen zwembad in de tuin aan de hole. Toe maar. We gaan in de tuin zitten en Christine , de manager, komt snel om de sleutels te brengen. We hebben ook onze eigen golfcart met het huisnummer erop.
We trekken weer een heerlijk wijntje open en maken een heerlijk eten thuis.

23-2-2009.
We hebben de vrienden van Jeremy gebeld, Trevor en zijn vrouw Gwen.
Trevor is 72 jaar en lid van de golfclub hier. Hij speelt hcp 16 en is een gepensioneerde reporter/eind redacteur van een krant. Wij hebben afgesproken met Trevor te golfen maar vandaag is de baan vol!. We gaan dus op Kleinmond spelen, 10km verderop, aan zee. Het is een 9 holes baan maar wel ruim opgezet en zeker niet eenvoudig. Ook erg lang. Het stormt daarbij ook nog eens. We spelen toch alletwee goed. Na golfen gaan we naar de pinguins kijken die in Betty’s Bay wonen, vlakbij. We zien daar ook veel aalscholversoorten. De Bank Cormorant onder andere. Vervolgens naar de botanical garden van Betty’s Bay. Die is werkelijk fantastisch mooi. Heel wild met veel bijzondere vogels. We wandelen van twee to vijf uur ook door de bergen. De luipaardskloof in. Veel klimmen en omhoog naar een waterval. Ik zie zelfs de Swee Waxbill!! Mannetje en vrouwtje. Marijke mist de vogels helaas.
Weer op Arabella eten we thuis lam. Dat is bijzonder goed van kwaliteitbhier in Zuid afrika.
Morgen komen Jeremy zijn vrouw en zijn zoon. We gaan dan met jeremy en Trevor golfen, voor het eerst op Arabella.Ik lees het boekje over het parcours en huiver bij voorbaat. Een echte cahampions baan en lang en lastig. En dan vaak ook nog veel wind.

24-02-2009.
Jeremy komt om 12 uur aan met zoon en vrouw. Hij is 66 maar ziet er jonger uit. Het is zijn tweede vrouw. Zij werkt als directeur/eigenaresse van drie kindercrêches, twee in Joburg en één in Cape Town, met totaal 200 kinderen. Jeremy, zo horen we later van trevor, is gepensioneerd. Hij was Admiraal van de Zuid Afrikaanse marine. Voorheen was hij kapiyein op een onderzeeër. Jeremy en zijn vrouw hebben beiden 4 kinderen uit een vorug huwelijk. Drie wonen in Cape Town, een in Engeland, een in Canada, twee in Joburg en de aanwezige zoon Angus van 26 jaar woont in Sydney en is nu op vakantie hier. Jeremy vertelt dat veel kinderen van blanke ouders toch wegtrekken omdat er weinig carrière mogelijkheden zijn. Er is sprake van veel positieve discriminatie van de zwarte bevolking door de overheid. Niet zo vreemd natuurlijk na de lange periode van apartheid. Veel blanke kinderen volgen overigens een universitaire opleiding in Engeland of Amerika en zijn populaire werknemers daar. Ze hoeven niet altijd aanwezig te zijn voor de crêches omdat ze goed personeel hebben. Ze reizen daarom veel ook via home exchange. Ze hebben ook een boot (motorjacht) in Frankrijk en gaan daar elk jaar drie maanden mee varen door de rivieren van Frankrijk. De boot ligt nu in Nancy.
We gaan golfen met Jeremy en ontmoeten Trevor: hij blijkt 72 te zijn en ex editor van een krant en vroeger sportjournalist. Hij vertelt jarenlang met het nationale cricketteam opgetrokken te zijn en ook veel met hen gegolfd te hebben. Zelf had hij voorheen hcp 11.
De baan is schitterend maar erg moeilijk, met oneindig veel bunkers en zeer snelle en ge-unduleerde greens die niet te lezen zijn. Gelukkig weet Trevor welke kant je op moet putten!!Toch liggen wij regelmatig na een put verder af van de hole dan ervoor.. En de holes zijn lang! ëÉn par vier die ook nog eens omhoog loopt is 431m lang en dan staat de valg ook nog eens dertig meter verder achterop de green, zodat de hole meer dan 450m is! De par vijfs zijn rond de 500m maar erg moeilijk. Soms met een bunker voor de hele green langs en veel water en fijnbosch langs de holes. Totale lengte van de golden tee’s waarvan ik speel , is 6090 meter. Maar de par drie holes zijn relatief kort, van 130 tot 170m. Marijke en ik verliezen van de oude heren (die overigens van de zilveren tees afslaan wat 600 meter korter is). Na de wedstrijd wat drinken op de club en dan moet Jeremy weer naar Cape Town waar hij ook een huis heeft, in Noordhoek.
Trevor blijkt een heel aardige man te zijn en we spreken af om overmorgen weer met hem en een andere man te spelen.

25-02-2009.
Vandaag alweer golfen, nu op Hermanus golfbaan. 8.20 uur. Dus 6 uur op, wat hier nooit moeite kost. We rijden tussen de wijngaarden door naar de kust bij Hermanus. Een deel van de weg door een wolk!!De lucht van de zee moet een berg over en condenseert dan. Maar in Hermanus schijnt volop de zon. De baan ligt langs een berghelling gedrapeerd en heeft 27 holes. We spelen met een ander echtpaar: een oudere Engelsman met zijn jongere vrouw. Hij is 80(!) jaar maar speelt nog fantastisch. Zij is 65. Zij hebben gisteren een huis gekocht hier vlakbij, je kan het dak zien vanaf de baan. Wat een onderneming op die leeftijd! Maar de man is nog reuze fit! Hij speelt simpel hcp 18, van de gewone tee’s! Vroeger speelde hij ver onder de tien.
De baan is veel mooier dan we dachten met spectaculair snelle en lastige greens. Veel vals plat. De eerste 9 holes zijn nog wel te doen, ik haal 18 en marijke 14 punten. Maar de volgende negen langs de bergen zijn heel moeilijk. En erg lang. Uiteindelijk halen Marijke en ik elk 30punten.Marijke wint omdat haar tweede negen beter waren. Dus krijgt ze een shirtje van Hermanus!!Hemelsblauw.
We drinken een glas Rockshandy met onze partners en gaan dan de plaats bekijken. Het blijkt een heel fraaie badplaats te zijn met veel terrsjes en mooie winkeltjes.Alles is erg schoon! En toch niet te toeristisch.Langs de zee ligt een boulevard met een wandelpad. De zee ligt een stuk lager dan de boulevard en de kust is wild en grillig.
We vragen waar we verse vis kunnen kopen en worden naar de nieuwe haven gestuurd een eindje verderop. Je moet betalen(2rand) om de haven binnen te mogen rijden. We vinden de grote viswinkel die onderdeel is van een enorme visafslag en visgroothandel. De meeste vis wordt geëxporteerd, met name naar Japan.
Ze hebben veel verse vis en ook een 50 tal zeer actieve kreeften Wij wilen er twee kopen maar de enige andere klant is voor ons en koopt ze alle vijftig!! Per stuk van ongeveer 400 gram voor 75 rand. Niet duur dus, anderhalve euro per 100 gram. De man zegt dat hij een leraar is op de kokschool en deze avond moeten de leerlingen kreeft leren maken. Nou ja!! Wij rijden langs het haventje waar zojuist allerlei kleine vissersbootjes aankomen. Ze worden uit het water getrokken met autootjes en gaan dan op een trailertje naar de visafslag.
Wij zien een bootje vol met kreeften!! De visser zegt dat hij er meer dan 500 heeft!! We vragen of we er een paar kunnen kopen maar hij zegt dat hij dat niet mag op straffe van grote boete. Alle vis moet naar het visconcern dat hier een monopolie heeft. De kreeften worden volgens de visser, vandaag eerst in slaap gebracht en vliegen dan vanavond nog , levend, naar Japan. Daar worden ze weer wakker en vers en levendig verkocht!.De viswinkel heeeft pas over drie dagen weer kreeft voor de mensen hier.
Bij het zeer romantische haventje is ook een klein visrestaurantje. We gaan er heen en ik eet oesters uit de regio en marijke tiger prawns. Daarna eten we de speciliteit : gefrituurde inktvis. Maar wat voor inktvis! Zacht en mals en niet vet!! Zalig. De oesters zijn ook erg goed. Voller van smaak en steviger dan in frankrijk.
Als we weggaan en naar d auto lopen, horen we iemand operaliederen zingen!! We kijken rond en zien een jongetje van een jaar of twaalf staan, tussen twee containers in. Hij zingt uit volle borst “La Donna è Mobile”!!! en daarna nog wat andere liederen en ook O sole mio. Prachtig!! En zonder muziek toch heel vast van toon. Hij vertelt dat zijn vader ook zingt en zijn broer ook. Hij wil later operazanger worden. Ongelooflijk. Hij vraagt niet om geld maar we geven hem toch wat omdat het zo bijzonder was.
We komen dan langs de beste wijnwinkel van de West Kaap, in hermanus; Wine Village. Een belevenis! Alle (bijna) wijnen van Zuid Afrika zijn er te koop.En voor heel redelijke prijzen. Je zou zo en aantal kratten naar Nederland/belgié laten sturen; wat ze ook verzorgen. We kopen 6 flesjes Noble late Harvest van 350cl om mee te nemen en 6 flesjes wit om in Zuid afrika op te drinken.Ook een fles oak Valley Sauvignon blanc/semillon 2007 die in het Plattnerboek geroemd wordt als een van de beste wijnen van Zuid Afrika. Thuis in ons super huisje eten we op het terras de gekochte geelvin tonijn en squid kopjes. De eerste was prima de hoofdjes wat minder. De Oak Valley wijn was goed maar niet echt super. Wij vonden de Chenin Blanc van Spier beter. Maar wie zijn wij.


26-02-2009.
Om 7.10!! golfen met Trevor. Vroeg omdat er om 11 uur een wedstrijd begint van Bell’s Whiskey en een golfblad. We slaan af tussen de grote reclameborden. Lekker gespeeld; ik 33 stfpt. Daarna lui in de tuin gezeten en gestudeerd. Vanavond komen trevor en zijn vrouw eten. Zij is een tengere vrouw die heel heftig rheuma heeft aan handen en voeten. Zij is van beroep tuinarchitecte en werkt nog altijd in de eigen tuin maar met veel moeite gezien haar handicap. Ze vertellen veel over Zuid afrika en hun leven en werk. Trevor was vroeger tegen de apartheid en heeft nogal wat problemen gehad omdat hij probeerde kritische artikelen te schrijven en later te plaatsen als hoofdredacteur. Hij werkte toen voor een links blad in port Elisabeth en later in joburg. Als laatset voor een financieel dagblad in Joburg. Zijn dochter is ook journaliste nu voor een financieel dagblad.
Heel boeiende en aardige mensen. Ze waren verbaasd en aangenaam verrast over het goede eten wat we gemaakt hadden. Het was ook goed gelukt. (vier gangen).

27-02-2009.
Golfen, alweer, op de 9 holes baan van Caledon. Echt helemaal achteraf op het land. In een dorp wat helemaal in het landbouwgebied ligt en een reusachtige graansilo heeft. Het baantje is verder leeg!!Een sjofele man vraagt of hij mag caddy-en maar dat willen we niet. Lange holes weer ; de baan minder goed onderhouden maar toch erg boeiend . Veel klimmen. Ik sla de beste drive uit mijn leven op een zeer lange par vier, recht, ver. En we zien de bal vallen en vooruitrollen op de fairway. Maar we vinden de bal niet meer!!nu was er een klein geultje (met blauwe paaltjes gelukkig) dus daarin zal hij wel verdwenen zijn. We spelen goed; ik win met 18-15 over 9 holes.
Na het spelen rijden we een rondje via Stanford en hermanus waar we weer vis halen: een hele cape salmon van een kg. Die gaat op de barbecue en is heerlijk.
Ook nog even naar Benguela winery and resort geweest naast Arabella. Gedaan of we een huis wilden kopen. We hebben plots en huizen bekeken en wijn geproefd. De wijngaard is pas drie jaar geleden geplant en heeft nu al redelijk goede tot goede wijnen!! We krijgen een fles mee om af te geven bij iemand die nu op Arabella logeert en die een huis gaat kopen op Benguela. Dat ligt eigenlijk tegenover Arabella aan de andere kant van de lagoon. Ook een fles voor onszelf meegekregen die we later aan Jeremy geven.

28-02-2009.
We spelen een wedstrijd op Arabella met Trevor en een Duitse gastspeler.Het is een soortJuppie van 38 jaar, Ralph, die in Duitsland investeerders zoekt voor een Amerikaans vastgoedbedrijf. Dit handelt in grote projecten zoals het General Motors building. Ralph is met een vrouw van Turkse komaf gehuwd die tandarts is. Hij heeft een dochter van drie en een tweeling van 18mnd. Hij is voor 5 dagen naar Zuid Afrika gekomen om te golfen. Hij is al vele malen hier geweest. Goed golfen kan hij niet, hij speelt heel wisselend. Soort Adriaan. Hij slaat hier op deze lastige baan veel ballen kwijt. Het is wel een gezellige prater en leuk om mee te spelen. Trevor speelt goed. Wij heel slecht. Maar een mooie dag. Na de wedstrijd gaan we onze fles wijn afleveren bij Mr. Lewan, een Engelsman met vrouw uit Bath. Ze zitten in een huis op Arabella dat van vrienden is. Ze willen een huis bouwen op Benguela. We drinken rosé en praten over de Engelse politiek en de crisis.
We worden nog gebeld door Quartier Français in Fransch hoek dat we daar morgen kunnen eten. Topsy heeft het toch voor elkaar gekregen?

1-3-2009.
Op naar Fransch hoek via de Lowrey pas omdat daar vele bijzondere vogels zijn te zien. Helaas is daar een grote bosbrand aan de gang en we lopen na enige tijd vast in een verkoold landschap. Dan maar naar Stellenbosch wat gezellig druk is. Ook erg schoon met veel mooie oudere gebouwen en veel restaurantjes en barretjes en dure winkels. In Fransch hoek op zoek naar een B en B niet te ver van het restaurant. We vinden een leuk huis op drie minuten lopen. We wandelen door het dorp en drinken wat op een binnen plaats waar manchester united – tottenham op staat op de TV. Er zitten veel mensen te kijken. Onze chef kok, Margot Janse, komt ook aanlopen en kletst met een aantal mensen. We gaan nog even in de zon zitten in de tuin van onze B en b en gaan dan naar de “Tasting Room”van QF.Het is nog wat leeg als we aankomen maar na een half uur is het helemaal vol.Er zitten meer Hollanders in de ruimte! Komen af op de beroemde landgenote denk ik. De inrichting is modern en sober. Veel schilderijen van één kunstenaar aan de muren. De bediening is kleurling of zwart, alleen de gérant is blank. Er is een degustation menu van 8 gangen met bijpassende wijnen per gerecht. Het zijn allemaal echt proefhapjes, niet te veel en alles bij elkaar prima in balans zonder te zwaar te worden.
Alle gerechten heel speciaal op de borden gebracht, vergelijkbaar met Oud Sluis. Wel zijn bij twee gerechten de sausjes mijns inziens te overheersend. Zo aten we een overheerlijk zeer zacht gepocheerd kreeftestaartje met een heftige limoensaus die de kreeft deed verdwijnen. De wijnen waren excellent gekozen en bijzonder. Het niveau ongeveer twee sterren in de Michelin vinden wij. Maar dus wel fantastisch genieten. Na 4 uur aan tafel wandelen we naar ons huis terug.
We moeten morgen om half acht weer op Arabella zijn, dus om 5 uur op.

2-3-2009; maandag.
We vertrekken als het nog donker is en moeten in donker over de passen rijden en later door de rook van de bosbranden. We spelen een wedstrijd met een Duitse consultant IT, Dieter, die een huis heeft op Arabella.
Hij komt uit Hamburg. Aardige en gezellige man die helaas niet zijn golf dag heeft. Na de wedstrijd een biertje en dan lunchen bij Trevor en Gwen. Zij wonen in een mooi huis met grote tuin aan de tweede hole van Arabella.We lunchen heerlijk op het terras en ze hebben zich vreselijk uitgesloofd! Weer veel verhalen over Zuid Afrika gehoord.
Daarna even internetten in het Hotel waar een congres gaande is van de socialistische commissie voor sustainable energy.
Thuis alles inpakken; de fantastische tijd op Arabella zit er weer op. Morgen naar Cape Town waar we Audrey en John Ellenwood zullen weerzien. Zij komen laat aan met het vliegtuig uit Amsterdam.

3-3-2009.
We nemen de prachtige route via Betty’s Bay langs de kust naar Gordons Bay. Deze weg is aangelegd door Italianen die na de tweede wereld oorlog naar Zuid Afrika zijn gekomen. Veel ex krijgsgevangenen uit Ethiopië.
De weg is schitterend aangelegd met een muur langs de ravijn kant. Regelmatig zijn er stopplaatsen gemaakt aan de zee kant. Gordons Bay waar we later met Aud en John en de 9 studenten uit Ohio zullen logeren, is heel aardig. Het kijkt uit over False Bay waar veel witte haaien leven. Ook zijn er in het seizoen veel walvissen te zien.
We rijden door naar Somerset en dan naar Cape town.
John heeft een appartement gehuurd voor ons vieren vlakbij het Waterfront. We vinden het redelijk snel: ingang Bluff. Er is veel security. Overigens moet iedereen door een soort ingang om in het hele Waterfront gebied te komen.
Ons appartement is heel mooi met uitzicht op de haven, op loopafstand van het hele Waterfront gebeuren.
We wandelen daarheen en genieten vijf uur lang van het dynamische leven daar. Overal straat acteurs en muziekgroepjes. Een oude haven met oude vissersboten en een jachthaven. Zeehonden in het water en veel publiek . Gelukkig dit maal in tegenstelling tot 2003 ook veel zwarte mensen. Duidelijk dat de toename van rijkdom ook veel zwarte mensen betreft. Wel veel blanke toeristen natuurlijk en Japanners . Het uitzicht op de Tafelberg en Chapman’s peak is weer weergaloos. Het is zonnig en warm. Thuis nog even op ons mooie terras gezeten. We gaan eten in Panama Jacks waar we in 2003 ook een keer gegeten hebben. De weg erheen is heel moeilijk te vinden eerst maar het lukt. Het ligt nog altijd ver weg van alle drukte midden in een havencomplex.
Het restaurant is niets veranderd. Lange houten tafels, vlaggen aan het plafond. Een zeer groot bassin vol kreeften en abalone’s en reuze garnalen achterin. De prijs van een Abalone is hoog:1100 Rand voor een slak van 1 kg. We kiezen voor deep sea kreeft, die op 0ngeveer 100m diepte leeft veel compacter vlees heeft. Het is een groot dier van 1 kg, genoeg voor twee personen. We eten hem steamed. Vooraf neem ik oesters die ook prima zijn. Je kunt ook een oystershot krijgen. Ik besluit dat ook te proberen. Marijke waarschuwt mij dat het wel eens heel heftig zou kunnen zijn. De zeer aardige vrouw die ons bedient beaamt het. Het is een oester in een glas wodka met veel tabasco erin. Als fervent drager van Tabasco dassen moet ik dat wel aankunnen. Mooi niet dus.
Je hoort glas met oester ineens weg te tikken. Ik neem het zekere voor het onzekere en neem een kleine slok en vlieg meteen in brand. Mijn lippen verschroeien! Ik eet de oester op en moet de rest van de drank in een bloempot gooien. Afrika is not for Sissies!!! De charmante waitress had het zien gebeuren en brengt een groot glas ijswater. De kreeft was heerlijk. En ons samenzijn weer zeer “sensual”zoals dat tegenwoordig heet. Het is de afsluiting van zes weken samen met Marijke!! De rest van ons verblijf zijn we met een groep. We hebben een taxi naar het vliegveld gestuurd om Audrey en John op te halen van het vliegveld. Toen we weer thuis waren belde de chauffeur dat hij ze niet kon vinden. 3x. Het vliegveld is toch erg klein.
Om 12 uur komen ze aan in ons appartement. Zij hadden ons gezocht en geen chauffeur met een bord gezien!! Ongelofelijk.
Hartelijk weerzien natuurlijk!!Audrey heeft 20 paar hoge witte sokken voor me meegebracht en een polo.En een jasje voor marijke. Om twee uur naar bed. Zijn we ontwend! Haha.

4-03-2009.
Wat later opstaan. De hele dag met John en Audrey door het Waterfront gewandeld en veel zaken gedaan met hun bank omdat de credit card van John niet werkte. Hij had deze Zuid Afrikaanse Card meer dan twee maanden niet gebruikt en dan wordt hij geblokkeerd.Het kostte een paar dagen om hem weer te activeren.
S’Avonds in een restaurant op het Waterfront gegeten. Een echte tourist trap. Slecht eten! Verpeste springbok.
Daarna maar bij het Cape Grace Hotel op het terras aan het water een heerlijk toetje gegeten.
Met Audrey overleg gehad wat mijn taak moet zijn bij de begeleiding van de studenten die morgen aankomen uit Ohio.

5-3- 2009.

We rijden ’s morgens naar Gordons Bay om ons appartement te zoeken waar we met de studenten gaan logeren voor een week. Na lang zoeken vinden we La Bella Appartementen, ver van zee helaas. Maar wel dichtbij een Pick and Pay. We hebben drie appartementen. Wij delen een Appartement met John en Audrey om de ISSOOH kosten te drukken. We hebben een heel groot balkon met een open haard erop waar we kunnen barbecuen.
Dan naar Stellenbosch waar we met John en Audrey gaan golfen op de Stellenbosch Country Club. De baan is aardig, maar de tweede negen holes wat saai. Het is erg heet en drukkend, ook door de bosbranden dichtbij die zorgen voor een gesluierde lucht. Eindelijk versla ik John eens een keer!91 tegen 97 strokes. Nog niet groots natuurlijk, maar een nieuwe baan is altijd lastig.
Na het spelen terug naar Gordon’s Bay en eten in een heel gezellig visrestaurantje, The Tavern, in The Old harbour. Helaas is de vis ondanks ons uitdrukkelijk verzoek, toch iets te veel doorbakken.
John en Audrey gaan de studenten ophalen die om 10 uur moeten aankomen. Helaas hebben ze in Amsterdam drie uur moeten wachten!! Zodat ze pas om 01.00 uur aankomen en om 02.00 uur in het Appartement zijn, kapot allemaal natuurlijk van de lange lange reis.
We heten ze welkom en ze ploffen moe in bed.

6-3-2009.

Kennis gemaakt met de studenten. Cindy, Samantha, Sarah, Sarah 2,Grant, Jeremy, Megan, Ashley en Wendy.
Sam en Ashley zijn vorig jaar ook met Audrey naar Zuid Afrika geweest, de anderen zijn voor het eerst op studie reis. Jeremy is de actiefste en meest praatgrage en wordt al snel benoemd tot officiële wijnschenker van Marijke.
Cindy is ook open en gaat in augustus trouwen. Samantha, die even als Ashley rookt, is al getrouwd. Sarah Maurizi heeft een Italiaanse vader maar spreekt geen woord Italiaans. Megan komt de komende dagen ook los en vertelt uitgebreid over haar relatie met haar ouders.
We doen de eerste dag inkopen en gaan naar het strand en naar Spier Estate waar behalve wijn ook een Cheetah opvangcentrum is en een roofvogel centrum. We zien er veel adelaars en valken en sperwers uit Zuid Afrika van zeer nabij. Dan retour om de prachtige zonsondergang boven de baai te zien. En barbecuen op ons balkon. Er wordt druk gesproken over de eerste indrukken van de studenten en over hun doelstellingen voor de drie weken.

7-3-2009.
Naar Cape Town en bezoek aan Robben eiland. We zien de cel van Mandela die daar 18 jaar heeft vastgezeten en krijgen uitleg van een ex gedetineerde over de gevangenis en zijn vele politieke gevangenen. De politieke gevangenen waren eerst gewoon samen met echte criminelen opgesloten maar omdat de criminelen sterk politiek werden beïnvloed door de politieke gevangenen, werden de groepen gescheiden. De politieke gevangenen die allemaal daar zaten omdat ze tegen het apartheidsregime streden, hebben het al die jaren mentaal kunnen uithouden omdat ze elke dag weer plannen maakten voor de toekomst van Zuid Afrika na de apartheid en intense politieke discussies hielden. Opvallend was dat ook binnen de gevangenis er een verschillende behandeling was voor kleurlingen en zwarten waarbij de kleurlingen meer privileges kregen. Het is echter nooit gelukt om de gevangenen tegen elkaar op te zetten en geweld kwam nauwelijks voor.Behalve Mandela hebben daar met hem ook Mbeki, Motlanthe en Zuma vast gezeten. Alle vier de presidenten dus!
Het was een indringend bezoek en de studenten werden er stil van. De middag hebben de studenten door Cape Town gewandeld en natuurlijk de beelden van de Nobel prijs winnaars bekeken (o.a. Tutu, Mandela,de Clerc).
Gegeten in een restaurantje in Gordons Bay.

8-3-2009. Zondag.
Audrey had een show bezoek geregeld in de Barnyard, een bekend theater in zowel Joburg als Cape Town. Er was een Zuid Amerikaanse Muziek show(!!!??).
Eerst echter Stellenbosch bezocht en de bezienswaardigheden bekeken.
Het idee van de Barnyard is prima. Iedereen zit aan lange tafels in het grote theater en eet zelfmeegebracht eten. De drankjes moet je daar kopen. De show was heel aardig en de hoofdrolspeler, Pedro Sanchez die op zoek was naar zijn geliefde “Lola”wees later op de middag Audrey aan als zijn “Lola”. De studenten hadden dikke pret natuurlijk omdat Audrey het podium op moest en dansen.
We zagen nog een volledig dronken blanke man die in een auto stapte en weg reed. We wilden de politie waarschuwen maar de man had zichzelf al klem gezet omdat hij met zijn auto onder de slagboom van het parkeerterrein was gereden. Zo dronken was hij. Dronkenschap en alcoholisme is een groot probleem in Zuid Afrika.
Thuis s’avonds struisvogel op de barbecue gemaakt. Een aantal meisjes durft dat nauwelijks te eten en dan alleen nog zeer doorbakken. De eetcultuur van de gemiddelde Amerikaan is bedroevend. Tijdens de avond komt iedereen los. De confrontatie met en interesse in het echte Afrika en de zwarte bevolking is nog maar gering. Ik vertel over de culturen in Namibië om hun multiculturele belangstelling aan te wakkeren.

9-3-2009.
Onze laatste dag in Afrika! De bijna drie maanden zijn werkelijk omgevlogen.
We gaan weer naar Cape Town, nu om het West Kaap Parlement te bezoeken. Allan Winde, tweede man van de Democratische Alliantie zal ons een inleiding geven en rondleiden.
Eerst bezoeken we het museum van the Sixth Quarter. Veel indrukwekkende info dus voor de studenten. We ontmoeten er nog mensen uit Nieuw Zeeland die een en ander over hun land vertellen. Mij valt weer op hoe weinig de Amerikaanse jongeren, toch een studentengroep, weten van de geschiedenis van de rest van de wereld.
We kopen nog een nieuwe pan omdat we een pan aardappelen de hele dag op het vuur hadden laten staan gisteren. Die waren totaal verkoold en het hele aanrecht van marmer was gloeiend heet geworden en het appartement stonk enorm.
Marijke en ik gaan nog even internetten (vlucht confirmeren) en door het centrum wandelen wat verbeterd is omdat het nu auto vrij is. Geen onveilig aandoende atmosfeer. Dan naar het Parlement.
Het kost moeite om een parkeerplaats te vinden omdat we binnen niet mogen staan. Dat had Allan moeten regelen. Dan door de strenge security. Ook dat is geen sine cure. Veel geroep en gescheld tussen de security en de mevrouw die ons komt ophalen. We moeten allemaal onze namen opschrijven met de paspoortnummers.
Uiteindelijk komen we bij Allan Winde die ons zeer hartelijk ontvangt. Hij heeft een klein geschenkje voor de studenten en voor ons allemaal een exemplaar van de grondwet van Zuid Afrika. Hij legt uit hoe het politieke systeem werkt. Het lijkt sterk op dat van Engeland en is dus heel verschillend van dat van de USA. Hij zegt ook dat hij verwacht en hoopt dat de DA de grootste partij in de West Kaap Provincie zal worden bij de verkiezingen dit jaar. Zille, de vrouwelijke leidster van de DA is nu al burgemeester van Kaapstad maar zal bij een overwinning die functie neerleggen en presidente van de west kaap worden. Dan gaan we naar de zaal van de kamer. Hij legt uit waar zijn stoel is en waar de partijen zitten. We maken een foto bij de stoel van de voorzitter.
Dan nog een vragen rondje en naar huis. Afscheids diner en morgen om 5 uur weg om naar het vliegveld te gaan.

10-3-2009.
Een voorspoedige tocht naar het vliegveld. Ook daar geen problemen en de vlucht naar Londen verloopt ook al prettig. Veel beter om overdag te vliegen! Van Londen naar Brussel en met de reeds bestelde taxi naar Antwerpen. De chauffeur is er met zijn vriendin. Het is zijn privé auto.
Gelukkig regent het zodat we ons al snel thuis voelen. Om elf uur zijn we thuis na een tocht van dus 18 uur. Nog even een bolleke drinken in de Nieuwe Linde en dan naar bed.
Geen gelegenheid gehad de blog bij te houden, dus dat wordt hard werken. Gelukkig heb ik wel drie schriften vol geschreven over de reis. Wel regelmatig bijgehouden! ( bijna elke dag). Het blog is af op 16 mei !!Alleen nog wat foto’s toevoegen.
Een prima combi van vakantie en werken en we zijn weer meer verslaafd geraakt aan Zuidelijk Afrika!!
Volgend jaar terug of dan naar een andere plek? Hangt af van de mogelijkheid om iets nuttigs te doen naast het opdoen van nieuwe culturele ervaringen

Het ISSOOH , op reis en aan het werk in Zuidelijk Afrika

foto: Ricky Snyders, Audrey en John Ellenwood en Lars Brok in Pretoria

Morgen vertrekken Marijke Goud en Lars brok voor het ISSOOH naar Zuidelijk Afrika!
We gaan eerst naar professor Snyders (Ricky) in Pretoria. Daar zullen we Professor Audrey Ellenwood en haar man, John, ontmoeten. De bedoeling is om in pretoria/Johannesburg een workshop te geven maar het blijkt dat er nu vacantie is op de universiteit en de belangstelling voor onze inbreng dus aan de lage kant.
Uiteraard gaan we veel overleg plegen met Ricky over de ontwikkelingen in Zuid Afrika, zowel politiek gezien als ook familiaal en gezinstherapeutisch gezien. Audrey heeft al een aantal malen in Zuid afrika les gegeven en Ricky is vele malen naar Ohio gekomen om les te geven over transculturele aspecten van gezinsbehandeling.
Wij gaan vanaf 2 januari met Audrey en John naar de kaapstreek, richting Knyssna eerst, om daar rond te trekken en uit te zoeken welke werkzaamheden we daar in de toekomst kunnen verrichten op het gebied van onderwijs en transculturele family therapy. Audrey heeft bij Knyssna een stuk grond gekocht en zal daar een deel van het jaar gaan wonen en werken.
Vanaf 11 januari gaan wij met Audrey naar Lesotho en aangrenzende gebied toe. Om de cultuur daar te leren kennen en te genieten van de natuur.
Op 18 januari reizen Marijke en ik naar Namibië om daar rond te trekken en de cultuur daar te leren kennen en ook om met Gudrun Kober te overleggen Zij is een bij Andolfi opgeleide gezins therapeute in Windhoek die ik vanuit Elba ken toen ik daar mede de opleiding met Andolfi gaf. Met name zullen we overleggen over eventuele acties die we volgende jaren kunnen ondernemen voor het ISSOOH in Namibié op het gebied van onderwijs. Wij verwachten van haar veel te leren over de situatie van families in het huidige Namibië.
De 25ste vertrekken we per bus naar Botswana om meer te weten te komen over de cultuur in het gebied van de Kalahari, de Okavanga delta en de Chobe rivier. We gaan dan ook enkele dagen op safari. Vanuit noord Botswana, kasane, gaan we via Zimbabwe bij de Victoria watervallen de brug over naar Zambia. Vanuit Livingstone nemen we de bus naar Lusaka . Daar gaan we vijf weken ongevbeer werken in een opvangcentrum voor weeskinderen, Chihawasha. Via Mary Hotvedt, bekend gezinstherapeute uit Tucson en oud voorzitster van de AAMFT en haar man Bob, psychiater zijn we daar terecht gekomen. Zij hebben al een jaar ongeveer daar gewerkt. Het kindertehuis heeft een school, een kliniekje en een aantal huizen waar de kinderen begeleid wonen. De leeftijden zijn van 5 tot 18 jaar. Voor extra info zie zambiachildrensfund.org .
Wij hopen jullie regelmatig op de hoogte te houden van onze ervaringen, avonturen en opgedane kennis.
De bedoeling is dat deze reis gaat leiden tot een sterkere inzet van het ISSOOH, ook via ons zelf,in Afrika de komende jaren. Het past wat dat betreft duidelijk in de opzet die we op de conferentie in Oaxaca met de Andolfi systeemtherapeuten hebben afgesproken.
Meer gezicht geven aan de derde wereld op het gebied van systemische aanpak met name gericht op het verbeteren van de positie van families en vooral ook de kinderen in de
meest achtergestelde en arme delen van de wereld.
Tot spoedig!!

28-12 tot 2-1-200



foto: nieuwjaarsfeest in Pretoria

Iedereen die dit leest een fantastisch 2008 toegewenst! En hopelijk met veel generositeit voor de minder bedeelde groepen in de wereld. En speciaal dan natuurlijk voor de kinderen in Chihawasha in Lusaka! Geef ze een grootmoeder extra en schoenen om op te voetballen bijvoorbeeld! haha!
Wij zijn de 28ste in Pretoria aangekomen en hartelijk onthaald door Ricky en Heide Snyders Later op de dag kwamen John en Audrey aan uit Toledo, Ohio.
Deze eerste dagen in Zuidelijk Afrika hebben we veel gepraat over de toestand in het land hier. Dit ook naar aanleiding van de aanklachten tegen Zuma, hoofd van het ANC. Hij zou zich aan corruptie schuldig hebben gemaakt. Volgens ricjy is het echter veel ingewikkelder. Zuma is van de Zulu stam en dehuidige president van de Xosa stam. De strijd om het presidentschap gaat daarom niet alleen onm de programma' s van Mbeki en Zuma, en de anderen, maar wordt sterk gekleurd door stammen belangen. Volgens Ricky is dit het dreigende gevaar voor Zuid Afrika: het weer opleven van de oude stammen tegenstellingen. De strijd tegen de gemeenschappelijke vijand is gewonnen en de eerste jaren was er door toedoen van de grote verzoenende kracht van Mandela een eenheid in het land. Nu komen toch de gevolgen van de lange traumatisering boven drijven. Daarbij komt dat de grote ongelijkheid in het land, economisch en sociaal gezien, nog altijd levensgroot aanwezig is.Overal zie je nog vooral zwarte mensen langs de kant van de weg hangen op zoek naar werk. En in winkels zijn het vooral de zwarte mensen die helpen en de witte die geholpen worden. In de grote malls kopen nog altijd vooral blanke mensen. Wel is overal zichtbaar dat er enorme vooruitgang wordt geboekt. Er zijn reusachtige aantallen sociale huisvesting huisjes gebouwd. Maar ook de meer rijkere -klasse huizen schieten als paddestoelen uit de grond.
Maar het is niet gemakkelijk om als minder bedeelde almaar te moeten wachten tot het water van de welvaart ook jouw huisje bereikt. het vergt veel doorzettingsvermogen en veel vertrouwen. Juist dat is natuurlijk erg aangetast in de periode van apartheid en ook daarvoor. En vergeet niet dat de slachtoffers van de apartheid die jaren gevangen hebben gezeten of jaren zijn vernederd, nog altijd leven!Als je hier bent lijkt het land al jaren vrij en open maar het is nog maar kort geleden dat wij in Holland in demonstraties liepen tegen de apartheid. Zelf wilde ik vroeger in Zuid Afrika gaan werken na mijn studie maar de situatie was zo verslechterd dat dat niet ethisch haalbaar was. En de moed om er naar toe te gaan en me mede te verzetten tegen de sociale orde had ik ook niet. Dat zou ook nogal hoogmoedig zijn geweest.
Opvallend hier wel is de nogal sterke veramerikanisering van grote delen van het land, met name wat betreft winkels enz. Eenzelfde eenheidsworst gebeuren als overal in de wereld helaas. Lopende in de mall hier zie ik het verschil nauwelijks met het ronddolen in de mall in Sylvania , om maar een plek te noemen; of in San Diego.



foto: Beelden in Mall in Pretoria



Het enige verschil is dat de werkers in de winkels en de restaurantjes allemaal donker gekleurd zijn en extreem vriendelijk. Wij zijn al snel bijzonder aangetrokken geraakt tot de zwarte bevolking maar uiteraard hebben we nog maar zeer oppervlakkig contact met dat deel van de bevolking hier omdat we vooral optrekken met Ricky en de anderen hier. Heel boeiend is dat we almaar heen en weer gaan tussen Engels en nederlands praten. Ricky spreekt namelijk Zuid Afrikaans en hij kan ons en wij hem als we beiden niet te snel praten,goed verstaan.
Even terug naar de time line:
Ik heb de eerste een roman gekocht in het Afrikaner en een wetenschappelijk (groot woord) werkje over het probleem van de criminaliteit in Zuid Afrika.
Het laatste boekwerkje,a country at war with itself,door Antony Altbeker een man die 13 jaar in het criminal justice system heeft gewerkt, heb ik al uit. Het brengt naar voren de zeer complexe oorzaken van het enorme geweldsprobleem alhier. Volgens de schrijver is de mate waarin de Zuid Afrikaners geweld gebruiken veel groter dan waar ter wereld, al is het lastig om met sommige landen een vergelijking te maken.Maar er worden hier jaarlijks ongeveer 19.000 mensen vermoord!Dat betekent 41 per 100.000 inwoners. vergelijk nederland:ongeveer 2 per 100.000.
Het zijn vooral jonge mannen die omkomen maar ook veel vrouwen. Daarnaast is er een enorm aantal berovingen met (grof) geweld: 198.000 in 2006.
De oorzaak ligt in een complex netwerk van factoren: als psychiater denk je natuurlijk eerst aan de invoed van de oude traumatische ervaringen(en de huidige!!)die veel woede moet hebben opgeslagen in de mensen.verder de nog altijd vaak hopeloze toekomstverwachtingen, de grote verschillen in inkomen, het ervaren van winkels vol dure producten en tegelijk het ervaren van de eigen lege portemonnaie, juist dat verschil met een steeds groter wordende middenklasse groep is heftig! Volgens het boek is ook de demografie van Zuid Afrika een oorzaak: de helft van de bevolking is jonger dan 27 jaar! En de ouderen kunnen onvoldoende waarden en normen doorgeven. verder is de huidige generatie nog opgegroeid in een sociale structuur die ouders van kinderen scheidde.En als belangrijkste geeft het boek aan het langzaam in de cultuur opgenomen zijn van geweld als " normaal" gedrag. te grote groepen zien dat als een oplossing voor problemen en dat trekt anderen weer over de streep.De oplossing is niet simpel. En wat boeiend is , is dat wij in nederland vrezen voor eenzelfde afglijden naar een maatschappij waar geweld weer een te prominente rol in gaat nemen. Wij kunnen niet blij genoeg zijn met onze poldermodel mentaliteit , ons vermogen tot onderhandelen en compromissen sluiten! Laten we dat nooit vergeten en er niet smalend over doen!Een " slap" compromis is beter dan een hard standpunt en vele doden daaromheen gedrapeerd.
Zelf hebben we nog weinig ervaren van enig geweld maar we houden ons nog ver van de plaatsen waar het kan optreden. Dat gaat starks veranderen.
We hebben eergisteren the Cradle of Humankind bezocht, een plek waar een hominide is gevonden van 3,5 miljoen jaar geleden. We hebben de grot(60 meter onder de grond) bezocht waar het skelet nog altijd ligt: men is het al 10 jaar aan het uitgraven!!
Marijke wil dat ik ga ontbijten dus hier een stop.
Wanneer ik weer terug ben, wie zal het zeggen. Vandaag vliegen we naar George.
Ha nog even tijd voor de vlucht: Maputeng was de naam van de cradle of humankind alhier. het is een van de musea en opgravingen waar je van alles leert over de wereld, het ontstaan van de mens enz. De orthodoxe christenen uit amerika zouden huiveren bij zoveel wetenschappelijk bewijs van hun ongelijk!Het museum is nieuw en zeer luxe;een ondergrondse tocht in een soort bootje brengt je in de expositie ruimte; deze tunnel onder de grond had voor mijniet gehoeven maar voor kinderen is het natuurlijk prachtig.Je moet af en toe je weer even upgraden wat betreft de kennis over de wereld en de mens, ;ikzelf ben nogal vergeetachtig wat betreft feiten.indrukwekkend is het elke keer weer , te zien hoeveel wij weten over onze oorsprong; te ervaren hoeveel creatieve geesten er zijn geweest en hoeveel volharding en ijver.Het skelet van Little Foot is tien jaar geleden bij toeval gevonden. het was een man die in een grot gevallen is zo' n 10 meter diep en daar gestorven is , van honger waarschijnlijk of aan zijn verwondingen. hij lag daar 3,5 miljoen jaar tot hij gevonden werd. Onze gids, een zeer charmante zwarte jongeman, wist veel te vertellen over de evolutie van de mens en vermaakte ons met grapjes en het uit doen van het licht op 60 meter diepte

'sAvonds zijn we door Ricky en heide meegenomen naar een heuse oudejaarsshow: those were the days: een show met liedjes uit de jaren zestig!! Erg toepasselijk Een voortreffelijke band speelde er met een enorm zware zwarte dame die zong en grappen maakte en een blanke supergitarist met kaal hoofd, verder nog een zwarte zangeres en een zwarte zanger en en twee blanke zangers. vreemd dat je hier meer dan in Holland gaat letten op zwart of blank! het was een zeer feestelijke avond met dansen enz. Om een uur was het afgelopen. Thuis zijn we nog naar de overburen gelopen omdat daar veel feestgedruis vandaan kwam. Dwz Marijke John en ik. het was een feest bij zwarte (!) mensen, Zulu's, en er was geen enkele witte persoon! Wij wandelden zomaar binnen en werden zeer hartelijk ontvangen. We hebben lang gedanst op de afrikaanse muziek en wij waren allemaal erg populair! De witte wijn werd voor marijke ontkurkt en John hield een korte toespraak om iedereen namens ons een goed nieuwjaar te wensen.
Bij ons vertrek weden we hartelijk uitgezwaaid.Gastvrijheid troef!!
Gisteren een rustdag en zwemmen in het zwembad op 1 januari! Niet in de noordzee gelukkig.
Nu op naar Knyssna. tot daar.

11-01-2008
Wij zijn terug in Pretoria na 9 dagen Knyssna en omgeving. Vandaag naar het wildpark Pilanusberg.
Helaas nog geen tijd voor uitgebreid verslag over Knyssna. Dat volgt spoedig.
Veel gezien aan natuurschoon, enkele malen golf gespeeld en veel over de situatie in Zuid Afrika gesproken met onze gastheer en zijn zonen. Een van hen zit in het Parlement van Zuid Afrika. Hierover dus later meer.

18-1-2008. Terug van het Drakensgebergte.
Dadelijk naar Windhoek.

Knyssna was een fantastische ervaring. Vliegreis voorspoedig, regen bij aankomst zoals altijd.Met gehuurde auto van Gearge naar Knyssna. Schitterende natuur route langs de kust voor groot deel.



foto: de lagune bij Knyssna

Wij logeren bij verre familie van John. De familie Winde. Zij wonen hoog op een berghelling . Het huis kijkt uit op de lagune waaraan Knyssna ligt. Een schitterend uitzicht: bomen, wat huizen ertussen en de glanzende lagune waarin mosselbanken en oesterbanken. Knyssna pretendeert zeer goede oesters vort te brengen. Zowel gekweekte als wilde. Uiteraard hebben wij ze gegeten: wat klein, de smaak minder zilt dan de Marennes oesters, kortom voor een inwoner van de Charente maritieme geen must.Opvallend is dat de oesterschelpen veel dikker zijn dan bij ons. Ik had nogal wat moeite met het openen van de wilde oesters omdat de neusjes behoorlijk aan stukjes rots waren vastgekoekt.



foto: East and West Head te Knyssna

Onze gastheer en gastvrouw, Dave en Inxe, hebben op veel plekken gewoond. oorspronkelijk van Engelse komaf maar Dave is wel in Zuid Afrika geboren maar heeft enige tijd in Engeland gewoond. Zij hebben jaren geleden de hele berghelling gekocht waar wij nu op zitten. Zij hebben daar allerlei prachtige planten en bomen geplant. Beiden zijn eco enthusiasten. Zij hebben naast hun huis een tweede huis staan waarin marijke en ik logeerden. Zeer zeer comfortabel!


Foto: Een (zeldzame)black oystercatcher bij Knyssna

Hun kinderen wonen allemaal op dezelfde helling in afzonderlijke huizen. Twee dochters, Karen en Shona en een zoon, Allen met hun echtgenoten en kinderen. Een hechte familie dus. De klienkinderen en kinderen komen regelmatig langswippen. Al snel zijn wij geheel opgenomen in de familie. De derde dag is er een grote familie avond met allerlei eten. Een zalmgerecht(geen zalm maar de vis heet Knyssna zalm), inktvis gerecht. De inktvis is hier extreem zacht als hij gefrituurd is. garnalen gerecht, door mij klaargemaakt, lamspotje enz. enz.
Wij hadden onze Guacamole volgens mexicaans recept gemaakt. Dat was een voltreffer. Iedereen wilde het recept en zelfs de kleinkinderen aten zich er rond aan.
Tijdens de avond vertelde Dave uitgebreide verhalen over Zuid Afrika zoals dat de laatste 35 jaar zich had ontwikkeld. Opvallend is dat zij allemaal zeiden tegen de apartheid te zijn.De zoon Allen heeft indertijd een eigen onafhankelijke politieke partij opgezet, gericht op de belangen van de stad en omgeving. Na de afschaffing van de apartheid is hij gekozen in de gemeenteraad en provinciale raad. Nu is zijn partij opgegaan in de democratische partij die een onafhankelijke sociaal democratische koers vaart. Hij zit nu in het parlement in Kaapstad en woont daar nu merendeel van de tijd met zijn gezin. Hij komt in de vakantietijd terug naar Knyssna. Zijn vrouw is erg ge"interesseerd in spirituele zaken en geeft les.
Ik heb lang met Allen gepraat over zijn visie op de ontwikkelingen in ZA nu. Hij zag als grote problemen: het veel te grote verschil tussen arm en rijk, alcoholisme bij veel mannen van de zwarte bevolking en natuurlijk Aids en het criminaliteitsprobleem. De ontwikkelingen rond de keus van Zuma als hoofd van het ANC zag hij minder zwaar in al was ook hij wel bewust van enige strijd tussen de verschillende etnische groepen. Echter hij vertelde dat dit toch niet als verontrustend moest worden gezien. De samnewerking tussen de verschillende groepen is nog groot. het proces tegen Zuma zag hij als lastig maar wel gerechtvaardigd. Volgens hem is er een behoorlijke kans dat Zuma na korte tijd zal aftreden en dat er een derde man komt die president zal worden. Ik ben helaas de naam vergeten maar het is een veel gematigder man. de grote kracht van Zuma is zijn sterke verbondenheid met het volk. Hij wil echt iets doen aan educatie( scholing vrij voor iedereen)en betere verdeling van het geld. De criminaliteit is inderdaad een enorm probleem. Gewelddadigheid zit nu erg in de ZA' se cultuur en het opsporingsapparaat is slecht. Alle politiemensen zijn na de apartheid periode ontslagen ivm het hebben van te vuile handen. De nadruk lag op preventie middels verminderen van armoede en verbetern van huisvesting enz. Maar dat verloopt(te ) traag natuurlijk en het is lastig om de armen ervan te overtuigen dat grote sprongen niet mogelijk zijn.
Ik vertelde dat wij naar Zambia zouden gaan. Hij vertelde dat hij een man kende daar die hij heel hoog achtte: Waza Kaunda de zoon van Kenneth Kaoenda, de eerste president van het vrije Zambia. Dezelfde man die Koos Stiekema kende en die Koos ook zo hoog achtte!!!Allen heeft mij het nummer gegeven van een medewerker van hem in Zambia. Wij gaan hem zeker proberen te ontmoeten.





foto: afdaling naar zee bij Audrey's grond

Naast alle verhalen van de Winde Familie hebben we veel rondgereden en natuurlijk het stuk grond van John en Audrey elke dag bezocht.



Foto: afslag op Oubaai, bij George.

Een prachtige plek direct aan de kust. Uitzicht fabelachtig!!Wij hebben ook gegolfd op Simola, Oubaai en Pezula.

Wat een banen!! Simola zeker de mooiste . Maar erg erg moeilijk en lang!! 6350 meter en vaak omhoog.



Foto: de mooiste baan van Knyssna en omgeving, Simola

Pezula nog lastiger, ook lang en aan alle kanten fijnbos waar je je bal niet mag zoeken. Behandelen als lateral water. pffff
Daar ontmoetten we een jongen(Wilson achternaam) die gaat hockeyen bij KZ in het eerste komend siezoen.
Verder veel het dorp in geweest op zoek naar de dochter van Jan uit Antwerpen.Wij dachten dat ze in bakkerij werkte. hebben alle bakkers bezocht: oa een Italiaanse vrouw. uiteindelijk bleek jesaja in een winkel met Oosterse spullen te werken. Ze was enthusiast ons te zien.



foto: Jesaja, de dochter van Jan met Marijke en Lars in haar winkel



Natuurlijk weer veel vogels gespot: ons totaal staat nu op meer dan 50 verschillende soorten.Ook Featherbed bezocht, een natuurgebied direct aan de kust.



foto: ingang van het natuurgebied Featherbed.


helaas moeten we nu weer vliegen. wordt vervolgd.

16-2-2008.
Het is duidelijk: een blog maken gaat nog wel maar het bijhouden in Afrika is andere koek.Zuid Afrika heeft nog wel genoeg internet cafees maar Namibia al helemaal niet, zeker niet als je zoals wij echt diep het land ingaan. Ook Botswana was communicatie arm en in Zimbabwe hebben we voor een korte email verbinding twee uur achter een compu moeten zitten in een duister internet cafeetje met een overigens zeer aardige eigenaar. Bloggen is dan niet haalbaar. Nu zitten we in ons kindergebeuren in Zambia waar we wel internet hebben als er tenminste stroom is.
de info zal dus wel wat gedateerd zijn maar komt er nu aan. eerst even off line op deze compu alles opschrijven en dan de komende dagen jullie toezenden op de blog.
Tot snel dus. We leven in ieder geval nog en de malaria hebben we nog van het lijf weten te houden, zelfs in het meest malaria belaste gebied van de wereld.
Tot snel.

Hoera hier dan verder verhalen.Nog over de Zuid Afrika periode! Hier komt het eerste stuk.

11-1-2008 tot 16-1-08
Pilanesberg en Drakensberg.
11-01-2008
Na Knyssna terug naar Pretoria waar we weer zeer gastvrij zijn onthaald door Ricky en Heide! Zij hadden een tocht van 4 dagen naar Pilanusberg, een wildpark ten noord westen van Pretoria voor ons georganiseerd, samen met hen.Helaas was Heide op haar stuitje gevallen en had dat gebroken zodat ze moeizaam kon zitten.
Ditmaal was het weer zeer bijzonder; Aardig huisje bij de ingang van het park met een groot gemeenschappelijk zwembad waar we tweemaal per dag in zwommen.Ook lars!!. En elke dag zeer vroeg op om beesten te spotten. Tot wanhoop van Audrey (John was al terug naar de States) en Ricky en Heide waren wij zeer op de vliegende fauna gericht. Maar we konden hen overtuigen dat het de rijvreugde en spotkans bijzonder vergroot omdat je altijd iets bijzonders ziet en minder gefocussed bent op het grote wild wat nu eenmaal niet altijd langs komt huppelen.We hebben heel veel prachtige vogels, zoals de pygmee kingfisher, de European bee eater (nooit in europa gezien) enz.enz. gezien.Inmiddels hebben we een goed vogelboek voor Zuidelijk Afrika gekocht en noteren we daarin welke vogels we goed gezien hebben. Marijke en ik moeten ze allebei hebben gezien of een van ons samen met iemand die er verstand van heeft.
Overigens hebben we ook heel veel groot wild gezien en vaak van angstig dichtbij. Zo redden we op een vroege morgen, vlak nadat we de pygmee kingfischer hadden gespot, tegen een kudde olifanten op die op de weg wandelden en ons niet wilde doorlaten. Een heuse kudde van zo’ n dertig kanjers, met vele jonkies erbij.
De moeders waren niet erg blij met onze komst en flapperden boosaardig met de oren en trompetterden heftig. Dat klinkt toch heel wat bedreigender als ze vlak naast en voor je staan.
Een kwartieertje later stuitten we op vijf witte neushoorns, vader moeder en drie kinderen, die ook weer op de weg lagen en niet van wijken wilden weten.




foto: witte neushoorn familie op het pad

Voor de geinteresseerden: witte neushoorns zijn niet wit . Het is een verkeerde vertaling van “Wide”. Zij hebben namelijk een brede bek in tegenstelling tot de zwarte neushoorn die een puntige bek/lip heeft.
Wachten dus en foto’ s maken en hopen dat ze goed geslapen hadden.
Het was wel onze dag want even later als hoogtepunt de ontmoeting met twee jeugdige leeuwen die, ook al weer op de weg, liepen te spelen en een half uur vlak voor onze auto op en neer dansten en stoeiden.




foto: jonge leeuwen voor de auto in Pilanesberg

Leeuwen zie je niet erg vaak in dit park.Zeker in het natte seizoen niet als het gras erg hoog is.
De natuur is prachtig in het park, Bergen met daartussen golvende vlakten met een aantal grote en kleinere meren waar de dieren komen drinken en de nijlpaarden in rond waden. En regelmatig zie je grotere kuddes Gnoes,Zebra’s en Impala’ s langs trekken. De Impala’s zijn overigens vreselijk talrijk overal in Afrika.Prachtige antiloopjes die voortdurend met hun huid trillen en sierlijke sprongen maken waarbij ze hun achterlijf hoog de lucht ingooien. Heel anders dan de , eveneens talrijke, springbokken die echt een paar meter in de lucht springen vanuit stand.
De Giraffes lopen toch meestal alleen met elkaar in kleine kuddes te eten. Evenals de Kudu’s. Hartebeesten en Tessebees, ook antilopen;die blijven ook veelal bij de eigen sort al trekken ze soms met de zebra’s en gnoes mee. Elk soort eet zijn eigen begroeiing en concurreert dus niet om het gras.Sterker nog ze hebben elkaar nodig om de grassen die zee ten vrij te maken. We hebben ze allemaal in grote getale gezien daar.




foto: zebra's en gnoe's in grote getale.

Maar helaas nog altijd geen Buffel die ons pad kruiste. Dus nog maar drie van de big five gezien. Leeuw, neushoorn (zwart en wit), Olifant. Geen luipaard ,geen buffel.
Na het toeren zwemmen in het fraaie bad.





foto: zwembad met Ricky en Audrey.

De avonden aten we in het restaurant ter plekke. De bediening deed meer aan een vijfsterren hotel denken dan aan een camping achtig geburen. Het eten was prima maar zoals altijd erg ruim bemeten. We zijn dan ook sterk in gewicht toegenomen!
Met elkaar natuurlijk veel pret en ook de nodige politieke discussies, zonder teveel strijd.
Audrey snurkte heftig en trok zich onze grapjes daarover zeer aan. In haar wens ons niet tot last te zijn (ze sliep met ons op de kamer) sloop ze de tweede nacht met haar kussen naar beneden. Uiteraard werden we wakker en werd ze gesommeerd haar bed weer op te zoeken.
Terug in Pretoria een nacht bij Ricky slapen en eten met zijn familie en vrienden uit de stad die oorspronkelijk uit Oostenrijk kwamen. Weer veel local stories . de vrienden maakten zich wel zorgen om de huidige gang van zaken in het land. Met name de grote tekorten aan stroom opwekkende installaties baarde de man zorgen (hij is CEO van een grote fabriek).De vorige regering heft alle adviezen om vooral ook extra centrals aan te leggen naast zich neer gelegd. De prioriteit was bouwen van sociale woningen voor de mensen in de slums. Heel terecht natuurlijk, maar in die huizen is ook electriciteit aangelegd en de mensen gebruiken dat ook. Dat betekent een enorme toename van het stroomverbruik. En ook de economie is aangetrokken met veel investeringen van buiten. Ook daarvoor is veel extra energie nodig. En dan de vele vele projectontwikkelingen met grote huizen.Daar gaan allemaal mensen wonen die veel stroom verbruiken. Maar de nodige uitbreiding van het sroom net is er niet gekomen. De angst is nu dat vele grote bedrijven weggaan omdat ze zonder stroom niet kunnen werken. En de chaos is ook groot als de stroom weer uitvalt in de stad.
Mevrouw had een prachtig verhaal (wel wat triest,) over haar werkster.
Deze vertelde haar dat er regelmatig een man tegen haar sprak in de keuken. Ook ging vaak de telefoon en als ze opnam was er niemand of soms schreeuwde iemand scheldwoorden tegen haar. Er was echter geen sprake van dat er iemand in de keuken was. Nu had deze werkster( een zwarte mevrouw) zojuist een familieconflict achter de rug en meende ze dat iemand een geest tegen haar had opgezet. De zaak liep hoog op. Ze durfde de keuken niet meer in en werd ten slotte naar de dokter gestuurd. Die nam haar op in een psychiatrische inrichting. Diagnose: psychotische decompensatie mede nalv familieconflicten. De familie hield het echter op zwarte magie evenals de patiente. Mevrouw die nu zelf meer in de keuken werkte, hoorde daar opeens ook een stem die tegen haar sprak. En af en toe ging de telefoon , maar als ze opnam was er niemand . Ze dacht zelf ook gek geworden te zijn maar had de tegenwoordigheid van geest om bij de keuken (waar de deuren altijd open stonden) te gaan rondkijken, ook bij de buren. Daar vond ze een sprekende papegaai!!
Ze is toen de dokter van de werkster, die nog altijd was opgenomen en trouw pillen slikte, gaan bezoeken en heeft het verhaal verteld. Dat droeg bij tot een spoedig ontslag van de patiente.!!! Deze werkt nu weer bij het gezin, maar blijft stiekem geloven, ondanks het feit dat ze de papegaai zelf heeft gezien en gehoord (hij sprak volt hele zinnen en deed de telefoon na alsof het echt was, niet te onderscheiden!) date r zwarte magie in het spel was. De oude is ze niet meer geworden. Zie hoe complex de menselijke geest werkt! Gezinstherapie was hier toch nodig geweest!!

De volgende dag zijn wij met Audrey naar het Drakensgebergte gebied vertrokken. 5 uur rijden naar het Zuiden. Snelweg, soms twee baans, en een kort bezoekje aan een van de toch wel erg armetierige grotendeels door zwarte mensen bewoonde dorpen onderweg om te tanken en een krant te kopen. Het plaatselijke nieuws uit “ Worden” ,het dorpje, was weinig vrolijk: berichten over allerlei moorden en geweld vormden de hoofdmoot, met verder de gebruikelijke verslagen van de cricketwedstrijden van het nationale team.
Verder naar Harrismith waar we de grote weg verlieten en langs de Sterkfonteindam afdaalden naar het Royal Natal National Park. Het uitzicht bij de dam was fabelachtig.



foto: Sterkfonteindam (dam is "meer"!!)

Uitgestrekte meren omzoomd door Bergen. En vreselijk groen!! Volop regen! En vreselijk leeg dat wil zeggen geen enkele bewoning vele vele kilometers. Wat is dat land toch dun bevolkt en vruchtbaar. Er is veel national park gebied, maar heel veel grond ligt maar te liggen en te wachten op een kranige friese of noordhollandse boer. Maar dat verhaal kennen ze daar al en was ook niet zo’ n success… Het blijft voor een Europeaan en Hollander toch vreemd: zoveel tekort aan voedsel (voorheen export land van voedsel nu import land!) en zo weinig grond in bewerking.



foto: zicht op Hlanathy resort

Wij zijn gaan slapen in een uiterst charmant resort , Hlalanathi Berg resort, waar zowaar een negen holes golf course bij hoorde! Onverwachte vreugde !!Ons huisje keek uit over een dal met rivier en enkele holes. Zoals al alle eerdere keren dat we ergens aankwamen (Pretoria, Knyssna,Pretoria opnieuw) werden we bij aankomst verrast met een enorme stortbui. Mijn faam als regenmaker werd weer veel eer aangedaan!! De golfbaan was de volgende dag zelfs gesloten vanwege de wateroverlast!
Maar daarom niet getreurd want ons doel was wandelen! We trokken naar het park, zagen onderweg een grote hoeveelheid cattle egrets met cattle, en zagen kort na binnenrijden van het park een zwarte dame langs de weg staan bij een bordje: San Paintings. Een gids dus. Wij stoppen en met haar opstap, de berg op.



Foto: Nonkukuleko, onze gids

Ze heette Nonkukuleko, wat Zulu is voor “freedom”. Eeen fraaie naam. Ze vertelde over haar dorp wat even buiten het park lag; een dorp met alleen maar zulu inwoners.Ze voerde ons over een steil pad naar oude muurtekeningen van het San volk. De tekeningen zijn tussen de 25.000 en drieduizend jaar oud. Tekeningen van dieren maar ook mensen hier.Voor het procede en verder achtergronden verwijs ik naar het internet. Wel indrukwekkend daar te staan tegen de berg geplakt op een oude heilige plaats. Kukuleko wist veel te vertellen en maakte een uiters slimme indruk.
Op de terugweg vertelde Kukuleko dat zee en zoon had van 6; een ander kind was afgelopen augustus overleden. In twee dagen. Hij was drie. Ik vroeg waaraan. Een infectie? Zij vertelde dat hij aan Bad Muthi was gestorven. Wat dat dan wel was? Er is Good Muthi en Bad Muthi, vertelde ze. Dat zijn geode en kwade geesten. Die kunnen of gewoon verschijnen of opgeroepen worden. Haar kind was bezet met bad muthi door toedoen van een dorpsgenote van haar. Zij was/is verliefd op haar huidige vriend, met wie ze samen het overleden kind had.deze vrouw had een zwarte magier ingeschakeld om het kind van haar en haar vriend te doden. Ze was stiekem op bezoek gekomen toen Ku aan het werk was en de oppas had haar niet als gevaarlijk ingeschat. Toen is het kind snel gestorven.Ze geloofde dit absoluut. De bedoeling was om door de ddod van het kind de vriend lost e weken van Kukuleko.de vriend reageerde gelukkig anders zei ze. Hij ontstak in woede en wilde de andere vrouw ombrengen maar zijn moeder en de moeder van Ku hebben hem daarvan weerhouden. Ku was er zelf blij om al kon ik de ambivalentie proeven in haar woorden.Dit sort bijgeloof left dus nog zeer sterk in de Zulu dorpen.
We spraken af dat zij ons verder zou gidsen. Ze stelde voor om naar haar dorp te gaan en om met een Sangoma te praten. Dit nadat wij hadden gezegd dat ik psy was en marijke phy. Het leek ons erg boeiend temeer daar het eenbezoek betrof aan een Sangoma (medicijnvrouw)die niet vaak blanken zag,
De middag dus daarheen met Ku. Hierover verder volgende keer!


Hier gaan we weer:


Op naar de Sangoma dus; zij woont in een klein rond hutje in het dorp Masisi(wat kannibalen betekent). Hier wonen ongeveer 10.000 zulu’s, allemaal in ronde hutten. De mannen bouwen de hut van gebakken modderstenen en de vrouwen bepleisteren de buiten wanden daarna prachtig.
Er zijn enkele lagere scholen en een middelbare school. Onze gids nonkukuleku vertelt dat we onze schoenen moeten uitdoen. Dan naar binnen, de vrouwen moeten links gaan zitten, naast de Sangoma, de mannen (ik dus) rechts. Het blijkt dat de vrouwen op de grond zitten en ik op een krukje.



Foto: De Sangoma

In de hut hangen een aantal lappen . de Sangoma is een wat gezette vrouw die kleurrijk is aangekleed. Zij zit naast enkele speciale attributen. Ze verwelkomt ons hartelijk. Ze vertelt ons wat een Sangoma is en hoe die wordt gekozen en opgeleid. Haar grootmoeder had al gezegd dat ze Sangoma zou worden. Ze had al snel een heldere blik voor zorgen van anderen en wilde graag anderen helpen. Ze is toen in de leer gegaan op 14 jarige leeftijd bij een andere Sangoma. Zijzelf was speciaal geroepen door de geest van het water. Zij kan met die geest communiceren als ze in speciale toestand(trance?) is.. Deze watergeest, een witte vrouw met een vissestaart hebben we begrepen, heeft haar bepaalde stoffen laten kopen . Deze hangen in de hut. Het zijn gekleurde lappen en ook een vlag met portret van een Afrikaanse held.Tijdens het gesprek kijkt de Sangoma enkele malen wat starend voor zich uit. Zij vertelt desgevraagd dat zij getrouwd is. Maar als je met een Sangoma trouwt betekent dat dat je ondergeschikt bent en dat je maar eenmaal per een of twee maanden met haar sex mag hebben. Ze lacht hartelijk als zed at zegt. Zelf denk ik dat enige hysterische trekjes haar niet vreemd zijn , zeker gezien het genoegen dat ze schept in het uitwijden over de sexuele kanten.
Na de uitvoerige uitleg vertelt onze gids dat wij ook een soort Sangoma’s zijn: psychiater en Physiotherapeut. De Sangoma veert dan op en vraagt mij of ik haar kan adviseren. Hoe kan ze mensen met Aids helpen? Heb ik een medicijn wat het kan genezen?? Ik vertel dat wij geen beter emedicijnen hebben dan in Afrika aanwezig zijn. Date en mentale verandering rond sexueel gedrag het belangrijkste is. Met name zal zij zich kunnen inzetten met haar invloed voor een sterker worden van de vrouwen ten aanzien van de mannen. Meer opkomen voor eigen rechten. Zij glimt van genoegen als ik dat zeg. Zij zegt dat zij al helpt als vrouwen komen klagen omdat hun mannen door andere vrouwen via een witchdokter zijn betoverd. Deze mannen vinden dan hun eigen vrouw lelijk en lopen weg. Zij kan de vrouwen dan betoveren zodat hun mannen hen weer aantrekkelijk vinden. Zij vindt het een prima idée dat zij de vrouwen meer moet steunen om zich niet door de mannen te laten overheersen.
Zij dankt ons zeer en wij haar. Ik geef haar als aandenken een katoenen beursje met Mexicaans- indiaanse tekens dat ik uit Mexico heb meegebracht. Het is door kinderen gemaakt.Ik leg het haar uit en zij is helemaal opgetogen. Ze herkent de tekens vanuit een droom die ze heeft gehad.

Wij brengen onze gids terug en gaan naar ons resort. Aldaar besluiten we de golfbaan op te gaan. Dat was geen sine cure!! 3000 meter over 9 holes en de meeste omhoog lopend. De grond was nog kletsnat . de clubs(gehuurd) zeer matig. En we besloten ze te dragen!!dom!! Ik begon met een par maar al snel sloeg de vermoeidheid toe!!De baan bleek daarbij ook nog geniepig qua aanleg!. Na zes holes hadden Marijke en Audrey het gezien! Ik ploeterde door tot negen holes en stortte toen ook ineen. Maar we hadden wel op de Amphitheatre Golf Club gespeeld!! Wie kan ons dat nazeggen??

De volgende dag hadden we afgesproken met de gids een wandeling te gaan maken naar de Gorge. Een wandeling van 5 uur langs de bergwand. Volgens de gids. Het werden er 7.
De wandeling was werkelijk de mooiste maar ook de zwaarste die marijke en ik hebben gemaakt. We lopen langzaam maar zeker omhoog langs de bergkant, door soms bosrijke stukken soms meer open stukken.



foto: uitzicht bij de wandeling,Drakensbergen

De uitzichten zijn adembenemend: over de onder ons gelegen rivier en naar de Bergen in de verte. We moeten een aantal malen door de rivier waden, soms over snel stromende stukken, van steen op steen springend. Ik dacht dat we met pensioen waren maar kennelijk zijn we nog in onze jonge jaren.
Uiteindelijk komen we bij de Gorge, een grote kloof waaruit de rivier te voorschijn komt na via een waterval van heel hoog naar beneden gestort te zijn. Overigens zijn overal watervallen die van grote hoogte neersproeien. De heenweg nam bijna 4 uur in beslag, de terugweg gaat vlotter omdat we afdalen.Je begrijpt dat we kapot waren toen we uiteindelijk aankwamen. Foto met de gids, haar thuis brengen en adres opschrijven.
Thuis uitpuffen en eten in een nabijgelegen internet café’ annex restaurant.



Foto: de pizza toren van binnen

Ze hadden daar een hoge toren gebouwd als pizza oven De pizza’ s waren werkelijk heerlijk! En we hebben onze familie weer even kunnen schrijven.
De reis terug de volgende dag, naar Pretoria liep wat uit. Ik dacht dat terug over dezelfde saaie snelweg niet leuk zou zijn en stipperlde een andere route uit, ook over een blauwe(snel)weg . Deze ging langs Ladysmith, Amersfoort naar Middelburg( komt bekend voor?). Helaas bleek dat ze aan deze weg aan het werken waren.



foto:dame die ons aanraadt andere weg te nemen

We moesten telkens een kwartier wachten omdat er maar een baan beschikbaar was. Ik zeg baan maar bedoel hobbelig zandpad. In Ladysmith wat CD’ s gekocht en ontbeten. In de CD winkel draaiden ze de laatste plaat van BZN. Wij vroegen naar de CD van Red Envie. Daar hadden ze nog niet van gehoord. Uiteraard hebben we ze op het hart gedrukt zeer scherp uit te kijken naar de release van red envie!!
Amersfoort was werkelijk heel heel treurig. Vies,stoffig de naam niet waardig.



Foto: black label is een bier merk!

We stopten nog bij een ex motel waar we koffie dronken in een sort manege zonder paarden maar met schattige albino herdertjes. Het meisje, een blanke, achter de bar had kennelijk jaren geen vreemdelingen gezien en praatte ons de oren van het hoofd. Ze vertelde dat exact op deze plek de grote veldslag van de boeren tegen de engelsen had plaatsgevonden. Een oud vrouwtje had plotseling op een zondag een schittering gezien en wat rookpluimen en ging de boeren die in de kerk zaten waarschuwen dat die vuile britten op gods rustdag kwamen vechten. Zo kwam het dat de boeren gewaarschuwd waren. Ze legden een hinderlaag. De Britten waren verder zo vriendelijk om helmen met zilveren ornamenten te dragen vlak op het voorhoofd. Dat schitterde ook prachtig en was een prima doelwit voor de boeren. Zij versloegen de britten dramatisch.



foto: het motel waar de slag plaats vond.

Na meer dan 12 uur voortploeteren hebben we uiteindelijk Pretoria bereikt waar Ricky ons oppikte.
We hebben gegeten en de nacht daar doorgebracht. De volgende dag heft Heide ons, samen met Audrey, naar het vliegveld gebracht, op naar Windhoek.Afscheid nemen van Audrey die echter 25 februari al weer terugkomt naar Pretorie met een groep leerlingen. Ze zal dan ook het huweliksfest van Kaj, Rick en Heide' s zoon bijwonen!
We zijn nu op de 18de januari aangeland.

Windhoek, Ricky, Audrey, John en marijke hadden gezegd dat mijn regenmaak kwaliteiten pas echt geloofd zouden worden als het daar bij aankomst ook zou gaan regenen. Het was al bewolkt toen we gingen landen. Zoals afgesproken stond een vriendelijke neger met een bord “ Group Brok” ons op te wachten. De autoverhuur maatschappij bleek dust e bestaan. Hij bracht ons volt naar Windhoek alwaar de 4x4 Nissan met tent op het dak al bijna klaar stond. Mijn penfriend Sunnet was er niet, dus stond een verkeerde auto klaar, een 4 persoons, die duurder was natuurlijk. Na wat bellen werd de twee persoons auto klaargemaakt. Een indrukwekkende wagen. Ons werd uitgelegd hoe de 4x4 werkte en dat je de wielen moest locken als je echt in deep sand terecht was gekomen, of liever nog ervoor natuurlijk.
Marijke, als linksrijdster, zoefde soepel met het gevaarte weg het spitsuur van Windhoek in. Veel spits was er echter niet. Windhoek is saai te noemen en zeker verdient he took het label lelijk. Twee grote straten naast elkaar waaraan alle banken supermarkets enz liggen. Jaap de Voogd is hier nooit langs geweest, waarschijnlijk een andere architect ook niet. Maar het was wel overzichtelijk.
Bij de autoverhuur hadden we de vriendin van Gudrun Kober gebeld die ons de sleutels van Gudruns huis zou geven. Wij mochten namelijk in haar huis logeren. Zelf zat ze op de trouwerij van haar jongere zus in Kaapstad. Maar alvorens naar gerhild te rijden eerst op zoek naar Tenna Express. Die zou ons als alles klopte nameljk de 25ste naar Maun rijden. Helaas blonk Tenna, en dan Crystel, niet uit door snel antwoorden op mails.
Tenna bleek gehuisvest in het huppeldepup Brock haus. Een kantoorgebouw met een shabby supermarket eronder. Het was even zoeken op de eerste verdieping. Maar daar stond een bord: Tenna express, voor een krakkemikkige en gesloten deur. Kloppen, maar eerst niets. Toen ik wegliep, droevig uiteraard, ging de deur open en stapten twee zeer vriendelijke en charmante meisjes de deur uit. Lars Brok? (I presume) vroegen ze vol verwachting. Ze hadden de hele dag op me gewacht. Ik mee het kale, verwaarloosde en verveloze kamertje in. Een wankel bureautje en verder een stoel. Aan de muur echter een papier van 50 bij 50 cm met daarop in grote vette letters:
“ "Lars and Marijke Brok
From Windhoek to Maun
25 january”
Veelbelovender kon het niet!! Ik moest 350 $us betalen voor de trip voor ons beiden. Mede passagiers hadden ze niet weten te vinden. Helaas alleen cash. Dus volgende morgen terugkomen om 8 uur.
Verheugd naar marijke die de auto bewaakte.En naar Gerhild. Zij woont ,even als Gudrun, in de wijk Klein Windhoek.
Ik ga nu weer even in de zon zitten(het weer in Zambia is heerlijk, nooit te warm, regelmatig(om de dag )een zware maar korte regenbui tegen het stof. Je denkt dat de sloten voor je huis en ook in het huis soms, nooit meer zullen verdwijnen maar na een uurtje is het weggezakt in de prachtige rode aarde!
Tot straks maar weer!
Het is nu 18 februari, dus ik ben precies een maand achter met de blog. Maar tijd is slechts een metafoor!!

18-1-08/ 20-2-08 reis door Namibia eerste helft.
Na de Tenna experience op naar Gerhild. Marijke crosst simple van Independence street naar de Sam Nujoma Avenue en omhoog klein Windhoek in. Even misrijden maar toch gevonden. Gerhild woont in een groot huis met diverse appartementen. Meters hoge hekken eromheen met electrisc hde draad erover. Diefstal is normaal hier. Gerhild vertelt later dat zaar buurvrouw van de week nog op straat voor haar huis was overvallen. Al erg Zuid Afrikaans hier dus. Gerhild is bibliothekaresse wat het grote aantal boeken binnen al verraadt. Ze is al vele jaren vriendin van Gudrun. Na een drankje (sap want Gerhild drinkt geen alcohol) rijdt ze voor on suit in de oudste volkwagen bus die ik ooit zich heb zien voortbewegen. Maar het gaat vooruit!
Gudrun woont op een groot erf (weer achter een hoog hek ) met twee huizen erop.Zij woont in het achterste huis.
Bij aankomst rennen drie honden blaffend op ons af. Ze bijten dus niet en snakken naar contact.
Haar huis is ruim en fraai met een leuke binnentuin met zwembadje. Vol Bougainvilles. (niet het bad).


foto gudrun

Wij hebben een bed in haar studeerkamer. Afscheid genomen van Gerhild en afgesproken met haar en Gudrun te gaan eten op de 25ste.
We pakken alles uit en kijken wat we moeten meenemen op onze reis door Namibie. De rest laten we bij Gudrun achter.
Daarna uit eten: volgens de lonely planet zijn er twee toprestaurants in Windhoek. Wij kiezen voor Luigi and the Fisch. Een Italiaan dus die vooral visgerechten serveert. Het is een gezellig restaurant, veel tafeltjes buiten onder parasols en een aantal binnen in een grote ruimte. Helaas is het buiten vol. Ik neem de oesters uit Swakopmund omdat die de beste ter wereld zouden zijn. Ze waren medium groot en heel stevig, iets te ,vond ik. Ook duidelijk anders van smaak dan onze heerlijke Marennes oesters. Maar toch een geode keus. Daarna een prima zeebaars. Marijke at grote garnalen die lekker waren maar toch niet wat je verwacht van Mozambicaanse jongens.


Tijdens het eten begon het … te regenen, regenen! Iedereen naar binnen. Lars was there.
Volgende dag vroeg op . Naar Tenna, Crystal wachtte al op me. Betalen inkopen doen voor de reis en op weg naar Sossusvlei.
Tot aan Rehoboth asfaltweg. Daar gestopt, twee Ray Ban zonnebrillen gekocht voor 4 euro elk, koffie gedronken in een zojuist geopend koffie barretje , muffintjes erbij. Rehoboth is zo groot omdat ere en meer en thermen in de nabijheid liggen.
Vandaar de grote weg af en de gravelwegen op. Richting Solitair. De naam zegt het al…De weg is uiteraard droog en stoffig. Achter je dwarrelt dan ook een grote wolk stof op. Tegenliggers zo eens per twee uur. Door rivierbeddingen, de 4x4 aan om vooruit te komen, over twee passen heen (2000m). kudu’s gezien langs de weg (slechts twee, dus dat voortdurend oversteken ervan valt mee), veel koe zonder doe op de weg, met ezels en geiten . En af en toe mensen.. de dorpjes die we passeren zijn zeer pittoresque, dat betekent hutjes, kralen met vee, kindertjes met geiten en veel veel stof. Toch is alles redelijk groen bij tijden. De rivieren wel droog.
In Solitair is een camping en een benzine station. We tanken en rijden door naar Sesriem, een camping bij de ingang van het sossusvlei park.
We moeten daar 60 euro!!! Betalen om ons tentje te mogen opzetten! Volgens de lonely planet was het 20 dollar!!het is voor de zoveelste keer duidelijk dat de lonely planet van Zuidelijk Afrika niet van vandaag is! Uitgave 2007 , mijn neus zal je bedoelen. Later zal blijken dat niet alleen de prijzen info nooit klopt maar ook andere info van oude datum is. Wij zullen het schrijven aan ze.
We krijgen een fraaie plek op de bijna lege camping met het zwembad op 20 meter, onder een grote acacia. Uitzicht op de Bergen achter ons, de duinen voor ons. Zeer romantisch. Het opzetten van de daktent kost ons slechts 10 minuten, zonder ruzie! Heerlijk zwemmen , een biertje erbij.

Camping Sesriem

En dan tijd om de wijn te ontkurken (koel! We hebben een ijskast in de auto die zelfs kan vriezen!) en de barbecue, ik bedoel de braai , te gaan verzorgen. T-bone steak, sla, olijven. Het leven is goed. De zon zakt langzaam achter de Bergen en kleurt de duinen rood. Fantastisch! Een jakhals met zijn vriendje kijkt over de rand van onze plek begerig naar de bones.
Later komt een guard van het park langs, een zwarte jonge man, die vertelt over zijn leven, de enorme kennis van de bushmen wat betreft de natuur, het park. Hij is op zoek naar twee verdwenen neushoorns die onlangs in het park zijn losgelaten. Een mannetje zou overigens een vrouwtje en een jong hebben gedood pas geleden. We horen het verhaal de 25ste uitgebreid van Gudrun die goed op de hoogte is omdat haar broer hoofd is van het park daar.De guard geniet van onze rode Zuid Afrikaanse wijn.
Niet te laat slapen, even de maan zien, nog. Morgen heel vroeg op om naar de Duinen te rijden en daar de zonsopgang te zien(uur!! Rijden).
Vijf uur uit de veren, tent afbreken en zoef.. Eerst nog 60 km asfaltweg. Halverwege is de eerste goed bereikbare duin. Oranje rood zand. De zon stijgt boven de Bergen. De duinen kleuren langzaam goud en dan diep rood. Wij lopen een beetje rond. Niemand te zien, wel twee nieuwe vogelsoorten.
Dan verder naar de vlei. Laatste 6 km gaat door rul zand enz. 4x4 aan, locks erop. Marijke rijdt. Tweemaal zitten we vast maar met veel heen en weer gerij kunnen we toch loskomen. Uiteindelijk bij de grote Duinen en een leeg meer aangeland. We wandelen rond en zien Oryxen, steenbokken, vlakbij. Verderop zien we mensen heel hoog over de top van een duin lopen. Dat is de tocht die ook wij gaan afleggen, als we het niet afleggen natuurlijk tegen deze heftige natuur. Het uitzicht wordt mooier en mooier naarmate we stijgen in het rulle zand. De kam waar we over lopen is tamelijk smal en hoogtevrees slaat even toe. We staan toch op zo'n 150 tot 200 meter denk ik. Het blijkt dat de duinen eindeloos doorgaan.Je kan net zover over de kammen dwalen als je wilt. Maar na een reuze duin hebben wij het wel even gehad.



Lars boven op de Duin, Sossusvlei

Wij dalen af naar het meer. Daar lopen we overheen, als jezus. In het meer zien we prachtige bee- eaters, de swallow tailed en de European, en andere vogeltjes. Wij gelukkig dus.
Terug bij de auto , picknick maken onder een oude boom. De dasmuizen om ons heen.
Het is pas 10 uur en al een dag achter de rug. Na het ontbijt terug naar de camping en door naar Walvisbaai: dat is het plan. Echter halverwege de camping begint de auto te stinken . Wij bekijken nogmaals de 4x4, controleren of we de locks er wel goed vanaf hebben gehaald. Niets mis mee. Langzaam doorgereden(wat anders in de middle of nowhere?). We halen juist de camping waar ook een garage is. De motor rrokt nu vervaarlijk. Het blijkt dat ede linker “deft?” van de 4x4 is gebroken. Dus de lock was blijven zitten of zoiets. In ieder geval paniek. Gelukkig bleek dat we gewoon op de 2 wheele drive konden rijden naar Walvisbaai. Gebeld met het verhuur bedrijf.Rijden maar,de wijde natuur in.
De reis naar Walvisbaai was zeer bijzonder: door woestijn en woestijn, heet, heet, lelijk ,lelijk maar wel uniek. We zagen voortdurend heuse fata morgana’ s. Dachten echt dat we door een meer gingen rijden. Maar als je in de buurt kwam, weg water. Tooen we vlakbij de zee waren dachten we de zee te zien, maar ook dat was een fata.Het vreemde is dat je op een foto ook de fata morgana ziet.


Een Fata Morgana

Walvisbaai bleek weinig inspirerend. In de planet stond dat je moest gaan kamperen op de Spawning Ground in het centrum. De manager daar, Wayne “ knows exactly how to create a great vibe, and tourists often check in for one night and check out days later”. Dat leek ons wel wat. Echter de Spawning Ground was al lang lang exit. Ze waren er nieuwe huizen aan het bouwen. Dus oude info opnieuw!.
We besloten maar door te rijden naar Swakopmund en daar de auto te laten maken. We hadden een adres en naam van een garage gekregen van de verhuurders.
In Swakopmund gelogeerd op het Alte brücke rest camp. Een zeer verzorgde camping waar je ook huisjes kon huren. Elke kampplaats met eigen badkamer en buitenkeuken met braai. Fraai maar saai. Toch gedaan . tentje weer opzetten en aan de wandel langs het strand. Helaas weer miezerregen. Swakopmund is wel een booming plaats aan het worden. Soort zandvoort. Veel appartementen (redelijk mooi) langs de kade, aantal goede restaurants, bars, het centrum inderdaad Duits aandoend. Goede winkels veel banken(voor geld).
We zijn gaan eten in restaurant Tug, wat in een boot zit gevestigd is. Heel fraai! We hadden een plaatsje aan het raam hoog recht boven de zee. Romantisch dus weer. Marijke at kreeften, ik oesters, die ditmaal wat beter smaakten dan in Windhoek, en een Botervis. Prima.




Marijke bij Tug
foto 6

Teruggewandeld naar ons tentje en vroeg naar bed. Hier in Afrika gooi je je ritme helemaal om! Op bij zonsopgang en naar bed om 9 of 10 uur!
Volgende morgen naar de Garage. Gevonden. De eigenaar een blanke man, was zeer aardig. Koffie gedronken met worstebroodje. De auto bleek niet te maken in een dag. Gebeld met verhuur: advies: doorrijden naar waar we heen wilden die dag en daar zou een nieuwe auto gebracht worden. Wij kozen voor Uis als wisselplaats, dat ligt vlak bij de Brandenberg, een schitterend gebergte. Afgesproken bij the White Lady B en B.
Bijna zou ik het vergeten: op weg van Swakopmund naar Uis passeerden we, de skeleton coast volgend over de zoutweg, het plaatsje Heintjesbaai.
Daar zou een golfbaan zijn!! Omdat we toch een dag extra hadden besloten we daar te spelen. Zoeken dus. Heintjesbaai is erg klein maar heeft een hoofdstraat en een daar dwars op staande straat die doen vermoeden dat de burgervader megalomaan is. Brede, vierbaans allee-en met bomen ertussen. Verder stelt het dorp niet veel voor. Stoffig en vies zoals de meeste Afrikaanse plaatsen.
We zagen op een hoek bijna buiten het dorp een vervallen witte muur met daarop: golfcourse.
We draaiden de, eveneens vervallen, poort binnen en kwamen op een zandvlakte, kennelijk een parkeerplaats? Auto neergezet en rondgewandeld: en ja daar stond een gebouwtje met golf erop. Geheel verlaten en wat shabby. Eromheen lopend zagen we tot onze verrassing beneden ons een green liggen , en nog meer greens en afslagen! Groen opbloeiend in een zee van zand. Dat bleek de golfbaan! Fairways van zand! Één grote bunker partij tot aan de kleine gras greens. Kennelijk was de grond niet echt rul maar stevig door het vele zout wat er in het zand zit. Vergelijkbaar met de wegen waarop je rijdt.
Het clubhuisje had een reusachtig scorebord wat grote wedstrijden deed vermoeden. Maar niemand aanwezig om ons in gelegenheid te stellen een balletje te slaan op deze bijzondere baan. Er hing een bord met daarop het bericht: to play golf go to the bar or to the bottle shop.
Wij hebben wat fraaie foto’s gemaakt en zijn op zoek gegaan naar de bar. Die bleek aan de overkant van de straat en dicht. Toen hebben we het opgegeven en zijn in een door Indiers gedreven koffieshopje in de zon een capuccino gaan drinken. Het shopje was gelegen in een lieflijk binnenplaatsje. Ze verkochten er geen weed, zoals de naam Coffeeshop deed vermoeden, maar wel veel bijbels en andere stichtelijke boeken.
Verder wat inkopen gedaan bij de spar en toen verder naar Uis.

de golf baan in Heintjesbaai

De weg van Swakopmund richting brandenberg gaat over een zoutweg. Dat rijdt heerlijk. Langs de skeleton coast. Lelijk, zand en nog eens zand. Geen detour waard. Na 100km deze weg gereden te hebben, zwaaien we af naar Uis.
Uis was eens een drukke plaats want er werd en wordt, tin gevonden. Na het instorten van de tin prijs is het dorp echter verlopen. Alleen wat hotelletjes omdat het vlakbij een mooi park ligt waarin de Brandenberg met san tekeningen van heel lang geleden. O.a. de White Lady tekening. Echter, de Lady is een man. erg modern dus.
Wij wachtten in de B en B en dronken een Windhoek Lager uit het vat. de eigenaar was een Zuid Afrikaan, blank, die gepensioneerd was , maar daarna dit hotel had gekocht. Hij vertelde de volgende maand voor de tweede keer met pensioen te gaan. Hij had het motel verkocht (met een camping erbij). Hij vertelde dat men weer tin aan het mijnen was en ook dat er andere grotere bedrijven gingen investeren in Uis.
Na lang wachten kwam de chauffeur met onze nieuwe auto om 7 uur aanrijden. Wij hadden al een tocht gemaakt richting Brandenberg en daar vlakbij een heel fraaie lodge met camping gespot. we besloten daar te gaan logeren. we tankten in uis en zwaaiden onze autobrenger uit. weOnze nieuwe auto was een stuk nieuwer en ook groter en benzine i.p.v. diesel. Met veel meer power. Voor de oude prijs. prima.Echt Hollands dus. De service van het verhuurbureau was werkelijk super evenals de prijs: 44$ per dag voor 4x4 auto met tent en toebehoren! We haalden nog juist de camping voor het donker. Daar in de lodge heerlijk buiten gegeten naast een kooi met kraai. Dan een prachtige plek op de weer bijna lege camping gezocht, echt buiten buiten tentje opzetten in het licht van de volle maan. en slapen tot zonsopgang.
opstaan en naar Twijfelfontein.

Brandenberg bij zonsondergang

Hier zijn we weer: het is nu 25-2-2008 en ik heb hele morgen aan de blog gezwoegd. Die is nu bij tot 30-1-2008!


ballon t

Goed , we zijn op weg naar twijfelfontein met onze nieuwe Nissan! Door schitterend gebied met Bergen, veel bomen, steenbokken; heerlijk geluncht onder een acacia, met olifanten shit nabij voor de couleur locale. En de hele tocht vanaf Uis tot Twijfelfontein geen bumperklevers of hinderlijke tegenliggers. Alleen een enkel dorpje waar de kinderen enthousiast zwaaiden toen ze ons zagen. Veel toeristen bezoeken Twijfelfontein kennelijk niet via deze route.
Een keer de 4x4 aan om door een rivier te waden. Verder paradijs. In twijfelfontein eerst de camping gezocht.: het Aba Huab Camp door ons uitverkozen ligt lieflijk aan de rivier. Helaas was deze droog. Maar de camping was mooi. Weinig tot geen gasten een keurig barretje ; en grote plaatsen onder schitterende bomen voor het uitzoeken. We kozen een plaatsje aan het water(zand) onder een grootse Mapony boom.


Marijke in de Mapony bij Abu Huab,Twijfelfontein

Tentje opzetten kon niet natuurlijk (zit op het dak van de auto).
Vervolgens op naar Twijfelfontein om de 6000 jaar oude rock art schilderingen(tekeningen) te bezichtigen. Deze liggen bij de bron die door Levin, een europese immigrant, twijfelfontein werd genoemd omdat hij maanden lang aan het delven was op zoek naar water en zijn vriend die regelmatig langs kwam bleef vragen of hij nu niet ging twijfelen aan zijn overtuiging dat er water in de grond moest zitten. De volharding werd beloond!! De bron bracht dagelijks een kubieke meter water boven.
Bij het uitstappen werden we blij verrast met twee nieuwe vogelsoorten die vrolijk zingend goed spotbaar op een struikje zaten!! Daarna werden we nog aangenamer verrast door het ontvangstcentrum . Dat was geheel opgebouwd uit gerecycleerde spullen en stenen voor een zeer lage kostprijs. Maar Jaap zou er trots op zijngeweest! Fraai en efficient! We hebben er foto’ s van!



San Tekeningen bij Twijfelfontein

Je moest met een gids de bergjes in. Onze gids was een te gezet en wat nors Bushman meisje (te zien aan de haardracht) wat niet meer zei dan hoogst nodig. De tocht was wel fraai veel geklim en prachtige tekeningen. Ditmaal zonder menselijke figuren. Dus anders dan in de Drakensbergen.
Na de twijfelfontein naar de Burnt Mountain: een zwarte hoop stenen die langzaam aan het afkalven is. Niet interessant voor de tourist, waarschijnlijk wel voor de geologen onder ons.
Laatste bezienswaardigheid: de Organ Pipes, een hele bergwand met basalt kolommen die er inderdaad uitzien als een aantal orgels! Onverwacht fraai.
Dit alles onder de hete zon!!


De Orgelpijpen waarnaar Marijke Lars laat dansen


We hadden nog een aantal uren te gaan alvorens het l’ heure du vin aanbrak dus tijd voor een verder uitstapje.
Zo’ n veertig kilometer verder over de gravel wegen zou een petrified Forest liggen!! Dat wil zeggen versteende boomstammen die niet van bomen ter plekke zijn maar van bomen die verderop zijn afgebroken en met een vloedgolf(!!!?) hierheen zijn gebracht.
We waagden de tocht: alweer door prachtig landachap met in de verte schitterende Bergen. Enkele tafelbergen waarmee vergeleken de tafelberg bij Cape Town maar een bijzet tafeltje is.
Eenmaal verkeerd gereden, maar omdat we de zon in de gaten hielden als ervaren reizigers, merkten we al snel dat we de verkeerde kant op gingen. De enige tegenliggers waren door ezels getrokken wagens met families erop; op weg naar of terugkomend van een marktje. Wij wilden stiekem een foto maken maar dat zagen ze meteen!! Dus stoppen die wagen en poseren! Gek op foto’s zijn ze in Afrika! Uiteraard een kleine vergoeding gegeven (vroegen ze ditmaal niet naar!).

De Ezelwagen op weg naar...


Op de grotere weg met asphalt (laatse stukje naar het woud) zagen we regelmatig langs de weg klungelig geschreven bordjes met Petrified wood/ forest. Omdat in de planet stond dat het werd aangegeven met Versteende Woud, passeerden we deze bedriegers snel!
Bij het echte park, overigens aangegeven met Petrified Forest, moesten we 3 euro de neus betalen en kregen we een wederom zwijgzame gids mee, die haar jengelend kind aan de bar afgaf alvorens met ons mee te stappen.
De bomen waren inderdaad versteend en erg groot. De langste wel 35 m lang. En er lagen er heel veel! De soort is Gymnospermae en onze coniferen stammen er van af. Het is erg vreemd met je hand een boom te betasten van meer dan 260.000.000 jaar oud!!! Heel indrukwekkend.


Een Versteende Boom van 35 m lang


Wij vroegen wat die andere bordjes met petrified wood betekenden: de gids vertelde dat hier overall petrified forest lag maar dat deze plaats de enige met zoveel bomen was. We hadden dus voor weinig andere petrified bomen kunnen bewonderen.De straf voor zoveel vooroordeel!
Terug door de hitte naar onze campplaats. Tentje opzetten en zie daar: het is half zes!!! Tijd voor een glaasje wijn, koel en droog!De atmosfeer was dermate vredig en de Mapony zo inspirerend , dat ik er een gedicht schreef.
Ik zal het schuin typen zodat de niet geïnteresseerde lezer (cultuurbarbaar) het eenvoudig kan overslaan.

Mapony


Stof waait straffe westen-
Wind door je bladeren
Mijn Mapony
Schaduw sprenkel je met
Zonnevoetjes dansen
Het ritme van de wind
Lommer , koelte strelen
Opgewaaide haren
Trekken loomte uit mijn
Lijf ,Mapony.
Honderd jaren leven,
Je wind gerichte kracht
Zoekend naar koel water
Ver in’t zand verloren
Wetend wachten; omhels
Mij Mapony,
Omvat mij, verkoel mij.
Je stammen strekken zich
Jaren lange jaren
Voorbij mijn stof




Nu hadden we onze ogen niet in onze zak gehad die dag en bij de Bergen bij Twijfelfontein een prachtige tegen de bergwand gebouwde en daarmee als het ware versmolten Lodge zien liggen.
We waren er even heen gewipt: de entrée was fabelachtig: als een soort Petra ervaring moest je tussen twee grote rotsen door lopen. Deze droegen ook nog rock art!
Het hotel had een schitterende eetzaal die uitkeek over de valley en raamloos was zodat de koele wind door de zaal blies.
Uiteraard besloten we daar te gaan eten.
Na ons glaasje dus op naar de Lodge. Het bleek dat er een grote groep Duitsers was die een zeer uitgebreid bufet ging verorberen. Wij konden voor een redelijke prijs mee bufetteren.
Kostelijke voorafjes, salads, visjes,allerlei (Kudu, Oryx ,Rund, Varken,Kip,Lam) gebraad. Kazen en vele soorten toetjes en vruchten. Een goede keus dus en Marijke was weer helemaal tevreden met haar kampeerervaring!!
Terug in ons tentje ‘s nachts tweemaal opgeschrikt door lawaai buiten; niet van gillende tieners of draaiende motoren, nee; de eerste keer hoorde ik iets bewegen vlak voor mijn neus. Omdat we hoog sliepen moest het dus een dier in de boom waaronder we stonden zijn. Een luipaard wellicht? Helaas (of gelukkig) niet. Het was een marterachtige, met grote dike staart. Het beest zat stijf van schrik toen ik de tent openritste. Later veel gedruis en gesnuif: wildebeesten? Zebra’ s?. helaas niet. Het was een grote kudde koeien die door de lege rivier kwam aansjokken en ging grazen naast onze auto.
Volgende morgen weer op bij het eerste krieken van de dag. 5 uur dus.
Tentje inklappen en richting Spitzkoppe..
Alweer door hetzelfde fraaie landschap en alweer geen verkeer. Alleen de stofwolk achter ons . We passeren enkele dorpjes met veel geiten en koeien. Ook zien we een enorme groep arenden rondcirkelen. Honderden. We dachten dat het gieren waren maar het waren arenden.
Eenmaal een grotere stad , Omaruru, gepasseerd. Daardoorheen gehobbeld langs de sloppenwijk.en door de rivier..
In de namiddag komen we aan bij de Spitzkoppe die we natuurlijk al uren lang in de verte zagen liggen. Het zijn namelijk een paar Bergen die uit het niets boven het land lijken uit te springen.

De Spitzkoppe in de verte

Van dichtbij zijn de koppen prachtig. Roodachtige steen en glad al seen biljartbal. Met grillige vormen. Eromheen ligt een steppeachtig half woestijnachtig landschap. Dat is tevens een wildpark, met zebra’s, kudu’s, springbokken, en wat ander klein wild. Ook luipaarden zeggen ze maar die zie je maar zelden.
Voor de ingang van het park staan twee vrouwen bij een souvenir tentje(erg primitief) Ze hebben twee kleine kleuters bij zich. Ze vragen of we iets willen kopen. Neen Dan vragen ze of we eten hebben. We zeggen dat we bij terugkomst morgen vroeg ons overtollige eten zullen komen afgeven. Ze zijn erg vriendelijk.

foto 15

Bij de ingang van het park zit een jonge man die ons enthousiast onthaalt en vertelt dat hij gids is. We zeggen dat we hem inhuren over een uurtje. Even verderop staat een bar/restaurantje en we besluiten daar te gaan eten om 7 uur, na de rondtocht.
Dan rijden we het park door op zoek naar een romantische plek om te kamperen. Er staat her en der een enkele tent, maar de campplaatsen liggen door het hele park verspreid, meestal op afstanden van ruim twee honderd meter van elkaar.
We vinden een werkelijk super fraaie plek, in een spelonk tussen hoge bergwanden, met enkele bomen en een terrasje onder een richel in de schaduw.
We eten een late lunch daar en verkennen het verdere terrein. Om de hoek zien we enkele prachtige vogeltjes: roze,groen, oranje. Het blijken love birds te zijn die in een spelonk huizen. Ook zien we enkele andere kleurrijke nieuwe vogels! Vreugde dus!
Terug naar onze gids. Hij rijdt mee in onze auto en we bezoeken enkele rotstekeningen, beklimmen een rots met een arcade, rijden door het wildpark en zien enig wild, (nog spannend nu omdat we nog niet in Botswana zijn geweest en dus nog niet te verwend met wild!). De gids weet veel te vertellen en is even spraakzaam als de vorige twee gidsen zwijgzaam waren.
Om zeven uur zijn we terug bij ons restaurantje. We drinken een biertje en eten rijst met heerlijke groenten saus en prima gebraden kippepootjes. We zijn uiteraard de enigen daar. De bediening kletst gezellig met ons.
Kwart voor acht naar onze campplaats: tentje uitklappen en een glaasje koele wijn drinken bij de zonsondergang. Deze kleurt onze rotsen rood, dan oranje dan goud en tenslotte zakt de zon achter de Bergen en komt de volle maan langzaam op en baadt onze rotsen in een echt zilveren licht. Romantischer kan niet! De dieren roepen in het park en s’ nachts lopen de koeien weer rond de tent. Waar die vandaan komen is een raadsel.

foto 16

Volgende morgen vroeg op, bij zonsopgang. Prachtig wederom!. We maken een wandeling en spotten vele vogels: de acacia pied barbet (bonthoutkapper) bijvoorbeeld . Dan ontbijtje. De dassieratten komen meeeten evenals talloze pale winged starlings (bleekvlerk spreeu) en andere vogels. Paradijselijk!!

foto 17

Om tien uur vertrekken we , terug naar Windhoek.
De tocht is wat saaier omdat we over de grote weg rijden en we asphalt maar niks vinden. En dan ook nog tegenliggers. Vreselijk. We passeren enkele lelijke grotere steden en draaien bij Okahandja naar het zuiden.
Het is ongelooflijk maar waar: vanaf daar tot aan Windhoek staat het land langs de weg bijna onder water. De begroeiiing is vreselijk groen en lush! Er blijkt dan ook een grote dam in de buurt te zijn (Dam is geen Dam maar een stuwmeer).
Om ongeveer vier uur komen we, zoals gepland! In Windhoek aan bij de autoverhuur. Alles is verder goed en ze brengen ons naar een winkelcentrum(op ons verzoek omdat we water willen kopen en wat eetbaars voor de lange reis morgen naar Maun). Gudrun zal ons daar na haar werk ophalen. Wij wachten in het zonnetje en later in een prettig café boven de parkeerplaats. Na de tweede wijn( de glazen zijn hier 200cc vol) worden we vrolijk en bellen Gudrun. Die was al geweest en had ons niet gevonden.
Eind goed al goed. Ze komt snel en het is uiteraard verschrikkelijk gezellig haar weer te zien.Laatste keer was in Oaxaca. We gaan naar haar huis, pakken onze spullen voor morgen in en zitten in de tuin. Gudrun neemt ons en Gerhild mee naar een Indiaas restaurant waar we heerlijk eten!
Aan tafel vertelt Gudrun over haar werk. Ze is hoofd van een instituut dat programma’s heeft voor de behandeling van posttraumatische stress bij kinderen en jongeren. Gudrun doet tot haar verdriet vooral fund raising en administratie nu. Ze wil graag meer met de groepen zelf doen. Ze vertelt ook dat veel kinderen behoorlijk problemen hebben met hechting. Dat komt omdat het bij vele Namibische families een gewoonte is om je kind op jonge leeftijd kadoo te doen aan een nicht of een tante die zich alleen voelt. Deze tante of vriendin zorgt dan een aantal jaren voor het kind maar meestal gaat het rond de twaalf jaar weer terug naar de moeder. Dat leidt tot de nodige problemen.
Ook vragen wij waarom in de townships de mensen huisjes bouwen van staal en blik en hout terwijl overal rondom de mooiste stenen voor het oprapen liggen.
Ze vertel dat het Dama volk met name vroeger zeer fraaie huizen bouwde van de stenen. Maar dat dit door de huidige generatie gezien wordt als ouderwets!
Nu is de kennis over hoe met dergelijke stenen ronde hutten te bouwen verloren gegaan. De regering probeert wel om dat weer te veranderen maar stuit op verzet van de mensen.
Cultuur is machtig dat zie je maar weer.
Gerhild vertelt over haar werk en de bibliotheek.
Om elf uur (laat vandaag!) naar bed.
Morgen komt de chauffeur om 8.30 uur.
Hij zou 7 uur komen maar de baas van Tenna vond dat te vroeg.
Half acht op, ontbijt in de fraaie tuin van Gudrun. Zij heeft een heerlijk ontbijt gemaakt. Terloops vertelt ze om een uur of acht dat de chauffeur er al om 7 uur was! Hij wacht tot half negen in de auto!! Zijn baas had de veranderde tijd niet doorgegeven.!!! Wij gaan toch anders met ons personeel en onze taxichauffeurs om dan in Afrika. Om half negen stappen we in. De chauffeur, Sydney, is geheel niet verbaasd over het wachten. Geduld is hier een zeer gewone zaak.
Uitzwaaien en dan op naar Botswana. De reis zal ongeveer 10 uur duren!
Veel bijzonderheden zijn er niet te vertellen over de tocht door de Kalahari.
Meest opvallend is dat het begint te regenen op het moment dat we de grens oversteken en dat het verder de hele dag regelmatig regent! De woestijn is groen en vol fleurige bomen. Droogte nemen we niet waar.Wel heel veel ezels, koeien en geiten op de weg die telkens tot bijna stoppen nopen.
Onze chauffeur is voorzichtig: hij heeft een jaar geleden een koe op zijn auto gehad en het er maar net levend van af weten te brengen. De stooflappen zaten om de bumper gerold zei hij.
Hij vertelt uitgebreid over zijn familie . Vooral ook hoe kostbaar het is om te trouwen. Je moet je schoonfamilie twee koeien of meer geven en dat is duur. Veel mannen kunnen daarom niet met hun lief trouwen. Dat belet de geliefden niet om kinderen te maken. Die krijgen dan echter niet de naam van de vader . eerst moet hij betalen!! Dan mag hij de kinderen pas echten. Tot dan worden ze beschouwd als kinderen van de oudste broer van de moeder.
Om half zeven rijden we Maun binnen. Een drukke stad die er echter even rommelig uitziet als andere Afrikaanse steden. Architecten schijnen weinig in trek in Afrika. Alleen banken hebben iets luxere bouwwerken. Veel water overal en veel groen. We proberen geld te halen maar de ATM blijkt stuk of leeg. Later lukt het elders wel maar niet met de mastercard. Die kennen ze niet in Botswana! Alleen VISA. Een uitdaging voor mastercard dus. Omdat Marijke bijna aan haar maximum voor de maand zit (opname mogelijkheid) zitten we dus lekker krap. Dat bespaart.
Audy Camp, waar we slapen, ziet er veel fraaier uit dan verwacht. Vrolijke bar met groot rieten dak en dito restaurant, redelijk groot zwembad, waar Marijke niet in gaat zwemmen!!, en overal keurige tenten. Wij slapen in een eenvoudig model (De vijf luxe tenten met eigen badkamer zouden vol zijn maar we zien er die avond niemand in slapen!). Wel erg netjes en met netten.

foto 18


We drinken een drankje met onze chauffeur die elders gaat slapen en zeggen hem gedag. Hij heft werkelijk heel goed en veilig gereden!! Geen pothole of ezel geraakt!
Daarna tent opzoeken , douchen fleurig aankleden en terug naar de bar. Daar raken we aan de praat met eenman die voor de regering werkt als onderzoeker van de toestand van de watervoorziening in Botswana. Hij gaat ook de grote lodges langs enz. We nemen de politieke agenda door. Hij zegt dat de regering probeert om een pijpleiding voor water aan te leggen vanuit het noorden naar de Hoofdstad Gabarone. Dat stuit echter op bezwaren vde mensen(overigens erg weinig) in het Noorden. Dus het stokt nog.
Het goed opvangen van het vele regenwater gebeurt tot onze verbazing geheel niet.
Dat zakt in de grond of/en verdampt weer snel.
Om acht uur eten . Redelijk lekker visje, marijke een minder geslaagde hamburger(eigen schuld). De wijn is hier prima, allemaal uit Zuid Afrika. Er is wel een Botswaanse wijn op de kaart te vinden maar de ober raadt drinken ervan ten sterkste af.
Dan lezen en slapen en om 8 uur pas weer op!
Om half tien moeten we op het vliegveld zijn om naar onze lodge te vliegen.
We zijn dan op de 26ste januari aangeland. We hebben de 23 ste de verjaardag van Babs niet vergeten! Gebeld, maar de voice mail! Later op de dag geen bereik meer gehad!! Gefeliciteerd Babs!!
Bereik is vanaf morgen ook weer 10 dagen niet mogelijk! Angstig thuisfront moet dus maar duimen.
De taxichauffeur is wat greedy maar het bedrag staat vast. Hij dwingt ons bijna om zijn telefoonnummer te noteren voor als we terug komen in Maun. We doen het maar om hem blij te maken.
Het vliegveldje is klein maar fijn. Ons eveneens erg kleine en fijne tuigje staat om tien uur klaar. Er kunnen vier mensen in. De vliegenier is blank en komt uit Nieuw Zeeland. Klust dit erbij in zijn vakantie. Hij ziet er wel competent uit. Achterin stappen (worden gepropt) twee charmante dames, een wat oudere, 35 denk ik, en een jongere.
De oudere blijkt onze gastvrouw te zijn, de manager van de Mapula lodge!!De ander een serveerster.
We vliegen laag boven de wildernis vanwege de… regenbuien en stormpjes die ons wel wat heen en weer schudden maar niet deren. We zien kuddes gnoes, zebra’s, olifanten, giraffen onder ons voorbij trekken. En heel veel moeras en heel veel water. Het heeft tien jaar niet zoveel geregend als dit jaar. Lars was there.
Vele wegen staan blank.
Maar wegen zijn er toch niet bij onze lodge, alleen paden door de wildernis!
Na 40 minuten landen we op een grindgestrooid weilandje.
Na kort wachten komt uit de bush een grote landrover aangereden met een vrolijke jonge man ,Dicks, achter het stuur. Hij rijdt ons vieren naar de lodge.
Dit tochtje duurt een half uur denk ik en we zien meer dieren dan al de tijd hiervoor. Het wemelt van de impala’ s natuurlijk maar ook van de zebra’s en wildebeesten. Verder giraffes,heel , heel veel zeer nieuwe vogels! Zoals de lilac breasted roller, the carmine bee eater, de European bee eater, en vele andere birds. We rijden echt door de bush en zullen dat de komende drie dagen 8 uur per dag gaan doen zo blijkt.
Bij aankomst bij de werkelijk zeer romantische en fraaie lodge staat het voltallige personeel(16 man!!) te zingen en dansen ter verwelkoming. Een wel heel mooi onthaal.Veel kussen natuurlijk(de manager).

foto 19


Meteen wordt op het schitterende terras met uitzicht over een groot meer waarin de Hippo’s tevreden knorren, een champagnecocktailtje geserveerd.
We zijn al helemaal thuis.
Dat is ook de bedoeling zegt onze manager. Onder de rieten overkapping staan prachtige houten banken van Mapony hout en andere fraaie soorten boom. De fruitetende vleermuizen hangen gezellig aan het hoge rieten plafond.Een eettafel staat al gedekt met fraai zilver en kristal voor de lichte(?) lunch die zodadelijk na het opfrissen wordt geserveerd. Het is zoals al onze vrienden die dit gedaan hebben het zeggen: paradijs: luxueus en toch landelijk en wild.
De bediening en de gidsen Mat en Dicks, zijn allemaal en vreselijk vriendelijk en beleefd zonder enige vorm van onderdanigheid.
We worden naar de kamer gebracht, ik bedoel ons eigen klein chalet dat aan het eind van de weg langs het meer ligt. Het is helemaal in de breedte gebouwd zodat de slaapkamer naast de zitkamer en die naast de badkamer ligt. Dit zorgt voor een adembenemend uitzicht vanuit elke meter.De douche is buiten onder een afdak/boom en je kijkt zo over het meer en ziet de vogels zitten en de nijlpaarden. Er is ook een ijzeren badkuip binnen en een toilet, ook met uitzicht over het meer.
Het bed is breed met een groot baldakijn met muskieten net.
Ramen zijn er niet, alles is open aan de voorkant maar afgedekt met gaas tegen de muskieten. Je kunt rolluiken laten zakken als het uitzicht je teveel wordt.

foto 20


Bij de lunch ontmoeten we de enige andere gast die er is(twee van de drie dagen). Het is een Amerikaan uit Michigan. Zakenman op reis voor zijn zaak. De zaak blijkt accenture te zijn waar hij partner is. Dus de hoogste of een van de hoogste bazen van Christopher die in Praag voor accenture werkt. We vertellen dat Chris daar werkt en hij haalt zijn laptop en tovert chris te voorschijn (zijn e mail enz). De laatste dag sturen we chris een mail die zijn baas in pretoria zal verzenden als hij weer bereik heeft. Zelf stuurt hij Chris ook een mail. In juni komt hij naar Praag zegt hij en zal zeker Chris gaan aanspreken. De wereld is klein.
Bij elke maaltijd komt de serveerster vertellen wat er gemaakt is . Zij doet dit op plechtige wijze. Stelt er soms interessante vragen bij of geeft een raadseltje op. Schattig!
Om vier uur onze eerste game drive. Wij drie gasten en een gids en een hulpgids in de grote landcruiser. Poncho’s met wol gevoerd liggen in de auto klaar. Die zijn regelmatig nodig want het giet soms hevig. Maar dat hindert zo niets.
Onze gast is vooral uit op groter wild, hoewel hij dat zoals later blijkt al in vele parken heeft gespot.
Wij vertellen hem dat wij vogelspotters zijn. Dat vindt hij eerst vreemd maar na de eerste prachtige vogels wordt ook hij enthousiast. Temeer omdat de gids alles van vogels weet en ook een verwoed spotter is. Dat helpt ons zeer bij het determineren van de birds die in grote getale voorbij komen vliegen. We zien deze dagen wel veertig nieuwe vogels als het niet meer is. We hebben ze allemaal aangekruist in ons vogelboek. Een feest dus! Ook veel veel groot wild.


foto 21

Maar het fraaiste is niet het zien van de beesten maar de atmosfeer van de bush waar je midden doorheen crosst. Om zes uur een stop . De witte wijn komt uit de koeler en de glazen worden gevuld.
Zo toeren we elke dag weer door een ander stuk en telkens spannend.
Een dag lopen we een stuk door de bush. Met een gids met geweer op scherp. We zien alleen wat impala’s en enkele giraffes van dichtbij. Maar het is toch heel wat intenser dan in de landcruiser.
De tweede dag varen we met een makoro (uitgeholde boom) over het meer. We komen redelijk (erg) dicht bij de nijlpaarden die op zich gevaarlijk zijn. We varen door riet en zien hele kleine gekleurde kikkertjes die s’ avonds een twinkelend geluid maken alsof er belletjes rinkelen. We stappen uit op een eilandje en drinken thee.en zien de visarend boven ons neerstrijken. Natuur natuur! Wat een schoonheid en rust!
De avond dat onze mede gast vertrekt is er een zang en dansshow door het personeel, tevens al voor ons vertrek twee dagen erna. Feestelijk en ontspannen!
Het eten is telkens heerlijk. Kost van het land en alles ter plekke bereid. Ook het brood en de toetjes.
De dag dat we terug gaan zien we vlak bij de lodge een grote leeuwin sluipen, een 30 meter voor ons; de gids rijdt voorzichtig achter haar aan. Ze sluipt door , duidelijk een prooi binnen bereik. Even later zien we een wrattenzwijn achter de struiken lopen, een kanjer. De leeuwin sluipt dichterbij en zit enkele minuten lijkt het wel als een veer gespannen. Dan schiet ze vooruit en stort zich op de wharthog. Omdat het gras daar lang is zien we niet wat er gebeurt al zitten we op nog geen tien meter van de leeuw af. Maar ze komt grommend terug zonder prooi. Zij heeft het beest gemist. Wij waren vreselijk bang dat ze zich nu tevreden zou gaan stellen met een hollandse pot, maar de gids bleef kalm en zei: die doet nu enige tijd niets meer. Deze sprong kostte veel energie. Ze gaat nu rusten. De leeuw keek ons inderdaad minachtend aan en ging liggen. Volgens de gids miste ze waarschijnlijk met opzet omdat ze het everzwijn te groot vond en er niet echt goed vanachteren op kon springen. Een everzwijn kan namelijk een leeuw met zijn slachttanden openrijten en doden als de leeuw teveel van voren aanvalt.
Wij verder op weg naar het vliegtuigje.
Een andere vliegenier, zelfde regen en storm. Laag over de bush, nog meer water!!
Weer veilig geland in de stromende regen. Moesten zelfs binnen op taxi wachten omdat we van het kleine stukje naar de auto zeiknat zouden zijn geworden.
Terug naar Audi Camp. Ditmaal in een luxe tent.
Zelfde bar en witte wijn.
We wilden met een kaartje betalen. Maar de mastercard deed het ook hier niet. Hoewel ze bezwoeren dat ze mastercard accepteerden. Ik gebeld naar Nederland Daar bleek dat de afschrijving niet doorkwam vanuit Botswana.
Gelukkig had marijke nog een Barclay card bij zich met VISA. Maar ze was haar pincode vergeten. Handmatig lukte de overschrijving toen wel en konden we de volgende dag aan onze safaritocht naar Kasane beginnen!
Eten en slapen. Zes uur op. Ontbijt en daar staat onze landrover met aanhangwagen klaar. Een oud model maar zeer betrouwbaar zoals we zullen merken de komende vijf dagen.
We zijn nu op 30 januari aangeland.
Onze zevende vakantie gaat beginnen. Daarna nog twee en we mogen weer naar huis. Waar ligt dat?

We maken kennis met Relax, onze driver en gids en met Benjamin onze kok.
ZIj zullen ons de komende vijf dagen door het Moremi park omhoog , dan door de Savuti en het Chobe park naar Kasane loodsen. Er zijn twee kleine tenten ingeladen en een grote. De kleine als slaaptentjes de grote om in te eten en koken als het regent. Verder is er veel voedsel aan boord.maar geen wijn. Wij besluiten het deze vijf dagen zonder drank te gaan doen.
Vanuit Maun rijden we 25 km over de asphalt. Dan de zand "weg" op. na dertig km komen we bij de ingang van Moremi park. We stoppen even om te plassen. Er is daar een kleine kamp plaats. Op de camping zien we verse leeuwen sporen. Een leuk begin.
Dan begint het ploeteren door het park, over een zandweggetje dat op veel plaatsen diep onder water staat. Het kost moeite om de landrover in zijn 4x4 er doorheen te slepen. Vaak moeten we door het bush gaan omdat de weg zelf te diep is uitgesleten. Soms gaan we door dermate diepe plassen dat de auto tot halverwege de deur onder water rijdt. We zien olifanten en giraffes en veel impala’s.
Uiteindelijk komen we bij een groot meer aan. Daar is de camping. De camping?? Niets wijst op een camping. Wel hangt er een oud bordje dat kamperen daar is toegestaan. Maar het is echt midden in de bush. We staan zo’ n dertig meter van het water af. Daarin wemelt het van de nijlpaarden. We tellen er vlotjes meer dan twintig. Ze maken veel kabaal en stoeien met elkaar.

foto 22


We zetten eerst de grote tent op en dan de twee kleintjes. Wij staan onder een boom links van de grote tent, de gidsen rechts ervan.
Onderweg hadden de gidsen hout verzameld, met onze hulp, en een deel ervan werd gehakt om een mooi vuur te maken. Daar werd door Benjamin een rooster op voetjes over gezet en klaar is ons fornuis. Benjamin gaat dan even weg met een tentdoek, wat ijzerwerk en een schop. Het blijkt dat hij verderop in het bos een pit latrine heeft geschept met daarop een stellage met een heuse wc bril en eroverheen een tentje. Ons toilet dus. Wel waarschuwt hij dat we snachts beter niet kunnen gaan in verband met de nijlpaarden en leeuwen.
Het eten wordt bereid en is prima prima. De nijlpaarden komen langzaam uit het water en als het donker is horen we ze heel dichtbij (paar meter!) grazen. Ze wandelen ook aan de andere kant van de boom waaronder wij slapen langs naar grasland verderop in het bos. We moeten vooral niet snachts eruit gaan en tussen hen en het water terecht komen, want dan worden ze angstig en link, vallen aan betekent dat.
We slapen wat onrustig. In de verte brullen de leeuwen en janken de hyena’ s.
Volgende dag vinden we sporen even buiten ons kampementje, van leeuwen en hyena’ s. het wild komt wel erg dichtbij!
De volgende dag gaan we vroeg op pad omdat we naar de noord poort willen gaan om te vragen of we door kunnen vandaar naar Savuti en Chobe. Het heeft weer vreselijk geregend in de nacht.
De weg naar de poort is werkelijk heel moeilijk te berijden maar Relax doet zijn naam eer aan en we halen de poort. Vlak ervoor ligt een houten brug(een stel stammen) die we over moeten. Voor ons staat de landrover van de parkwachters op de brug en kan niet verder. We lopen er heen en ze zeggen dat de brug gebroken is. Water erover heen en enkele krokodilletjes daarbij. Ze proberen vooruit te gaan maar moeten toch terugrijden, wat geen makkie is. Conclusie: brug kapot en geen doorgang naar het Noorden. Nu vertellen ze dat de wegen verderop toch afgesloten zijn in verband met overstromingen. Een groep toeristen heeft al zes(!) dagen vast gestaan in de modder alvorens iemand ze vond.

foto 23


Dat is pech. Een groep engelsen en australiers die op luxe safari waren en in een lodge aan de andere kant van de brug hebben geboekt kunnen ook niet verder. Zij moeten over de brug heen waden en worden aan de andere kant met een vliegtuigje opgehaald om ze naar de lodge te brengen. Wij drinken tea met ze en maken grappen.Ik vertel een dochter van de Australier die psychologe is dat Andolfi in Australie zit. Ze zal het navragen en proberen hem te zien.
Dan de weg weer helemaal terug. Veel olifanten, giraffen impala’’ s tot het je neus uit komt.Nee, prachtig uiteraard! en spannend.
Deze tegenslag betekent dat we morgen weer retour Maun moeten en vandaar moeten omrijden, 700km, over Gweta en Nata naar Kasane, over de asphalt weg.
Met onderweg een nacht kamperen in het park Naix Pan, besluiten we.
Die avond komt Bob, de manager van Audi ons bezoeken. We hadden gebeld met de satellite tel. maar geen contact gekregen en hij had ons wel gehoord en kwam kijken wat er mis was. Onderweg had hij zelf met zijn landcruiser tweemaal vast gezeten. Na drie uur sleutelen had hij de auto weer aan de gang gekregen en uit de poel weten te rijden. Dit tweemaal! Hij was blij er te zijn. Hij had angst dat hij de nacht in de bush had moeten doorbrengen. De auto was aan alle kanten open en hij zag zich al opgegeten.. De bush is niet voor sissies, dat is duidelijk.

foto 24

Hij eet gezellig mee en blijft bij ons slapen. Hij laat de sterren hemel zien en toont ons twee galaxies die wij nooit zien bij ons in europa. Prachtig; en het Zuiderkruis natuurlijk. S’ nachts weer heel veel nijlpaard- gegraas; vlakbij de tenten dit keer.
Volgende dag vertrekt Bob al om half vijf. Wij om half zeven na ontbijt en afbreken van al de tenten. Ik heb last van mijn rug door het zitten in de auto op slechte stoelen en kan niet hard helpen.
De terugtocht is weer erg zwaar. Maar we redden het en na een halfuurtje rust in Audi kamp, vertrekken we richting Gweta en de Naix Pan.
Redelijk wat potholes en veel koeien, ezels en geiten, beletten te hard rijden.
We komen om 4 uur bij de inrit van het park aan. In de planet staat: de dertig km(!!!))) naar het kantoor van het park en de camp plaatsen is een ware ramp en zelfs niet met een 4x4 berijdbaar…
Ze hebben niets teveel gezegd. De parkleiding moet wel erg tegen toeristen zijn. In het begin nog alleen rul zand, een Oryxje langs de weg, wat volstruisen, een korhaantje, een stel waterbokjes. Maar dan begint het: enorme kuilen gemaakt door grote trucs die zoals we later zien, bouwmaterialen en machines komen afleveren. Deze kuilen zijn weer lekker volgeregend zodat je de diepte niet kan zien. Het is aan Relax stuurmanskunst te danken dat we niet vastlopen. Maar de 30km nemen een uur en twintig minuten in beslag.
Uiteindelijk de slagboom. We rijden dan door naar een heuse kampeerplaats in de wildernis. Met een pit latrine en een douche die niet werkt. Rond de douche en de waterkraan staan hoge puntige stenen opgesteld, gemetseld in de grond. Om de olifanten te beletten dicht bij te komen. Zij slaan de kranen namelijk stuk op zoek naar water.

foto25

Er staat nog een kampeerder: eenmman uit Gabarone (blank) die als beroep fotograferen van wild heeft. Voorheen was hij leraar en hij heeft in Azie gewoond en gaat binnenkort naar Vietnam. Hij kwam s’ avonds buurten vandaar al die info.
Hij slaapt in tent op dak. Wel nodig hier zegt hij, met al die leeuwen…
Wij kijken angstig naar ons kleine tentje dat daar onder een boom staat, vlak voor wat bossages.
We zetten de grote tent niet op omdat het mooi weer is. Benjamin maakt vuur en eten en wij gaan met Relax een uurtje rondtoeren door het park. De omgeving is hier heel anders dan in Moremi: grote steppe vlaktes met af en toe wat bosjes. We zien kudde Oryxen, wat wilde beesten en wat vogels en een zebra. Niet groots, maar het uitzicht des te meer. Van leeuwen geen spoor.
Thuis heerlijk gegeten, nu met een glaaje wijn (hadden we toch maar even in maun gekocht, met een biertje voor Benjamin. Relax is erg gelovig en drinkt geen alcohol.gelukkige eigenschap voor een chauffeur!).
Dan vermoeid naar bed. We nemen mijn olifantenmes mee de tent in voor het geval dat...
Snel vallen we in slaap. Dan om een uur of een schrikken we wakker van het gebrul van een of twee leeuwen.
Sakkerloot wat klinkt dat hard en dreigend! En het gebrul komt almaar dichterbij. Werkelijk weerzinwekkend. Ik grijp mijn mes en houdt het dreigend omhoog. Marijke is ook heeel bang. We weten nu wat angstzweet betekent want bij beiden breekt het zweet ons werkelijk uit. Het springt bijna de porieen uit! We durven niet te bewegen ;ook waren we zo stom geweest om alle luikjes open te doen zodat we te kijk lagen door het muggengaas heen. Wat is warmte vergeleken bij opgegeten worden? Het gebrul is nu vlakbij, op zijn minst op de (kleine) kampeerplaats! Of erger. Het gaat zo een uur door , dan verwijdert het gebrul zich langzaam en houdt zelfs op. maar dat betekent niet dat er geen leeuw op de loer ligt. Zo doen ze dat: beestjes bang maken en als ze weg rennen, hup er boven op springen en happen maar.
Marijke moet plassen maar daar is geen denken aan, in ieder geval niet BUITEN de tent. Langzaam dommelen we weer in; dan om een uur of vier begint het weer opnieuw: eerst wat verder weg dan steeds maar dichterbij, dat vreselijke oeahch, gebrul dus. En weer tot op de plek waar we slapen. We kunnen zelf niet naar buiten kijken, te donker, geen maan ditmaal. Om vijf uur wordt het weer wat stiller. We moeten om half zes op. De zon komt op . Rillend van schrik stappen we uit de tent als Relax en Benjamin al op zijn. We vragen of zij bang waren. Benjamin had doorgeslapen, maar Relax was wel wat bezorgd geweest. Maar, zei hij, als leeuwen brullen zijn ze niet op jacht maar roepen ze elkaar. Als ze stil worden is het pas echt hommeles. Bij onderzoek bleek dat de leeuwensporen rondom ons tentje liepen, vers van de pers. Zeker één leeuw had dus hele nacht op een meter van ons af rondgeslopen zonder dat we hem gezien of gehoord, hadden, behalve het gebrul dan!!
Onze buurman had de leeuwen wel gezien zei hij. Hij had gekeken vanaf zijn daktent. Twee monsters hadden over ons kampementje gelopen die nacht.
Voor het ontbijt snel in de auto om op zoek te gaan naar onze kwelgeesten. Overal gereden, geen leeuw te bekennen. Rotbeesten!!
Ontbijten en afbreken en door naar Kasane vandaag. Daar gaan we kamperen in het Chobe park wat een van de mooiste parken (wildernissen) van Botswana is en van Afrika.
Morgen hierover meer.
Het is nu 2 februari. 2008, al zijn wij tien jaar ouder geworden vannacht! Haha.

De terugweg naar de grote weg was nog lastiger dan heen. Halverwege stond een grote vrachtwagen vast in een poel; zijn linkervooras was duidelijk afgebroken. Vijf zwarte werknemers wachtten vrolijk en gelaten het verdere verloop der dingen af. Het duurt meestal lang voor een sleepwagen of iets dergelijks deze plaats des onheils kan bereiken, als die zelf al niet vastloopt. Dus werken zat er voor deze mannen vandaag niet meer in.
Met moeite konden wij door de bush een omweggetje forceren daarbij enkele kleine boompjes omver rijdend. Wat later kwamen we een tweede vrachtwagen met werkers tegen, die konden er dus ook niet langs een eindje verder. Je begrijpt dat dit soort infrastructuur niet bevorderlijk is voor de arbeids efficiency. Toch komt niemand op het idée om even de grootste kuilen dicht te schuiven met de schuiver die een eindje verderop gewoon staat te niksen. Nooit zal ik de Afrikaanse manier van denken begrijpen.
Wij bereikten veilig de weg en stoomden richting Nata, dwars door wat de Kalahari woestijn heet. Maar alweer regen en onderweg een heel lang stuk waar de hele weg onder water stond. Het was niet goed te zien waar het meer wat er lag ophield en de weg begon. Er waren wat pilonnen neergezet om de vaarroute van de autos aan te geven. Ook daar kwamen we doorheen en de verdere weg was recht en droog. Wel veel potholes en nog meer vee op de weg wat doorrijden belemmerde, maar dat is gewoon in Afrika.Het bespaart enorm op de uitgaven voor Flitsers.

foto 26


Uiteindelijk na drie uur rijden Nata bereikt. Dat is een wat grotere stad op de krusing van twee grote wegen: naar Maun in het westen, naar Kasane in het Noorden en naar Francistown en uiteindelijk Gabarone in het oosten en dan Zuiden.

foto 27


We stoppen daar om te lunchen langs de kant van de weg. Nata blijkt een wat miezerig dorp met een paar mooiere huizen waarvoor echter allerlei rommel is neergegooid. Dat blijft een van de opmerkelijkste zaken in Afrika: De bevolking schijnt volledig blind voor de rommel die overal wordt neergegooid. Niemand zal ooit iets in een vuilnisbak gooien, als die er al is. Het maakt de steden en dorpen tot een vieze puinhoop. Al enkele kilometers van te voren zie je dat er een dorpje aankomt omdat dan al overal plastic veeel bierflesjes,oud papier, autobanden,verroest ijzer,draad,en wat je zoal meer kan wegwerpen, langs de kanten van de weg ligt. In de dorpen is het nog veel erger. Er is geen huisje wat niet rondom in het vuil ligt. Een vuilnis ophaal dienst zal ook wel niet bestaan. Ik heb het in ieder geval nooit gezien.(Later vertelt de manager van het kinderhuis dat er in Lusaka wel een vuilophaaldienst bestaat, maar buiten de stad niet!!)
Goed, van Nata door naar Kasane. De weg wordt nu meer en meer verpotholed. De auto slingert dan ook van rechts naar links over en naast de weg om de grote gaten te vermijden. Hele stukken rijdt men naast de weg omdat het zand daar veel vlakker is dan het asphalt. En toch is Botswana een van de rijkere landen van Afrika. Het wemelt er van diamanten, van de toeristen en niet van de inwoners (slechts 1, 6 millioen mensen in een land 14x zo groot als Nederland). Met een wat orderlijke verdeling zou iedereen hier welgesteld kunnen zijn. En dan zegt men dat hier nog een van de meest democratische en goede regeringen aan de macht is. Sorry soms moet ik even klagen. Het is ook zo moeilijk te begrijpen voor een nuchter denkende Hollander. Natuurlijk weet ik als geen ander dat je een cultuur niet zomaar kan veranderen, en dat de motivatie ertoe echt uit de mensen zelf moet komen. Die motivatie is er in ieder geval helemaal niet Wel zegt bijna iedereen die je tegenkomt dat het anders moet, dat het in Europa beter geregeld is, maar in daden neemt niemand echt initiatief om wezenlijk iets aan de ongelijkheid tussen arm en rijk te doen.

Halverwege Kasane rijden we langs een heftig ongeluk. Twee vrachtwagens zijn hard op elkaar gebotst en een ligt met platte voorkant langs de weg. Er zitten zo’ n vijftien mannen bij. Ze zitten daar al twee(!!) dagen te wachten op verdere hulp. Ze vragen of we water hebben om te drinken en wij geven ze vijf liter, meer willen ze niet ; dat vragen ze wel aan de volgende autos.
Alweer een voorbeeld van een aantal mensen die niet naar hun werk kunnen. Het ongeluk vond plaats omdat een vrachtwagen een kapotte band opliep in een reuzen pothole.
Een aantal kilometers verder stopte onze chauffeur en ging met Benjamin hout sprokkelen. Er lag aan de kant van de weg een grote hoop mooi brandhout. Voor ons avondmaal!
We rijden langs een zeer vruchtbare streek met heel veel landbouw, groot opgezet dit keer. Het schijnt dat veel van Botswana’s voedsel hier wordt verbouwd. De laatste kilometers voor Kasane rijden we door Chobe park; om de kilometer zie je kuddes olifanten langs de weg lopen. We zijn hier echt in de wildernis.
Kasane is een middelgroot stadje, bedrijvig vanwege de vele lodges en toeristen. Het centrum is niet groot maar minder rommelig dan de meeste steden. Wij slaan de weg in naar de ingang van het Park. Dat ligt een aantal kilometers ten westen van Kasane. Eenmaal het park binnen botsen we bijna meteen tegen een olifant op, en even later wandelt een nijlpaard over ons pad, dan weer zebra’ s, giraffen, en veel veel meer olifanten die dreigend op het pad blijven staan. Onze gids Relax blijft kalm en stuurt ze met krachtige hand de weg af en manoevreert de auto vlak achter ze langs. Dat had Ricky ons altijd verboden maar Relax is tussen de dieren opgegroeid in de bush. Het park is weergaloos mooi, wel iets geciviliseerder, met nette paden maar toch erg wildernis! Het is het mooiste park met verreweg de meeste dieren dat we gezien hebben. We rijden een drie kwartieer door de bush op zoek naar onze kampeerplaats.Uiteindelijk vinden we die. Plaats 3. Elke plaats ligt enkele honderden meters van de andere af, Het zijn gewoon grote wat kaal gemaakte zandplaatsen onder de meest prachtige bomen. Eromheen is de bush, vol dieren. Geen voorzieningen ontsieren de plek. Onze plaats is ongeveer 20 bij 20 meter en er staan vijf of meer hoge acacia’s die als een parasol boven ons hangen.
We zetten de kleine tentjes op en de tafels, en Benjamin maakt weer vuur en eten. De zonsondergang komt eraan. We drinken een glaasje en voelen ons relaxed! Maar dan een stevig gekraak: twee grote olifanten komen bomen etend aangestapt.Een heel grote vindt onze aanwezigheid minder aangenaam. Hij komt dichterbij gestapt en trompettert wat, klapperend met de oren, niet om zich te koelen dit maal maar om zijn ongenoegen te laten blijken. Relax zegt rustig te blijven zitten. Toe maar met een bozige fant op 10 meter, haha.

foto 28

Uiteindelijk besluit mijnheer, na wat nijdig schrapen met de voorpoot over het zand(een kuil makend daarmee) om verder te stappen. Pfff alweer een close encounter die goed is afgelopen. Relax vertelt bemoedigend dat hij even bang was dat de fant zou gaan aanvallen. Wat dan vragen wij belangstellend? Dan was het afgelopen gewest met ons, zegt hij, rustig aan zijn colaatje lurkend. Gewoon plat gestampt.
We gaan heerlijk eten en dan op tijd naar bed. S’ nachts horen we wel wat gebrul, maar ver weg evenals het gejank van de hyena’s, iets dichterbij. Maar dat is alleen maar rustgevend dit maal.
Om half zes op, bij opstaan zien we op de tak boven ons hoofd een sunbird zitten, ik determineer een vrouwtje! Later komt het mannetje er ook gezellig bij zitten en vliegt zelfs de auto in!
Wij gaan op drive met Relax en Benjamin breekt tentjes af en maakt ontbijt. We rijden een paar uur door het park; langs de Chobe rivier en hogerop in de Bergen. Na vijf minuten rijden we bijna tegen een grote buffel aan. De eerste die we zien. Wat een gemene blik in de ogen en wat groot is dat beest! Hij blijft rustig staan herkauwen en we kunnen hem goed bekijken. Hij is alleen en niet agressief.


foto 29

Verderop vele impala’s, zebra’s en langs het water grote kuddes olifanten die zich baden. Veel kleintjes erbij en ook Giraffes die staan te drinken en een paar duizend (!!!!)ooievaars die hun bek niet kunnen sluiten en als een zwarte wolk in de bomen en langs het water zitten. En natuurlijk talloze nijlpaarden, maar geen leeuwen. Wel ligt er een dode olifant (net dood) met erop honderden gieren. Vreemd want normaal zou hij door een leeuw gedood zijn en zou de leeuw er bij zitten en anders een troep hyena’s. kennelijk is hij aan een ziekte overleden. Wij maken foto’ s en rijden verder rond. Op naar het ontbijt.

foto 30

Daarna via een lange omweg naar de uitgang (twee uur door het park wederom. Alweer allerlei dieren gezien van dichtbij, ook aantal nieuwe vogels. Feest dus en de natuur is hier zo overweldigend mooi! De berghellingen die aflopen naar de chobe rivier en aan de andere kant de grote vlakte van Namibia. (de strip).
Relax brengt ons nu naar de Waterlilly, een lodge in Kasane waar we gaan slapen. Maar eerst hebben we vanmiddag nog een boottocht op de rivier.
Waterlilly lodge is lieflijk, met een ronde binnentuin, en zwembadje waar Marijke alweer niet in zwemt , en een restaurant binnen en een bar buiten. De kamer is ruim en schoon. We nemen een heerlijke douche, eindelijk weer, en daarna rijdt Relax ons naar een andere lodge waarvandaan de boot vertrekt.
Wij zijn de enige opvarenden van een andere lodge.
Veel belgen op de boot en wat denen en fransen. De tocht is fraai maar we hadden natuurlijk al heel veel gezien in het park. We varen tot heel dicht bij nijlpaarden en zien leeuwen liggen onder een boom vlak bij de wal. Teruggekomen wachten relax en Benjamin ons op om ons naar onze lodge te brengen. Heel mooi! We nemen dan met verdriet afscheid van ze. Ze hebben ons werkelijk verwend en heel goed begeleid. Geen moment van echt gevaar (of de leeuwen miscchien).
Wij gaan borrelen en eten buiten in de tuin. Dan op tijd naar bed weer , lezen en slapen.
Morgen reizen we naar Victoria Falls met een busje vanuit de lodge. Goed geregeld hebben we alles toch!! We kunnen wel een reisbureau beginnen! En een stuk voordeliger dan een georganiseerde reis! We hebben berekend dat het zeker minder dan de halve prijs is!En veel spannender!!en gezellig samen zonder groepen nare toeristen. Haha.

4-2-2008.
Om tien uur komt het busje. Eerst een heerlijk ontbijt.We pakken alles in het al bijna volle busje. Voornamelijk Duitse toeristen die de Falls gaan bekijken en dan weer terug komen. Wij zijn de enige doorreizigers. Bij de grens de nodige formaliteiten maar geen problemen. Wel gedoe omdat we 25 dollar entrée voor Zimbabwe moeten betalen en geen gepast geld hebben! Teruggeven kunnen ze niet zelfs niet in Zim dollars. Het zal het begin zijn van regelmatig terugkerende problemen met geld in Zimbabwe. De financiele situatie is daar absoluut krankzinnig, en niet alleen de financiele situatie bergijpen we van Zimbabwianen. We lossen het na veel gepraat op door de chauffeur het te laten voorschieten en hem later terug te betalen. Op weg naar Vic falls weer vele olifanten op en langs de weg. Het blijft lekker wild hier. We stoppen uiteindelijk na een uurtje bij de ingang van de Victoria Watervallen alwaar de toeristen eruit gaan. Wij worden keurig naar ons hotel , Victoria Falls Hotel, gebracht.
Het hotel is inderdaad zoals beschreven in de planet: klassiek koloniaal, heel warm ingericht met mooie houten meubelen en luie fauteuils, Verschillende eetzalen, binnen en buiten, voortreffelijke bediening aan tafel en een prima kamer. En dan de tuinen met uitzicht op de brug over de Zambezi en op de rivier. De vallen zie je niet wel de enorme wolken die erboven hangen en het gevolg zijn van het neerstortende water dat opstuift bij de val. In het hotel overall oude foto’s met de Engelse koninklijke familie op bezoek daar. En met cartoons over het engelse leven. Verder vele koppen van allerlei wilde dieren aan de wanden. Een aantal bustes van romeinse keizers, hier europa genaamd en bustes van zwarte mannen hier Afrika genaamd.En een aantal zalen waar je kan verpozen, een bibliotheek en een kamer waar je kan bridgen of Whist spleen. In die kamer heb ik enkele uren zitten schrijven aan mijn verslagje voor de Swing. De ogen van een zwarte koning gehuld in een panter, sorry, luipaard vel, in mijn rug prikkend. Heel aangenaam allemaal en chique zonder protserig te zijn.
Wij melden ons bij de receptie en krijgen een welkomsdrankje. Geen gedans en gezing hier, helaas. Wij willen wat geld halen op ons kaartje, of anders euro’ swisselen tegen us dollars omdat overall staat dat je alleen in US dollars mag betalen. Maar geld wisselen kan hier niet! Wij leggen uit dat wij geen US dollars hebben(slechts 80 van Audrey gekregen maar in grotere coupures) en zo nooit een fooi kunnen geven aan ijverige werknemers van het hotel. Jammer maar op bevel van de regering mag geen buitenlands geld worden verstrekt. Uitleggen dat we toch ook met een kaartje betalen en dat we toch wat meer kunnen betalen tegen cash, helpt niet. Men blijft halstarrig weigeren. EWel een behoorlijk minpunt voor het hotel. Later vragen wij of de service vh hotel kan informeren naar een trein van Livingstone naar Lusaka. I klieg niet als ik zeg dat we dit zeker twintig maal hebben opgevolgd. En het leidde tot niets. Geen telefoon verbinding met Livingstone, geen internet, geen niets. Maar zelf konden we gewoon bellen.
Weer een sterk minpunt voor het hotel. Ook toen we na enkele dagen (we bleven drie nachten, voor de prijs van twee, een aanbieding hadden we gelezen en het was schriftelijk bevestigd) informeerden naar een busje naar Livingstone kregen we na veel vragen te horen dat dat kon en het kostte 30 dollar per persoon. Voor vijftien kilometer!!Nog een minpunt zeker omdat we het zelf in het dorp hebben geregeld voor 30 dollar met zijn tweeen. Nee het hotel verdient het zeker niet om in het boek van beste hotels ter wereld te staan. Het staat erin maar dat moet wel erg lang geleden zijn.
Nogmaals de bedizening en ambiance kan niet beter maar de service en het geode met geld is vreselijk. Bij afrekenen bleek ook dat ze vier nachten op de rekening hadden gezet en dat ze drie flessen wijn voor een prijs op de rekening hadden gezet die 50% hoger was dan op de kaart stond. Als we niet goed haden opgelet hadden z eons dus voor 800us$ opgelicht!! Werkelijk ongehoord voor zo’ n hotel Hoe mooi he took is, geen aanrader dus. Blijf weg uit Zimbabwe raden wij aan al hebben we geen echt nare ervaringen gehad. Wel het heel hinderlijk gebedel en gesjaccher, waarbij een zekere dreiging toch wel uitgaat van de jongelui daar. En almaar om onze schoenen vragen!!hah.
Nu moet je niet denken dat we daar niet vreselijk genoten hebben, maar eerst even de negatieve puntjes dus.
Nu moeten we naar de nederlandse Ambassade en daarna gaat Marijke de damesdag golfen op Lusaka Golf Course, nou ja.

Hier zijn we weer.


foto 3,4,5








Terug naar Vic Falls.

Het is weer avond, de stroom is weer uitgevallen geweest maar doet het weer, marijke heft leuk gespeeld, de ambassadeur was erg saai maar wel vriendelijk, en ik ben met Philip de manager hier naar een andere golfbaan geweest waar de Zambia open volgende maand wordt gespeeld. Stel je er niet veel van voor, maar wel een knus baantje!

We zitten nog even in Vic Falls: s’avonds hebben we gegeten in het buiten restaurant, een heerlijk en uitgebreid buffet. En… folkloristische optredes; een dansgroep die het prima deed danste en zong Zulu dansen, daarna Ndbele dansen en toen gospel songs; waarom de laatste? Gospel is hier wezenloos populair!!
Tot slot een bandje wat op een groot sort xylofonen sloeg; heel aardig.
Volgende dag op naar de Falls! We konden binnendoor wandelen vanuit het hotel. Wel op het pad een aantal jongens die ons de lelijkste giraafes en olifanten in houtsnijwerk wilden aansmeren en om onze schoenen bedelden. We passeerden een platform waar je kon abseilen en ook over de Zambezi kon zwieren aan een kabel. Niet gedaan natuurlijk, wel mooi uitzicht!
Bij de ingang van het waterval park gekomen moisten we entrée betalen: 20 us dollar de man. Ook probeerden z eons poncho’s te verhuren die 5 $ kostten. We hadden natuurlijk als nederlander onze eigen jassen meegenomen! Het park was mooi aangelegd met een weg langs de hele waterval. Je kon zo elk stuk neerstortend water goed bekijken. Ook staat ere en groot standbeeld van Livingstone die overigens zelf de watervallen nooit van de Zimbabwe kant heeft mogen aanschouwen!!
Het lopen langs de watervallen is een groots gebeuren.Het water stort zich zo’n 108 meter naar beneden over een totale breedte van 1700m!! Je ziet het over de rand komen en dan in kleine waterdruppels uiteenvallen. Een grote wolk stijgt dan op boven de waterval. Het geluid is heftig,en als je verder loopt wordt je , afhankelijk van de windrichting zeer nat of zeiknat. Wij het laatste ondanks onze jasjes. Poncho’s hadden niet veel beter geholpen. Maar het is er warm en het hindert niet. De begroeiing is natuurlijk tropisch bij de waterval. Livingstone eiland zie je tegenover je liggen. Kortom dit mag je niet missen!!
Na een paar uur stappen keren we terug.
Lekker douchen en gezellig wat zwemmen in het zeer fraaie zwembad van het hotel, limonaadetje erbij. En live muziek.
Langzaam wordt het tijd om de bar op te zoeken. Die is redelijk gezellig, met heel grote barstoelen voor de bar. We zetten on sneer en naast ons komt een nederlandse man zitten waar we mee aan de praat raken. Zijn charmante maar wel wat heftige vrouw komt erbij . het blijken mensen te zijn die in Spanje zijn neergestreken maar ook nog een huis aan de maasboulevard hebben in Rotterdam. Mevrouw vertelt , Marijkes naam horende, dat haar leven is gered door Theo Goud, de internist en de man kent Jami van zaken. We borrelen vreselijk gezellig door en eten samen. Wereld is weer klein.
Volgende dag gaan we op zoek naar de Elephants golf club. Daartoe nemen we de pendelbus van het hotel naar de dependence het Elephantshotel. We vragen naar de golf en krijgen een dwerg als gids toegewezen. Deze heft een sort Fez op en is vreselijk attent. Hij rent voor on suit met zijn korte beentjes naar de eerste tee en laat ons de baan zien. De impala’s wandelen over de fairway en het ziet er allemaal erg aanlokkelijk uit. Op naar de caddiemaster die een vrouw blijkt te zijn en geen caddiemaster maar een kaartverkoopster. Daar zien we in haar kantoor het sombere bericht dat de baan sinds twee dagen is gesloten vanwege de zware regenval!!! We mogen wel proberen, voor de volle prijs, maar we moeten er wel op rekenen dat de ballen in de grond verdwijnen en wijzelf ook door de modder moeten banjeren op veel holes. Dat klinkt niet fijn. Dus maar afzien van spleen. Wel een shirtje gekocht en een heerlijk glas wijn van onze laatste pula’s gekocht en boven in de fraaie bar opgedronken; met uitzicht over de baan.
Terug naar het hotel en voor de zoveelste keer gevraagd naar de trein in livingstone en de bus naar Livingstone: de prijs voor het laatste is 60 dollar. Dus wij naar het dorp en gaan vragen bij een reisbureau dat tochtjes naar Livingstone verzorgd. Ze vragen daar 40 dollar. Wij zeggen dat we niet meer dan 20 willen betalen. Uiteindelijk horen we een uurtje later als we weer terugkomen, dat het goed is. Nog even langs onze internet winkel gelopen maar de eigenaar is er niet.(de eerste dag hadden we in het hotel waar een internet zaaltje was getracht te internetten maar na een uur was er nog geen verbinding. Toen belde de jongen die het runde zijn baas(het was niet eens van het hotel!! Nog een minpunt!!!) die ons met de auto kwam ophalen en mee naar de winkel in het dorp nam. Daar gingbhet niet veel beter maar het lukte na een uur wel. We moesten nl belasting gaan betalen!! Ook Chris wat geld gezondenvoor schoenen (iedereen wil ineens schoenen hebben!).

FOTO2




Met deze man uitgebreid over de toestanden in Zimbabwe gesproken. Het is er heel erg nu zegt hij; geen banen meer, geen salrissen, de Zimdollar is waardeloos geworden en enige hoop dat het verbeteren gaat is er niet. Je moet je registreren voor de verkiezingen om te mogen stemmen. Als je dat doet kijken Mugabes aanhangers of je wel op hem zal gaan stemmen. Als ze twijfelen wordt je registratie stiekem vernietigd. Als je dan wil stemmen heb jeje zgn niet tijdig geregistreerd. Ik vraag waarom de mensen niet opstandig worden. Dan komt er burger oorlog, en dan wordt het nog erger. De Zimbabwianen zijn een heel zachtaardig volk en lijdzaam zegt hij en ze wachten gewoon hun lot af. Wel bid iedereen dat Mugabe snel zal sterven.
De koers van het geld is officieel 100 maal hoger dan in werkelijkheid. Als je bij de bank wisselt, en elders is zwaar strafbaar, dan krijg je 30.000 zimdolllar voor een us dollar. Maar in het café tegenover de bank kost een biertje 6000.000 zimdollar!!Dus omgerekend ben je dan 200 us dollar daarvoor kwijt. Dat doet dus niemand. Maar als je met dollars betaalt(us) dan krijg je je geld terug in zimdollars die je nergens kan gebruiken… hoe maak ik toeristen gek en jaag ik ze weg!!
Geen land om echt gezellig heen te gaan dus.
S’avonds weer borrelen en eten en volgende dag op weg naar Zambia als de auto inderdaad komt!
En ja hoor die staat er prima op tijd, een hele bus zelfs. Die gaat op en neer voor ons; maar het blijkt dat hij daarna een groep Fransen ook naar Livingstone moet brenegen. Wij zeggen dat we met zijn allen wel in onze bus kunnen. Daar had de man nog niet aan gedacht.Even bellen naar de baas, overleggen met de Fransen en daar gaan we met zijn allen. De fransen komen uit de Champagne en hebben daar een Champagne huis, dus dat vraagt om uitwisselen van adressen. Op naar de brug over de Zambezi: daar gekomen is de weg geheel verspert door een vrachtwagen op zijn kant. We hebben iets met bruggen! Dus geen ander oplossing dan met onze baggage over de brug lopen. Heel mooi uitzicht maar zwaar en heet en modderig. Ik wordt geholpen door een charmante dame die van onze bus maatschappij is. Aan de andere kant van de brug wacht de douane. Tot onze verwondering zijn onze pap

ieren geheel in orde!! De reis naar Brussel was dus zinvol. De prijs hier voor een visum is boeiend: 100 dollar voor amerikanen, 80 voor europeanen maar 180 voor engelsen haha!!
Eenmaal over de grens stoppen we bij een zeer net winkelcenrumpje met een keurige bank en kunnen we eindelijk weer geld halen. Kwatscha’s en US dollars voor de chauffeur uit Zimbabwe.
Deze rijdt ons naar een hotelletje , Zig Zag, in Livingstone alwaar we de nacht gaan doorbrengen. We pakken uit en wandelen Livingstone in. Valt erg tegen. Vies en stoffig en weinig interessant. Wel vinden we een bus station waar we twee tickets kopen voor de reis naar Lusaka morgen om tien uur. We hebben eerst de trein geprobeerd: op het vervallen station vroegen we naar een enkeltje Lusaka; de trein ging vandaag niet. En de beambte vertelde ons dat het niet raadzaam was de trein te nemen! Die deed er soms wel een week over!!!
Dan maar het busje.
Terug in ons hotel even zwemmen in het zwembadje , borrelen en eten en daarna naar de halve finale van de Afrika cup kijken!! Kameroen tegen Ghana. Kameroen won maar zou later de finale verliezen van egypte.
Je moet wat , toch?
Volgende dag naar de bus en zie daar de fraaie ons beloofde luxe bus was in een wat wankele bus veranderd. Hoe kan dat? Ja mijnheer de geode bussen zijn vandaag verhuurd aan een bedrijf uit zweden!!! Hoera we zijn in Zambia!! Waar hard tegen corruptie wordt gestreden. Maar voor niets zullen de lijnbussen toch niet uit de vaart worden gehaald?? Haha.
Morgen de aankomst in Lusaka! Philip de manager haalt ons van het busstation, hopen we!!


Marijke gaat hier verder: zij schrijft in haar taal, dus Engels, over Zambia.

Zambia



We entered Zambia, via the Zambia-Zimbabwe border. Our first encounter with how things go wrong. One truck had overturned and another one had gotten stuck in the mud. So no traffic could pass. We had to cross the bridge over the Victoria waterfalls by foot, which was a breath taking experience. So beautiful. Normally it is too dangerous to do because of al the muggers on the bridge, but now we went with all the other people and our drivers. We had company of some nice French champagne making people, so we could use our French to translate for them, because the tour agent had not made provisions for this accident. At the other side of the bridge our journey continued. We were dropped of at our B&B ZigZag in Livingstone. The French were flabbergasted that we were going to stay there but eventually decided that this must be part of our adventure. We walked to the train station to see if the train was going today or tomorrow or at all. The station didn’t look like a lot of trains were passing there, but the ticket seller told us friendly that our train was not going until 2 days later; we were planning to go to Lusaka by train, first class for the price of 8 us dollars, and he wouldn’t advice us to use it, it might take a week and you probably get mugged. So off we went to the bus station to buy tickets for the bus tomorrow... The lonely planet promised us a luxury double-decker with reclining chairs.
Back at the hotel we had a swim and over diner Lars watched the Africa football cup.
It took us 8 hours by public bus to drive 500 km to Lusaka, the capital of Zambia. The luxury bus had changed into a leftover because the other had been rented out and was not available today but the price remained the same.
At the bus-station the manager Phillip and 3 of the orphans were patiently waiting for us. Leaving the bus station was already an experience. You definitely need a 4 wheel drive to drive in the city. There is a tarred road, going north south and east west, but all the side roads are gravel/mud and now in the rainy season they look more like a lunar landscape than city roads: huge craters filled with water and small passageways for all the traffic to get through. The 3 little orphans that Phillip brought along just arrived in Chishawasha, They are just only 4 years old.
The orphanage Chishawasha started in 2001 but only in 2004 the place we are staying at now, was bought. It is just north of Lusaka in the countryside. At the moment there are already 4 houses for the children to live in (50 children) with “mothers” to look after them and also a school where there are 100 children who get free education, school supplies and 2 meals a day and clothes if necessary.
Auntie Kathe, the founder of this all, was still there to welcome and introduce us to the children and the mothers. It was overwhelming; everybody is so friendly and eager to get your attention. Kathe was leaving few days later and for her leaving and our arrival we had an evening of dance by the boys and the girls. Especially the young boys were heartwarming Kathe took us, before leaving to the Asian market to buy some cloth. . Colors, colors everywhere, beautiful fabrics but unfortunately most of them printed either in the UK or Holland (Vlisco).
Lars was quickly taken by Philip, the manager to do some repair work and make some extra shelves in the different cupboards (for clothes). But as we all know the minute you have fixed one room, the other children want the same. Lars ended up making shelves for the 3 houses and is busy redoing the kitchen in house 1. The cupboards were rotten away, so now he is making everything from concrete, to last forever in a proper Dutch like way.
The school got me to help with the extra teaching. Children come to the school with years missing in their education, some know how to write others how to read, some haven’t been to school at all and have to catch up, when they are 13, with years of neglect and on top of al this is the abandonment, living either at the orphanage or with a family member, usually the grandmother. I started with only mornings, but now I am doing afternoons with the little ones.
Life is very regular here; not having a car makes us stay at home and concentrate on the things that need doing here. Even though we have played golf at Lusaka Golf Club and I have been invited for Ladies Day, twice. The course at Lusaka GC is beautiful, enormous trees, nice scenery. The clubhouse leaves a lot to be desired, really not up to English standards. Philip had to drive us there, the first time ever at a golf club and he was very interested. Lars has offered him a golf lesson at the Chainama GC. While we were playing at this course with breathtaking views and very bad upkeep, he had a lesson. The pro told him he was a natural and Phillip was very enthusiastic. So may be a new Tiger Woods in the making.
For the shelves and the kitchen we had to roam Lusaka to find the right things, starting our search for a transformer for the American saw. This way we got to see all the slums, with lots of streetkids, terrible stench, rubbish everywhere and things that were supposed to be houses. Even in my girl’s group we talked about the streetkids and even these orphans realized that life could be worse. A lot of these children sniff glue or worse: fermented excrements. For our own food there is a Spar and a Shoprite in Lusaka with the necessary things, all of a debatable quality, we have already had to bring back a toaster (didn’t work) pork chops (stank) anchovies with capers (no capers), but they have South African wine. Almost everything is imported here and that makes it very expensive. Only the vegetables are locally grown. Shopping here is at the same price as back home, but the salaries are a lot lower, so most people can’t afford to shop here. A schoolteacher earns about 220 euro a month, no way she can afford to go to Spar! They go to the local market and eat a lot nhsima (maispap) with vegetables. Nhsima tastes like a mixture of rice and potato puree with the consistence of cement. Not too bad however.We ate it several times. The mothers and children cook it (and other stuff like dried fishes, brrr) on a charcoal stove outside the kitchen. This is very nice and they avoid the problems with electricity this way. Everyday there is a powerfailure; sometimes even three times a day! So no lights then and no electric cooking. We could start the generator and that provided light but no electric cooking or heating for the water. But no problem because there were the stoves and candles.It looked cosy the evenings without electricity. But a big problem for companies of course.
Beside of a lot of working at the houses we worked as teacher(Marijke) and as grouptherapists (both of us) and as doctor (lars)We supported also the manager a lot. He really wantede to learn everything from us. He is very smart.Also his wife , who works there as bookkeeper, came many times to talk with us and we invited them for dinner sometimes.One day we arrested man who slashed trees on the grounds of CCHZ. We brought this old man to the police and it turned out that the neighbour who sold the property to CCHZ was behind it. Philip , the manager,and me succeeded to solve this problem in a quite friendly way. But it is well known that this kind of problems can happen easily in Zambia because not always it is very clear how big the land is that you bought.However, Philip had organised it last year very carefully.
The days went very fast; we sold books at a market and we sorted out an enormous amount of materials (screwdrivers, hammers, all kind of screws and nails and much much more) that were send from the states. It can serve very well now in the skill centre that will start soon.For some of the children learning skills is much more profitable than going to school. Everybody wants to become a doctor, lawyer, nurse or pilot, but not everybody has the capacities!!And we spoke and played with the children who came daily to our home to sit with us. We asked the younger ones to make drawings of the houses they lived in before coming to CCHZ. All liked to do it but drawed big stone houses with a lot of coulors instead of the houses they really livede in.Also they avoided most of the time to draw there parents in it. We spoke with them about the parents and many of them could not well remember them, even when they died when the children were somewhat older already.In the groups we spoke about losses etc. and the girls told marijke that they really wanted to know more about their mothers. But the family members still alive refused most of the time to speak about it. So they made a list with questions to ask about the parents that they could take with them on the holidays(when they went to visit the family).
It was striking how brothers and sisters who were together in the centre did not have much contact with each other.Many children were quite ambivalent about the ties with brothers and sisters who lived elsewhere. Sometimes older children (14-18 years) said they wanted to support the smaller brothers and sisters who lived elsewhere, but they also told they did not miss them too much. It is clear that a close relationship is somehow dangerous because of the big chance you will lose the other.

To support the centre we bought fruit trees as a present and planted them near the vegetable garden. And a fridge and an electric stove for the new house(number six).As you understand the centre always needs a lot of support. Kathe is working very hard in the USA and Canada to raise funds and luckily she is very good in it and found some more continuing funding. But there are always a lot of orphans living close by in the villages with relatives or with neighbours who cannot really support them .
The centre tries to give support to the family members for these orphans and offers them to come to the school where they get two meals a day and some clothing. But sometimes there are no close relatives available. The only solution is then to place them in one of the houses. Very important is giving them also a good basic education so they can survive on their own later in live.
When we were there a new house was opened for 10 children. All of them already came to the school the last year but the relatives could no longer support the children, even not with the help of the centre. Often a grandmother who supported the child became too old to go on with her task and there was nobody else to take over.

The last week Mary Hotvedt and Bob came (psychiatrist and Family Therapist from Tucson Arizona)and we discusse d a lot about the centre and our experiences there.We went to Mongu for two days and visited a lodge owned by a Dutch couple (known from Dutch TV)They tought us a lot about organising things in Zambia too.
I (lars) was nearly eaten by a Hippo there!!
Before we left the children organised a dancing show evening for us and we loved it. Everybody told us to come back next year and we plan to do so. The Zambia experience was wonderfull and really warm. We miss the children and the very pleasant atmosphere there. When we go back we will bring with us more balloons for the smaller children because they loved it!Thank you federation de gymnastique Volontaire de Charente Maritime
!!!We flew back to Amsterdam, through Pretoria and London... a 24 hours yourney.






24-12-2008 tot 10-3-2009
Het ISSOOH weer aan de slag in Afrika.

Terug naar Zuidelijk Afrika.

Eerst drie weken met de kinderen op rondtocht door Namibié; met de tenten op het dak door wat meer toeristisch gebied en ook door de echte wildernis. Wij gaan proberen hen nog meer te interesseren in andere culturen en in ontwikkelingswerk.
Daarna in contact met Gudrun Kober in Windhoek en nog twee maanden op zoek naar contacten in Zuidelijk Afrika en op zoek naar systemisch gebaseerd werk voor dit of volgend jaar.
De dag van vertrek gaat komen; iedereen heeft zijn malaria pillen gekocht, de relaties zijn gelegd; de zwager van Gudrun heeft de tocht door sikereti afgeraden, de workshops zijn afgesproken en de verblijfplaatsen in Zuid Afrika via home exchange geregeld. Let dus op Wij vertrekken 23 december.

from russia with marijke

Ha goede lezers, nee geen verslag nog van de fantastische ervaringen in mexico en de opgedane kennis en de heftige emoties aldaar ervaren!!

Nee eerst even een uitstapje naar finland en rusland.

Marijke en ik zijn namelijk afgelopen weken op uitnodiging van Florence naar het feestje van Jorma Piha's 60ste verjaardag geweest. Jorma is een goed Andolfi familielid. Wij hebben hem vele malen ontmoet, ook in Oaxaca overigens.

Jorma vierde zijn 60 ste verjaardag met een symposium. Als professor kinderpsychiatrie("Lastenpsychiatrie")in Turku kon hij niet minder. Op het symposium waren Rick Pluut en ik samen met Mary Hotvedt en Bob Wendt(resp uit Tucson en Toledo) de hoofdgasten. Wij werden verondersteld een boeiend en vrolijk getint verhaal te houden. twee en een half uur donderdag en een uur vrijdags.

Marijke had een cheap flight geregeld naar Helsinki en vandaar doorvliegen naar Turku (Abo).

De vlucht was prima: na logeren bij Adriaan in Den haag en een driekwartier durend ritje naar den haag centraal was de verdere reis snel en voorspoedig.

Turku bleek erg opgeknapt! zo'n 15 jaar geleden nog een armetierig plaatsje met nauwelijks iets wat te genieten was, behalve Jorma's en zijn toenmalige vrouw Kristina's, gastvrijheid Nu lag Turku er zonnig en fraai bij. De huizen en de café's opgeknapt, de kaai strak en fraai verlicht. De winkels uitgedost met de spullen van overal. Veel muziekwinkels ook, waar ik een gitaar heb gehuurd omdat ik de vrijdag avond zou gaan optreden : een fraai lied op de wijs van "I walk the line"geschreven door Johnny Cash natuurlijk maar met Lyrics van ondergetekende ("çause all the time, we shared some wine")

Op zich een prima verhaal: wij naar een handel in muziekunstrumenten; daar gevraagd of ik een gitaar kon lenen/huren; verhaal verteld. De uiterst muzikaal en hip uitziende eigenaar wilde dat wel; gaf mij een gitaar mee zonder verdere identiteit te vragen. Zaterdag terugbrengen. Een fraaie steel gitaar van 950 euro!).Dat is pas vertrouwen in het goede van de mens!

Maar dat terzijde. In Turku aangekomen onmiddellijk naar de Old Bank gegaan om daar guinness en wijn te drinken. Daarna gegeten met Rick en Lizzy bij het engelen restaurant, een ravintola vol met schilderijen van ebgelen en met stoeltjes waarvan de rugleuning elk afzonderlijk door een andere kunstenaar zijn beschilderd. Ik was daar de eerste keer in Turku (en ook de derde keer) geweest en Rick en ik waren daar extreem gefêteerd toen. Nu nieuwe eigenaar. Helaas niet druk maar eten goed en sfeer opti.

Volgende dag nog even vrij; eerst Met Marijke door zonnig Turku gewandeld. De Kathedraal bezichtigd(was wel dicht, waar kun je nu nog rustig gaan bidden??). We beklommen de heuvel naar het observatorium en raakten in de war: er stond dat we op 5000 voet boven zeeniveau waren maar dat leek wat veel. Wel mooi uitzicht over Turku. Daarna de restjes bezichtigd die waren overgebleven na de brand in 1827 toen heel Turku (behalve deze houten huisjes) in de as werd gelegd.
Terug toen naar Hamburger Bours via old bank en ik met Rick aan het voorbereiden voor morgen!
We hadden het rare plan opgevat om onze twee workshops in elkaar te ritsen. Mijn verhaal, over psychose behandeling( the therapist as director of the psychose movie) en Rick zijn story over Couple therapie. Het was een heel gerits natuurlijk en afawachten of het voldoende in en aan elkaar kon groeien. Daarna met Jorma naar het museum voor moderne kunst waar een vriend van Jorma een overzichtstentoonstelling had. Zeer boeiend; de man was in de jaren zestig erg heftig geweest en zijn werken waren toen verboden. Finse vlaggen met allerlei insinuaties over de kwade invloed van de rijken; sterke schilderijen waarin hij zich afzette tegen het kapitalisme en de consumeer neiging van de rijken.veel varkens en een werk met een varken aan het kruis genageld wat indertijd als shockerend werd ervaren. Later had hij een heel andere steil ontwikkeld met fraaie schilderijen van landschappen enz. Kortom een man die durfde veranderen en een genot om zijn ontwikkeling nu te zien. Vervolgens uit eten bij Tarja Koffert een leerling en nu collega van Jorma. Zij woonde in een buitenwijk van Turku(dat is groter dan je denkt) . Ze had zich samen met haar man(psychoanalyticus en dus erg zorgvuldig) bijzonder uitgesloofd. Eerst champagne, toen finse wodka en heerlijkste hapjes,. Blini's met zalmeitjes en paddestoelen, rendier, allerlei groente gerechten, witte wijn, rode wijn en cognac(merk Larsson, de distilleerderij haden marijke en ik twee jaar geleden in cognac uitvoerig bezocht; een zweedse eigenaar die cognac maakt vooral voor het Noorden). We aten teveel en dronken navenant. De taxis waren zeer welkom dus.
Donderdag Vroeg op en Rick en ik moesten beginnen. Veel plubiek! 210 mensen afgekomen op ons praatje. Finnen uit hele land, Denen, Esten, Oekraïners,Italianen, Zweden. kortom erg heftig. Het praatje was verfrissend we wisselden elkaar af wat onverwacht een wakkerhoudend en levendig effect bleek te hebben. De verwarring viel mee.
Na de pauze eerst Bob en toen Mary een praatje. Bob over de persoon van de therapeut; bekend verhaal voor ons. Wel goed maar ietsje saai. Mary had zich er wat te eenvoudig vanaf gemaakt dachten wij. De elf geboden van de therapeut. Toch leerzaam maar te weinig vuurwerk.
Na de werktijd borrelen bij Florence; Florence is een vrouw apart; Francaise van oorsprong; gehuwd met een Fin en verhuisd naar Finland. Daar overlijdt haar man zeer snel en zij blijft en werpt zich op haar werk. Nu professor geworden. Goede gezinstherapeute en een fantastische vrouw. Kreeg ook nog een hersentumor die ze overleefde; maar wel blind aan een oog.
Zij had een borrel georganiseerd thuis bij haar.
Na de borrel eten bij een Italiaan.
Vrijdag was Jorma's grote dag: onthulling van een schiderij wat van hem was gemaakt en dat in de universiteit zou worden gehangen. Maar dat alles werd wel overschaduwd door een familie drama: Jorma's vader was erg ziek en lag op sterven . Pancreas tumor. Het was de vraag of hij het tot na de festiviteiten zou overleven. helaas kon hij niet aanwezig zijn bij de plechtigheden of feesten Jorma dus verscheurd tussen vreugd en verdriet. Zijn vader maande hem om toch te feesten. Een echte vader dus die weet dat hijzelf dubbel blij is als zijn zoon blij is!!
De vrijdag zijn wij gaan voorbereiden(rick en ik) voor ons praatje over playfullness in therapy. Marijke en Lizzy deden inkopen... wel eerst smorgens vroeg gitaar opgehaald. en geoefend op mijn kamer. Arme buren!
Om één uur de onthulling van het schilderij. Erg plechtig met twee mensen met Finse vlag om gedrapeerd naast het schilderij achter donkere doek. Veel toespraken in het Fins. Schilderij was fraai en Jorma bleek relatie te hebben aangeknoopt met de maakster.... Haar interview van hem deed hem smelten.
Na de lunch Optreden van rick en mij. 280 man publiek.Heftig en als vanouds. Daarna Bob en Mary die mensen uit de zaal haalden en interviewden. Soort talkshow. Marijke merkte op dat ze daarvoor niet mensen uit amerika hadden laten overkomen. Waarvan acte.
's Avonds groot feest in de oude akademie. Prachtig klassicistisch gebouw; veel zuilen en galmende akoustiek. Praten niet verstaan baar zingen en muziek prima. 120 man aan lange tafels voor het diner. Eerst een fantastisch optreden van Johanna, Jorma's dochter van 27, die schitterend piano speelde. Zij deed voorheen conservatorium maar had lange tijd niet meer gespeeld. vervolgens optreden van fluitist gitariste die muziek van de godfather speelden. Dat is Jorma's lievelingsfilm. (Hij was als student filmrecensent en heeft honderden films thuis). werkelijk adembenemend mooi gespeeld! Daarna eten en vele, teveeel, Finse toespraken door allerlei hoogleraren en andere hoogwaardigheids bekleders en door broers van Jorma. Toen Deense groep die optrad (leerlingen van jorma daar) en eindigden met eenschreeuw sessie(waaraan ook rick en ik oesten deelnemen).
Bij het toetje optreden van Larry Hiha and his Jormets. Een top optreden. Vooral de Jormets zogen de aandacht naar zich toe met hun gewaagde bewegingen. Larry riep tussen de coupletten door naar Rick maar zong wel prachtig 6 coupletten over Jorma. een succes " 'cause all the time , we shared some wine!!"
Naar huis lopen en vermoeid doch voldaan slapen ( na een afzakkertje in de bar).
Zaterdag de gitaar teruggebracht. Geen eigenaar . Winkel gesloten. Gelukkig arriveerde zijn lief aan de zelfde deur en zij belde hem wakker. Om een uur met de trein naar st petersburg. Een ervaring. Russische trein. meteen bij instappen werden onze paspoorten geconfiskeerd door een stugge doch toch vriendelijke dame. Alleen sprak zij slechts russisch en wij slecht alle andere talen.
Na lange tocht door veel moeras en met vele stops in the middle of nowhere kwamen we met Mary en haar man Bob en Bob en zijn vrouw aan in st petersburg. Donker, taxichauffeurs vechtend om onze klandizie. De prijs te hoog maar wij te moe en dom.500 roebels voor een ritje van 15 minuten door duister petersburg. Hotel bestond. Wel even wennen aan het Cyrillische schrift.Waarom dat in 900 is uitgevonden weet nog niemand. Maar na drie dagen konden we alles lezen doch niet begrijpen.
Zondag meteen over de Nevski Prospekt gelopen naar de Hermitage. Niets toeristisch is ons dus vreemd. Hermitage is wat het zegt te zijn: te groot, te bombastisch, te luxe, te te maar derhalve erg fraai en onvergelijkelijk. De tsaren (peter de grote en later vooral catharina en elisabeth) hebben niets gedaan dan bouwen en verfraaien en opkopen van kunst. Toch nog tijd voor vele minnaars, de dames!Dat waren nog eens pittige vrouwen.
Peter de grote is typisch een getraumatiseerd mens: zijn familie omgebracht toen hij jong was in Moskou. Daardoor gedreven om macht te zoeken en om Moskou een hak te zetten. Reist naar frankrijk, belgie en nederland om scheepsbouw te leren. Zijn standbeeld staat vlakbij ons in de kloosterstraat! Toen hoofdstad verplaatst naar een moeras: St Petersburg gebouwd ten koste van 40.000 doden!!Daarna Zweden verslagen(altijd lastig: zweden uit) en zich aan het bouwen van paleizen gezet. Hermitage, Zomerpaleis. Beiden dus heel Barok.
Maar goed, wij dus Hermitage in. Snel Marijke uit oog verloren en ook de weg kwijt geraakt. drie uur later haar weer gevonden bij toeval omdat ik onze afgesproken plek plots weer terug vond.
Zeer genoten van alle rembrandts en ook van vele schilderijen van Nederlandse schilders waarvan ik, o hoe schaamvol, nog nooit had gehoord. Ach ik ben een cultuurbarbaar dus! Vooral echter genoten van alle russiche schilders die taferelen uit de geschiedenis schilderden waarvan ik nooit had gehoord! Alweer bewijs van mijn geringe kennis en ontwikkeling! Wel duidelijk dat elke regio zijn eigen wereld creéert. De mongolen bleken lang lang over rusland geregeeerd te hebben bijvoorbeeld. ook de beelden uit de romeinse tijd waren mooi. Natuurlijk lang genoten van een beeld van mijn grote held Antoninus Pius (keizer van 138-161 na christus). ook nu weer te weinig info over hem! Als je het erg goed doet en niemand vermoordt of als je geen bloedige oorlogen uitvecht, dan ben je kennelijk minder interessant. Ach de menselijke soort is triest!
De vertrekken van de tsaren en tsarina's waren natuurlijk groots. Kortom na 5 uur rondsjouwen(ook nog een tentoonstelling over de merovingers daarbij) verlieten we duizelend de Hermitage. Daarna nog naar de Isaac kathedraal gelopen en het grote ruiterstandbeeld gezien waar de pasgetrouwde stelletjes heengaan om zich te laten fotograferen We zagen drie stelletjes en opvallend was hoe jong ze waren maar vooral hoe somber ze uit hun ogen keken. de Russen die wij zagen waren trouwens bijna allemaal zo norsig/depressievig. Niet onvriendelijk, dat zeker niet maar zeker niet toeschietelijk. Na de Isaac kathedraal zijn we verder gedwaald. We waren vlak bij de Dostojevski route: een tochtje langs zijn huizen(waar hij gewoond en gedwaald heeft) en waar hij over schrijft in misdaad en straf. De route die Raskolnikov heeft gelopen toen hij de geldleenster met een bijl de hersens ging inslaan. Ook het huisje gezien waar zogenaamd zijn vriendinnetje en prostituee woonde. Toevallig stopte daar voor de deur een lange witte limousine van de nachtclub Jimmy Hendricks waaruit een meisje van zeer waarschijnlijk wat lichtere zeden stapte met haar vriend(??). Dat alles om ons echt in de stemming te brengen. Marijke maakte trouw foto's van mij bij alle huizen en we genoten van het echte russische sfeertje in deze nog altijd armelijke buurt. Uiteindelijk bereikten we de hooimarkt alwaar we de metro namen. dat bleek een verhaal apart!! Nergens staat waarheen je moet en geen trein is behangen met een bordje waarheen hij gaat. We vroegen aan zes mensen , inclusief een medewerkster van de metro, waar het perron was naar dostojevskaja. Uiteindelijk werden we naar een metro verwezen die ons naar de andere kant bracht. Wij dachten natuurlijk op dostojevskaja te zijn en zochten ons wezenloos naar de juiste straat om in te lopen. Na een half uurtje bleken we dus helemaal ergens anders te zijn.Maar Marijke was in haar schik want we waren bij het gebouw waar Mendeljev zijn periodiek systeem heeft uitgevonden. Groot uitgebeeld op de muur. We zijn toen maar te voet naar huis gegaan. Anderhalf uur stappen door boeiende wijken.Kapot thuis gekomen om half acht (10 muur lopen!! deze dag) troffen we onze vrienden aan achter de wodka en het bier.
We besloten niet te ver te gaan stappen/gaan om ons diner te nuttigen . Om de hoek bleek een zeer typisch russisch restaurant te zijn met een huiskamer achtige sfeer.
Dus even naar de nevski, hoekje om en zoeken . Het restaurant bleek inderdaad erg huiskamer en wat minder direct een restaurant. De Rus achter een kleine tap bekeek mons alsof we van Mars kwamen. Een aanwezige vriend lag wat achterover op een gezellig ogende sofa. Er stonden 3 tafels met elk vier stoelen en een met een bankje en drie stoelen waarop wij met zijn zessen precies pasten. We vertelden onze gastheer dat we wilden eten. Dat begreep hij niet goed maar onze nonverbals deden hem besluiten ons een kaart te geven met gerechten, die er lang niet allemaal bleken te zijn. Wel konden we hem duidelijk maken dat wij een drankje niet zouden versmaden. Zo verschenen er drie wodka's en drie grote bieren op tafel. Na veel gebarentaal gaf de gastheer aan dat er soep was; Borsjt en Salyenka; dat dus besteld. De soepen waren van uitstekende kwaliteit en moedigden ons aan om om meer te vragen. Uiteindelijk werd er nog een varkensvleesgerecht op tafel getoverd en een heerlijk stukje gegrillde zalm. Wodka bleef overvloedig aanwezig. Wij waren natuurlijk niet voor niets communicatie deskundigen; ik probeerde het met het altijd populaire onderwerp voetbal; Hiddink is niet voor niets coach van het Russische team.En zo lukte het ook nog te vernemen dat Dick Advocaat in ditzelfde restaurant had gegeten en daar ook nog een herinneringsgeschenkje had achtergelaten wat aan de muur naast de tap hing. de amerikanen hadden helaas niet een dergelijke sportieve ingang en we kwamen dan ook niet te weten welke ster uit de USA daar gegeten had.
De avond werd zo toch nog uiterst genoeglijk. Het lopen naar ons hotel lukte ook nog.
De volgende dag vroeg op om het Russisch museum te bezoeken. Een niet te missen ervaring. Vooral de Russische kunstenaars waren boeiend. Een schilderij "de dood van Nero"geheten was favoriet bij ons allen. We lunchten dit maal in een Georgisch restaurant waar op de muur een live optreden van Eric Clapton en zijn band werd getoond.Het tijdperk van de communisten is duidelijk voorbij en de invloed van Amerikaanse muziek en cultuur is wel erg prominent aanwezig.
Na de lunch zijn we naar het grote winkelcentrum gegaan. De winkels daar waren bijna allemaal van Franse en Amerikaanse origine. Helaas dus een zelfde eenheidsworst als in zovele grote steden in de wereld. Alleen wat russische souvenirwinkels die deden vermoeden dat je in Rusland was. Ook de overdekte markt bracht geen echte verrassingen.Er lag wel steur in de viskramen. De kaviaar was ook daar erg duur(7000 roebel voor een blikje/ potje met 125gr; de roebel stond die dag op 35 roebel voor een euro). Alweer met moeie voeten en een hoofd vol cultuur terug naar het hotel. We hadden een ntafeltje gereserveerd in een oekraïens restaurant waar ook live music zou zijn En die was er ook: twee dames en twee heren in klederdracht speelden en zongen het hart uit hun lijf. We dronken wodka, aten varkenspoten en soep op basis van Kvas die heerlijk was en spraken met Bob en Mary uitgebreid over onze reis naar Zambia in januari en ons werk in het weeshuis aldaar in Lusaka.Waarover later meer. Weer terug gelopen naar ons hotel. Van onveiligheid op straat niets te merken al die dagen al probeerde een keer een man Mary's tas te openen, wat niet lukte. Maar waar gebeurt dat niet in onze grote steden?
De Amerikanen gingen de volgende dag terug naar Helsinki.
Wij met de boot naar het zomerpaleis van Peter de Grote.Onvoorstelbaar; het entree vanuit de Finse Golf is werkelijk weergaloos. Vroeger kon de tsaar en zijn familie het paleis bereiken via een kanaal .Aan het eind daarvan staat een fonteincomplex als het ware. Met in het centrum een Gouden Rus(Peter) die de muil van de Zweedse Leeuw openscheurt.Wij moeste betalen om het park min te mogen, om het paleis in te mogen weer opnieuw betalen en om elk ander gebouw op het bterrein te bezoeken alweer betalen en nog eens betalen. Telkens meer dan 300 roebels. Een zekere vorm van uitmelken zou je zeggen. Dat waarschijnlijk naast het scheepsbouwen ook in nederland geleerd?Het moedigt bhet bezoeken van de kleinere bouwwerken niet aan, maar dat is vast verkeerde zuinigheid.Opvallend was dat de meeste fonteinen en bouwwerken waren verwoest in de tweede wereldoorlog en opnieuw zijn gemaakt (soms hersteld) daarna.Het interieur van het paleis was weer onwaarschijnlijk luxe. Met vele kunstwerken en alles zeer barok versierd. Niet te geloven dat zoveel geld gestoken kon worden in de paleizen van de tsarin's en tsaren terwijl iedereen in het land zo arm was.Niet vreemd dat een totale revolutie moest volgen. Maar wel triest dat eenzelfde enorme kloof tussen rijk en arm ook nu weer vorm krijgt. Leren van je geschiedenis is wel erg erg lastig. Maar dat wist ik als psychiater al natuurlijk.
Na terugkomst terug gelopen naar het hotel en gaan eten bij een Azerbeidzjan's restaurant. Het was er erg druk, alleen maar russen. Het eten was speciaal: een kaart met werkelijk vele tientallen gerechten.Ik at sjaslieks en soep . Sjasliks van schapen testikels en van schapenvlees met schapen nierrtjes. De ober vroeg of ik het goed gelezen had. De sjasliks waren uitermate smakelijk en zelfs marijke heeft een paar stukjes testikels gegeten.
De volgende dag alweer vertrekken, maar pas om 16.00 uur per trein van Finland Station.
Wij zijn 's morgens vroeg naar de kerk van de verlosser op het bloed gegaan. Die was ook dicht maar vanbuiten indrukwekkend genoeg. Kleurrijk en met 1000 vierkante meter mozaiek werk aan de buitenkant!
Daarna naar het Dostojevski museum gegaan. Dat is gevestigd in het laatste huis waar hij met vrouw en twee kinderen heeft gewoond en waar hij is gestorven. eenvoudig ingericht. Opvallend vond ik vooral dat hij altijd 's nachts werkte en dan in zijn werkkamer ging liggen slapen op een bedbank.Weinig attent ten aanzien van zijn vrouw, of juist wel? Marijke zou het niet prettig vinden.Er lagen uiteraard handschriften van zijn boeken, een aantal foto's en een hoed die hij droeg. Altijd onwezenlijk dat een zo geniaal man zo eenvoudig leefde. Hij is overigens wel erkend nog tijdens zijn leven en kreeg belangrijke prijzen.Hij heeft op vele plaatsen gewoond ook in buitenland. We kochten een boekje met zijn levensloop uiteraard. Staat nu naast de uitgave van zijn verzameld werk (russische bibliotheek van van Oorschot, haha). Ik realiseerde me dat ik vele weken in zijn boeken heb zitten lezen en zeker meer over het menselijk gedrag en psychiatrie heb geleerd van hem dan van professor Ladee. Ik heb hem er uitgebreid voor bedankt in zijn huis.
Na dit bezoek zijn we naar Che gelopen, een bekende koffiebar maar ook cafe met live music in de avond. Daar hing een fraaie foto van mijn andere held Che. het koffiehuis was echter zo goed als leeg en de koffie erg duur! 80 roebel voor een espresso. Wel overdreven zeker in een stad met zoveel arme mensen. Hier werd duidelijk een kloof geschapen: alleen rijken mogen bij Che op bezoek. Een dus wel wat bizarre naam voor dit etablissement...
Vervolgens kleine lunch in het restaurant waar we de eerste avond haden gegeten. We hadden veel zin om de serveerster daar mee te nemen naar België. Zo vriendelijk en ter zake.Per taxi op tijd (wat heet!) naar het station. Daar staat de trein waarmee Lenin terug kwam uit Finland toen hij de revolutie startte. Ook een groot standbeeld van hem op het plein voor het station Dat plein wordt overigens op dit moment prachtig opgeknapt. Zoals zoveel in St Petersburg. Aannemer zijn is daar kennelijk een booming business.

The main goal of this blog is to inform you about the congress

WORKING WITH MARGiNALIZED FAMILIES AND COMMUNITIES :PROFESSIONALS IN THE TRENCHES

that will be held in Oaxaca from 3-6 august.
I hope to write about the workshops, publish some interviews with several speakers and give you inside information about more or less important issues and events in Oaxaca,
However I will also inform you about the family therapy training that I, together with Prof A.Ellenwood and Yme Speerstra Ph.D., will give in in Toledo, Ohio about transcultural issues and also about the treatment of psychotic problems. This training will be given from the 26 of june to the 9th of july. Further I will add more general information about my way of using family therapy and psychiatric knowledge in working with psychiatric and social issues.
The first important choice for me is : which language to use. Ofcourse I prefer absolutely writing in Dutch. Doing so I can much better express myself . However many of my good friends and colleagues around the world are not able to understand me at all as I use Dutch language, so i will try to write in English and just turn to Dutch as I really want it.

Now the program of the congress in Oaxaca, organised by Prof. Andolfi e.a.


Definitive programme
Thursday August 3, 2006

Salón Champagne Fortin Plaza Hotel
11:00 am – 4:00 pm
Registration

Teatro Macedonio Alcalá (an artistic, beautiful Theatre in the centre of the City, half an hour distance from the Fortin Plaza Hotel)
4:00 pm – 5:30 pm
Opening session
Why give voice to the South of the World?Maurizio Andolfi

My life, my work with marginalized families and communitiesvideointerview with Salvador Minuchin


5:30 pm – 7:30 pm
Plenary session - Focus on the world: Lens 1chair: Maurizio Andolfi, Italy

Healing rituals at Agape – forming a shared futureStanley Lifschitz, Corinne OosthuizenSouth Africa

Community Therapy: Building Webs of SolidarityAdalberto Barreto, Brazil


7:30 pm – 8:30 pm
Special event
Los Cantores de Medellin in concert

Friday August 4, 2006

Gran SalónFortin Plaza Hotel
9:30 am – 11:30 am
Plenary session - Focus on the world: Lens 2chair: Flora Auron, México

From Violence to Protection: eliminating violence in the families of Mexican street working children as the key to their social integrationJorge Villar, Alison Lane Mexico

Medellin, from fear to hope: “a boy who learns how to play a musical instrument will never hold a weapon”Jorge Melguizo, and the youngsters of Symphonic Band of Medellín, Colombia


11:30 am – 12:00 am
Break

12:00 am – 2:00 pm
Plenary session - Focus on the world: Lens 3chair: Rick Pluut, Netherlands

Embracing Aboriginality. The experience of the Cherbourg State SchoolChris Sarra, Australia

Native Pride, traditional therapeutic modalities as a resource with American Indian clientsJodene Platero, US


2:00 pm – 3:30 pm
Lunch (on your own)

3:30 pm – 7:30 am
Parallel workshops

Palacio Municipal
8:00 pm
Special event
Guelaguetza Traditional mexican dance

Saturday August 5, 2006

Gran SalónFortin Plaza Hotel
9:30 am – 11:30 am
Plenary session - Focus on the world: Lens 4chair: Olga Falceto, Brazil

Collective post-traumatic disorders, residual resources and an extensive context of trust. The Algerian experienceBouchra Kessaï, Jean Marie Lemaire, Algeria

Program for Development and Peace in the Region of the Magdalena MedioFrancisco De Roux, Colombia


11:30 am – 12:00 am
Break

12:00 am – 2:00 pm
Plenary session - Focus on the world: Lens 5chair: Russ Haber, US

Therapy with immigrant Mexican Families in the South Bronx, N.Y.C. Jesús Hernandez, Laura Meyers US

The Families are the Experts: collaborative methods of family program development in work with homeless families and poor immigrant families Peter Fraenkel, Michele Shannon, Laura Elisa Diaz Alarcon US


2:00 pm – 3:30 pm
Lunch (on your own)

3:30 pm – 7:30 am
Parallel workshops


9:00 pm
Special event
Dinner of friendship among peoples

Sunday August 6, 2006

Gran SalónFortin Plaza Hotel
9:30 am – 11:30 am
Plenary session - Focus on the world: Lens 6chair: Norberto Barbagelata Churruarin, Spain

“Building bridges”: Conformation of groups of self-management for own home accessing. Jorge Manuli, Blanca Lema Argentina

Families in transition in the Post-Soviet countriesAlexander Cheryomukhin, Irada Mamedova Azerbaijan


11:30 am – 12:00 am
Break

12:00 am – 2:00 pm
Plenary session - Focus on the world: lens 7chair: Mary Hotvedt, US

Three-tier Systemic Intervention for Identity formation within a transcultural settingZahava Baruch, Sara Ivanir Israel

Psychosocial and therapeutic interventions for children in the Palestinian territoriesMustafa Qossoqsi, Khawla Karake


Parallel Workshops
Friday August 4, 2006 3:30 pm – 7:30 pm

Room A
Chair: Irene Cornish, US Cor Vreugdenhil, Netherlands

Healing Mexican Identities through appreciation of Convivencia with the Zapotec People of Pueblos Mancomunados, Oaxaca, and of their stories of identityLaura Calderón de la Barca Mexico

The family of the wall: a painful experience for many Palestinian familiesNatale Losi Italy

Interracial families within the South African context: experiences, perceptions and ways of copingEmily Mapula Mojapelo-Batka South Africa

Teaching family physicians basic skills in handling multiproblematic familiesLeda Curra, Carmen Fernandes Brazil

Towards a culture of the “buen trato” in Colombia, against the child abuseMaria Isabel Gonzalez Colombia

Room B
Chair: Maria de Jesus Fentanes Albuerne, MexicoMaria Isabel Gonzalez, Colombia

Violence and Poverty: Changes in the approach to Family Violence ;Sandra Baita Argentina

San Martín Tepetlixpan: Land sale and the strength of the community upon facing structural changes.Luz del Carmen Morales, Manuel Turrent, Betina Haiat Mexico

Working with high social vulnerability families in Brazil: the affective memory and the bonding network; Tai Castilho, Cristiana Pereira, Maria Regina Prata, Nilza Fagundes, Paulo Pereira Brazil

From war to peace and development: a creative project in the town of Barrancambermeja; Soledad Quintero Colombia


Room C
Chair: Lars Brok, NetherlandsNoga Nabarro Rubinstein, Israel

What fulfills the meaning of term therapy and who is therapist working in trenches? – experience from work with marginalized families. Wanda Szaszkiewicz, Krzysztof Szwajca, Dorota Okular, Wojciech Solecki Polonia

“Community Therapy” as a means to help alcoholic patients and their families to resume dialog in a specialized Nursing Home for alcoholic inpatients. Nicole Hugon France

Experience with 10 people with psychic caused disability, through work with Genogram, and who could re-encounter with their core families. Ximena Castillo Huenchullán Chile

Child prostitution in the city of La Paz, Bolivia. Life stories of young prostitutes. Emilio Ricci, Mauricio Alfaro, Anahi Moreno, Monica Pabon Bolivia



Saturday August 5, 2006 3:30 pm – 7:30 pm

Room A
Chair: Robert Wendt, USMarie Pitt, US

The cultural mediator : a bridge between two social realities. The experience of the Foundation Silvano Andolfi in Rome, Italy ;Manyayipu Bituakona, Lorena Cavalieri Italy

Aplicabilidad del modelo de la Terapia Comunitaria en contextos de precariedad de ofertas de servicios; Marilene Grandesso, Maria Henriqueta Camarotti, Miriam Carmen Rivalta Barreto Brazil

Chili: Challenges on formation of psychologists ; Luisa Castaldi, Cecilia Alarcón Agurto, Paula Ascorra Costa Chili

“Training and supporting therapists to work with marginalized groups in a social-political United States climate of invisibility” Guldal Caba, Paula Dupuy, Robert Wendt US


Room B
Chair: Ovidio Waldemar, Brazil Silvia Mestermann, Argentina

The role of Family Values, in a Development Program of an indigenous, extreme poverty area in the Northen hills of the state of Puebla, Mexico; Dora Maria Ruiz Galindo, Ma de Jesus Manso M Mexico

To work with families where everyone has failed - Mission impossible? Maria Hallstrom, Lars Hedenstrom Sweden

The Family Institute of Porto Alegre consultation project to neihgbourhood public schools; Camila Morais, Ovidio Waldemar Brazil

Entre amigos: 20 años de experiencia con familias en el polígono sur sevillano; Asociación Entre Amigos de Sevilla Spain

Room C
Chair: Florence Schmitt, Finland Jorma Piha, Finland

The experience of the Centre for battered and sexually abused children ; Marcelo Abarca Casanova Chile

Family-centered versus child-centered out-of-home care: the experience of Casa Hogar para Varones from Mexicali; Julio Guerrero Mondaca Messico

Empowering orphans and vulnerable children in poor rural settings in Mozambique through a systemic approach;Carol Djeddah Italy

The Problem of Aggressiveness in Refugee Children; Firuza Abdulaeva Tadjikistan

As you can see a very interesting program with speakers from totally different backgrounds.

Tomorrow I will start travelling, and fly to Detroit. From there my next letter!

see you.